Nghị quyết áp dụng đối với việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư đã được giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà của địa phương từ ngày 1/3/2025 nhưng chưa đưa vào khai thác, đồng thời điều chỉnh việc xử lý toàn bộ nhà, đất dôi dư phát sinh sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Điểm mới đáng chú ý là trao quyền chủ động hơn cho chính quyền địa phương trong quản lý, khai thác quỹ nhà, đất dôi dư. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi địa phương quản lý, kể cả tài sản do cơ quan Trung ương đã chuyển giao, trên cơ sở bảo đảm hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các yếu tố liên quan đến quốc phòng, an ninh và môi trường.
Nhằm rút ngắn thời gian đưa tài sản vào sử dụng, Nghị quyết cho phép khai thác cả những cơ sở nhà, đất chưa được cấp hoặc bị thất lạc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đồng thời không bắt buộc phải hoàn thành việc điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trước khi khai thác.
Các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được chủ động xây dựng phương án khai thác đối với từng hoặc nhiều cơ sở nhà, đất, trình Chủ tịch UBND cùng cấp xem xét, quyết định mà không phải thực hiện thủ tục lập hoặc điều chỉnh kế hoạch quản lý, khai thác theo quy định hiện hành. Việc cho thuê nhà gắn với quyền sử dụng đất được thực hiện theo hình thức niêm yết giá hoặc chào giá cạnh tranh, không phải tổ chức đấu giá, đấu thầu.
 |
|
Ảnh minh họa. |
Nghị quyết cũng quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân thuê tài sản. Trường hợp vi phạm quy định về quốc phòng, an ninh hoặc môi trường, đơn vị quản lý được quyền chấm dứt hợp đồng và thu hồi tài sản theo quy định.
Đối với việc tiếp nhận, điều chuyển nhà, đất dôi dư, Nghị quyết đơn giản hóa đáng kể thủ tục hành chính. Những trường hợp đã có quyết định chuyển giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà thì không phải thực hiện lại thủ tục giao tài sản; đồng thời cho phép Chủ tịch UBND cấp tỉnh điều chỉnh quyết định chuyển giao giữa các đơn vị quản lý cấp tỉnh và cấp xã hoặc điều chỉnh phương án xử lý khi không còn phù hợp với thực tế.
Về khai thác tài sản, thời hạn cho thuê tối đa là 10 năm và được gia hạn nhiều lần nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Trường hợp địa phương có nhu cầu khai thác lâu dài hơn thì thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.
Một nội dung quan trọng khác là việc xử lý nhà, đất dôi dư trong các trường hợp đặc biệt. Theo đó, việc chuyển giao tài sản về địa phương được thực hiện theo nguyên trạng, kể cả đối với những cơ sở chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý, chưa xác định đầy đủ ranh giới hoặc đang tồn tại tình trạng lấn chiếm. Cơ quan đang quản lý tài sản có trách nhiệm lập biên bản kiểm kê, mô tả hiện trạng và bàn giao toàn bộ hồ sơ hiện có; đồng thời tiếp tục phối hợp với địa phương giải quyết các vấn đề phát sinh sau khi chuyển giao.
Để đáp ứng yêu cầu sử dụng thực tế, Nghị quyết cho phép chuyển đổi công năng các cơ sở nhà, đất dôi dư sang phục vụ lợi ích công cộng, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, khoa học - công nghệ hoặc các mục tiêu phát triển khác. Trong trường hợp công trình hiện hữu không còn phù hợp, cơ quan có thẩm quyền được quyết định phá dỡ, kể cả khi tài sản vẫn còn thời gian sử dụng hoặc chưa khấu hao hết, nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng đất.
Đối với các cơ sở được chuyển đổi thành trụ sở làm việc, cơ sở sự nghiệp công lập, công trình công cộng, quốc phòng hoặc an ninh, việc cập nhật quy hoạch được thực hiện sau khi hoàn thành quyết định chuyển đổi công năng, góp phần tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục quy hoạch.
Nghị quyết cũng quy định cơ chế xử lý đối với tài sản gắn liền với đất khi thực hiện giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển giao cho tổ chức, cá nhân khác; đồng thời quy định rõ nguyên tắc xác định giá trị tài sản, trách nhiệm hoàn trả cho Nhà nước và các trường hợp được miễn hoàn trả nhằm bảo đảm minh bạch, tránh thất thoát tài sản công.
Việc ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài trong quản lý tài sản công sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính; tạo cơ sở pháp lý để các địa phương chủ động khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất dôi dư, hạn chế lãng phí nguồn lực, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (24/6/2026). Các cơ chế, chính sách đặc thù được áp dụng trong thời hạn 5 năm. Sau thời điểm này, những trường hợp đang triển khai theo Nghị quyết được tiếp tục thực hiện đến khi hoàn thành việc xử lý hoặc kết thúc thời hạn khai thác, cho thuê theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Bài viết chưa có bình luận nào.