Thủ tướng yêu cầu xử lý ngay đối với các cơ sở nhà, đất không sử dụng quá 12 tháng đã được cơ quan thanh tra chỉ ra

Nhiều địa phương còn số lượng lớn nhà, đất dôi dư chưa được xử lý

Công điện nêu rõ, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ đã sửa đổi, bổ sung, thay thế, ban hành mới nhiều văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công; đồng thời ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính.

Lãnh đạo Đảng, Chính phủ cũng đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn việc thực hiện. Trên cơ sở đó, các bộ, cơ quan Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã tổ chức triển khai, góp phần bảo đảm cơ sở vật chất để các cơ quan, tổ chức, đơn vị và chính quyền các cấp hoạt động theo mô hình mới; không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp.

Các cơ sở nhà, đất dôi dư từng bước được đưa vào khai thác, xử lý, qua đó tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát tài sản.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Tài chính và Thanh tra Chính phủ, bên cạnh những bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tích cực xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư, vẫn còn một số nơi tiến độ thực hiện chậm.

Một số tỉnh, thành phố đã xử lý, khai thác phần lớn số cơ sở nhà, đất dôi dư, chỉ còn dưới 100 cơ sở chưa hoàn thành khai thác, xử lý triệt để, gồm Lạng Sơn, Điện Biên, Lai Châu, Tuyên Quang, Sơn La và Cao Bằng.

Trong khi đó, một số bộ, cơ quan Trung ương, tỉnh, thành phố còn số lượng lớn, trên 500 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành khai thác, xử lý triệt để, gồm Gia Lai, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Ninh Bình, Phú Thọ, Cần Thơ, Lâm Đồng, Quảng Trị, Quảng Ngãi và Hưng Yên.

Trước tình hình trên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo, đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm hoàn thành việc xử lý, đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác theo yêu cầu tại Kế hoạch số 06-KH/TW ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị và kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Người đứng đầu các cơ quan, địa phương phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, kết quả sắp xếp, xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý.

Đồng thời, phải thực hiện nghiêm các chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực liên quan đến sắp xếp, xử lý, khai thác tài sản công.

Các cơ quan có trách nhiệm ban hành đầy đủ văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền phục vụ việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư; đẩy nhanh tổ chức thực hiện, khắc phục triệt để tình trạng nhà, đất bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc không đúng quy định, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu xử lý ngay đối với các cơ sở nhà, đất không sử dụng quá 12 tháng đã được cơ quan thanh tra chỉ ra. Các cơ quan không được đặt ra những yêu cầu, điều kiện, thủ tục xin ý kiến lòng vòng làm cản trở việc khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính - ảnh minh họa.

Rõ trách nhiệm, công khai tiến độ, xử lý nghiêm tình trạng chây ỳ

Đối với các địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố phải chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận các cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý theo thời hạn quy định.

Trường hợp cơ sở nhà, đất chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không đầy đủ hoặc mất hồ sơ pháp lý về nhà, đất, chưa xử lý xong việc lấn chiếm, bố trí làm nhà ở hoặc chưa xác định đầy đủ ranh giới trên thực địa, tại biên bản bàn giao, tiếp nhận phải ghi nhận cụ thể ranh giới, hiện trạng nhà, đất và xác nhận về hồ sơ, giấy tờ tại thời điểm bàn giao.

Công điện lưu ý không yêu cầu cơ quan, đơn vị có tài sản phải thuê đo vẽ lại hoặc hoàn thiện hồ sơ, giấy tờ trước khi bàn giao, tiếp nhận.

Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố phân công lãnh đạo UBND trực tiếp chỉ đạo Sở Tài chính phối hợp với các sở, ngành liên quan, như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, làm việc trực tiếp với từng xã, phường, đặc khu hoặc cụm xã, phường, đặc khu.

Nhiệm vụ trọng tâm là đôn đốc, chỉ đạo việc quản lý, khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất đã giao cho cấp xã quản lý; hướng dẫn xây dựng phương án khai thác, xử lý và trực tiếp cho ý kiến đối với đề xuất của xã, phường, đặc khu, bảo đảm đúng quy định, hiệu quả.

Công điện yêu cầu các cơ quan, địa phương rà soát, bảo đảm tính đầy đủ, chính xác của các cơ sở nhà, đất dôi dư; hoàn thành việc phê duyệt phương án xử lý, khai thác đối với các cơ sở chưa được đưa vào khai thác, xử lý triệt để.

Nguyên tắc được đặt ra là cơ sở nào đủ điều kiện thì trình, phê duyệt phương án và tổ chức xử lý, khai thác ngay, bảo đảm phương án có tính kịp thời, khả thi và sớm đưa nhà, đất dôi dư vào sử dụng.

Cùng với đó, phải thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình quản lý, khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư để kịp thời tháo gỡ, hướng dẫn thực hiện. Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp chây ỳ, đùn đẩy, trốn tránh trách nhiệm, gây khó dễ, nhũng nhiễu, trục lợi trong xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư, kể cả xử lý về công tác cán bộ.

Đáng chú ý, Công điện yêu cầu xây dựng và đưa vào áp dụng đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ (KPI) đối với người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương, tỉnh, thành phố, xã, phường, đặc khu và các cơ quan, tổ chức, đơn vị theo tiêu chí thực hiện công tác quản lý, khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư.

Bộ Tài chính được giao thực hiện công khai tiến độ, kết quả xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư của các bộ, ngành, địa phương; đồng thời tổ chức các đoàn công tác trực tiếp đôn đốc, hướng dẫn những địa phương còn nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý.

Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố phải chỉ đạo cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư trên Phần mềm theo dõi, tổng hợp nhà, đất dôi dư. Đây là cơ sở phục vụ công khai tiến độ, đồng thời giúp cấp có thẩm quyền theo dõi, đôn đốc và chỉ đạo thực hiện.

Việc đẩy nhanh xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư không chỉ nhằm giải quyết tình trạng tài sản công bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả mà còn góp phần bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn lực nhà nước, phòng, chống thất thoát, lãng phí và tiêu cực; đồng thời tạo thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.