Tạo đột phá trong hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và đẩy nhanh tiến độ xây dựng pháp luật

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 6/2026.

Tại Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật ngày 27/6/2026, Chính phủ đã thảo luận, cho ý kiến đối với 15 dự án luật và nghị quyết. Chính phủ đánh giá cao các bộ, ngành đã chủ động, khẩn trương chuẩn bị hồ sơ, phối hợp chặt chẽ trong quá trình xây dựng, hoàn thiện các dự án với tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Đối với dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), Chính phủ yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế khuyến khích, mở rộng phạm vi hòa giải theo hướng rõ ràng, khả thi, đồng thời bảo đảm phát huy tính tự quản của cộng đồng dân cư.

Các quy định về hòa giải viên, tổ hòa giải, thành phần tổ hòa giải và việc bầu, chỉ định hòa giải viên cần được rà soát theo hướng đơn giản, linh hoạt, tránh hành chính hóa, phù hợp với thực tiễn. Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu cơ chế bảo đảm nguồn lực tài chính cho công tác hòa giải, bảo đảm thống nhất với quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Đối với dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng hiện đại, ứng dụng chuyển đổi số, đồng thời phân định rõ giữa nhiệm vụ truyền thông chính sách và phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm tránh chồng chéo, trùng lặp trong tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, các quy định về nhóm đối tượng đặc thù cần được rà soát, bảo đảm đồng bộ với các luật chuyên ngành và phù hợp yêu cầu thực tiễn.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện các quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường theo hướng minh bạch, rõ ràng và khả thi; đồng thời rà soát việc phân quyền cho địa phương trong quản lý công tác bồi thường nhà nước trên cơ sở đánh giá đầy đủ điều kiện thực tiễn và năng lực tổ chức thực hiện.

Một yêu cầu xuyên suốt được Chính phủ đặt ra là tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người bị thiệt hại thực hiện quyền yêu cầu bồi thường, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình giải quyết.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, Chính phủ thống nhất chủ trương sửa đổi nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về kiến trúc theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm thống nhất quản lý, tăng cường phân cấp, phân quyền, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính và phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý cũng như các chủ thể hành nghề kiến trúc.

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật, Bộ Xây dựng được giao tiếp thu tối đa ý kiến của các thành viên Chính phủ, đặc biệt đối với các quy định liên quan đến chứng chỉ hành nghề kiến trúc và thẩm quyền cấp chứng chỉ theo hướng tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Chính phủ yêu cầu tiếp tục rà soát toàn diện các quy định nhằm khắc phục những bất cập hiện hành, đánh giá đầy đủ tác động của việc phân quyền cho địa phương, đồng thời cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu bổ sung trách nhiệm của các đơn vị đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài trong việc phổ biến pháp luật, văn hóa và phong tục của nước sở tại nhằm bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Chính phủ yêu cầu tạo bước đột phá trong cải cách thủ tục hành chính, giảm mạnh chi phí và thời gian thực hiện thủ tục hải quan.

Theo đó, các thủ tục phải được thực hiện trực tuyến, không phụ thuộc địa giới hành chính; đồng thời tái thiết kế toàn bộ quy trình quản lý hải quan trên nền tảng số, xây dựng hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, tích hợp dữ liệu, tự động hóa quá trình xử lý và ra quyết định, đáp ứng yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Chính phủ yêu cầu tiếp tục thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; đồng thời nghiên cứu thu hẹp danh mục các dự án phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Nghị quyết cũng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện nhiều dự án luật quan trọng như Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, cùng các quy định về thuế, đấu thầu, đấu giá và nhiều luật có liên quan.

Các dự án này phải được trình Chính phủ tại Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026, đồng thời tiếp tục chuẩn bị hơn 40 dự án luật, nghị quyết để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.

Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện để trình ban hành ngay 11 nghị định quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã có hiệu lực và 35 nghị định quy định chi tiết các luật, nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, bảo đảm các quy định của pháp luật được triển khai đồng bộ, thống nhất, không để xảy ra khoảng trống pháp lý trong quá trình tổ chức thực hiện.