Bảo đảm xuất bản tiếp tục giữ vững vai trò là lĩnh vực tư tưởng - văn hóa quan trọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân

Kế hoạch được ban hành nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành đối với hoạt động xuất bản; bảo đảm xuất bản tiếp tục giữ vững vai trò là lĩnh vực tư tưởng - văn hóa quan trọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật, xây dựng nền tảng tri thức quốc gia và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Theo Kế hoạch, hoạt động xuất bản được định hướng phát triển trở thành một bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, gắn với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhà nước tiếp tục giữ vai trò định hướng, kiến tạo, hoàn thiện cơ chế, chính sách, đồng thời thúc đẩy các mô hình hợp tác công - tư nhằm xây dựng nền xuất bản chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là phát triển xuất bản trở thành trụ cột của hệ thống giáo dục, đào tạo và học tập suốt đời; lấy người đọc làm trung tâm, đẩy mạnh văn hóa đọc, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức của người dân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo. Đồng thời, hoạt động xuất bản được xác định là công cụ quan trọng trong ngoại giao văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thiện cơ bản thể chế, chính sách pháp luật về xuất bản; khắc phục những hạn chế, bất cập trong quản lý; tăng cường bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan; nâng cao hiệu quả phòng, chống in lậu, phát hành trái phép và các hành vi vi phạm trên môi trường số. Phương thức quản lý nhà nước về xuất bản được đổi mới theo hướng kết hợp chặt chẽ giữa tiền kiểm và hậu kiểm có kiểm soát, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động xuất bản phát triển.

Trong giai đoạn đến năm 2030, ngành xuất bản được định hướng sắp xếp theo hướng tinh gọn, chất lượng, hiện đại hóa; nâng cao năng lực quản trị, chất lượng nội dung, khả năng cạnh tranh và thích ứng với môi trường số. Kế hoạch đặt mục tiêu hình thành từ 1 đến 2 tập đoàn xuất bản - truyền thông chủ lực, có vai trò nòng cốt trong tổ chức xuất bản phẩm phục vụ nhiệm vụ chính trị, giáo dục, khoa học, văn hóa và có năng lực dẫn dắt thị trường.

Cùng với đó, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ then chốt. Các cơ quan xuất bản sẽ đẩy mạnh phát triển xuất bản điện tử, xuất bản đa phương tiện, phân phối nội dung trên nền tảng số; xây dựng hạ tầng số, cơ sở dữ liệu ngành xuất bản phục vụ quản lý nhà nước và phát triển thị trường. Phấn đấu đến năm 2030, 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử, ứng dụng chuyển đổi số trong quy trình xuất bản; xuất bản phẩm điện tử chiếm khoảng 13 - 15% tổng số đầu sách hằng năm.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực văn hóa đọc trong xã hội, xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa đọc đồng bộ, tăng cường liên kết giữa nhà trường, gia đình, thư viện, nhà xuất bản và cộng đồng. Đến năm 2030, mức đọc bình quân được phấn đấu đạt 7 - 8 bản/người/năm, từng bước tiệm cận mức phổ biến của các nước có trình độ phát triển tương tự trong khu vực.

Đối với nguồn nhân lực, Kế hoạch yêu cầu đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hướng kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ xuất bản với năng lực công nghệ số, quản trị hiện đại và kỹ năng thích ứng với môi trường số. Qua đó từng bước hình thành đội ngũ cán bộ quản lý, biên tập viên, chuyên gia công nghệ và bản quyền đáp ứng yêu cầu phát triển mới của ngành xuất bản.

Về hội nhập quốc tế, Kế hoạch xác định cần mở rộng thị trường xuất bản phẩm và bản quyền, nâng cao vị thế của xuất bản Việt Nam trên trường quốc tế. Mục tiêu đến năm 2030, mỗi năm có khoảng 150 - 200 đầu sách Việt Nam được dịch và phát hành ở nước ngoài; mở rộng thị trường xuất bản, bản quyền tới khoảng 20 - 30 quốc gia, vùng lãnh thổ; từng bước hình thành thị trường giao dịch bản quyền xuất bản phẩm chuyên nghiệp.

Tầm nhìn đến năm 2045, ngành xuất bản Việt Nam được định hướng trở thành ngành công nghiệp nội dung số hiện đại, có trình độ phát triển tiên tiến trong khu vực, tham gia sâu vào thị trường xuất bản quốc tế, trở thành trung tâm sáng tạo, giao lưu, hợp tác về xuất bản và truyền thông trong khu vực Đông Nam Á và trên thế giới.

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Kế hoạch xác định 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao nhận thức về vai trò của xuất bản; hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật; đổi mới mô hình phát triển, gắn xuất bản với công nghiệp văn hóa; đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển xuất bản điện tử; nâng cao chất lượng nội dung xuất bản phẩm; phát triển văn hóa đọc và xã hội học tập; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, đấu tranh với các hành vi vi phạm; mở rộng hợp tác quốc tế và bảo đảm nguồn lực thực hiện.