Quy định mới về xét, đề nghị tạm đình chỉ, giảm thời hạn chấp hành án phạt tù

Ảnh minh họa.

Ngày 18/6/2026, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Thông tư số 94/2026/TT-BCA quy định việc tổ chức xét, đề nghị và thẩm định hồ sơ đề nghị tạm đình chỉ, giảm thời hạn chấp hành án phạt tù đối với phạm nhân đang chấp hành án tại các cơ sở giam giữ do Công an nhân dân quản lý. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Theo quy định, việc xét, đề nghị và thẩm định hồ sơ đề nghị tạm đình chỉ, giảm thời hạn chấp hành án phạt tù phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; bảo đảm phù hợp với chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước; đồng thời không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự.

Thông tư áp dụng đối với phạm nhân đang chấp hành án phạt tù tại các cơ sở giam giữ phạm nhân thuộc phạm vi quản lý của Công an nhân dân. Việc xét, đề nghị và thẩm định hồ sơ đối với các trường hợp này được thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự và các quy định có liên quan.

Đáng chú ý, Thông tư quy định quy trình riêng đối với việc xét, đề nghị tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù đối với phạm nhân bị kết án về tội xâm phạm an ninh quốc gia và phạm nhân bị kết án tù chung thân chưa được giảm xuống tù có thời hạn.

Đối với phạm nhân thuộc trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 67 Bộ luật Hình sự, bị kết án về các tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia, sau khi tiếp nhận hồ sơ đề nghị tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù do cơ sở giam giữ chuyển đến, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng có trách nhiệm xin ý kiến các cục an ninh có liên quan.

Trên cơ sở đó, cơ quan này tiếp tục xin ý kiến Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an và Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Công an; tổng hợp ý kiến, báo cáo Bộ trưởng Bộ Công an xem xét việc đề nghị tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù đối với phạm nhân.

Sau khi có văn bản đồng ý của Bộ trưởng Bộ Công an, cơ sở giam giữ phạm nhân lập văn bản đề nghị Tòa án có thẩm quyền xem xét, quyết định việc tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù theo quy định.

Đối với phạm nhân bị kết án về các tội đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia, quy trình được thực hiện chặt chẽ hơn. Sau khi nhận hồ sơ từ cơ sở giam giữ, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng phải xin ý kiến các cục an ninh có liên quan; đồng thời xin ý kiến Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an và Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Công an.

Sau khi tổng hợp ý kiến, Bộ trưởng Bộ Công an ký văn bản đề nghị Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao cho ý kiến về việc tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù đối với phạm nhân. Khi có văn bản đồng ý của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng thông báo cho cơ sở giam giữ để lập văn bản đề nghị Tòa án có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đối với phạm nhân bị kết án tù chung thân nhưng chưa được giảm xuống tù có thời hạn, Thông tư cũng quy định cơ chế thẩm định, xem xét nhiều cấp. Theo đó, sau khi nhận hồ sơ đề nghị tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù từ cơ sở giam giữ, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng phải xin ý kiến Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Công an trước khi báo cáo Bộ trưởng Bộ Công an.

Bộ trưởng Bộ Công an sẽ ký văn bản đề nghị Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao cho ý kiến. Sau khi có ý kiến đồng ý của hai cơ quan này, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng thông báo để cơ sở giam giữ phạm nhân hoàn thiện văn bản đề nghị Tòa án có thẩm quyền xem xét, quyết định tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.

Việc quy định quy trình thẩm định nhiều cấp đối với các trường hợp phạm tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc đang chấp hành án tù chung thân chưa được giảm án thể hiện yêu cầu bảo đảm chặt chẽ trong công tác thi hành án hình sự. Đồng thời, quy định này cũng xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình tiếp nhận, thẩm định, xin ý kiến và đề nghị Tòa án xem xét, quyết định.