Quốc hội thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). (Ảnh: QH)

Sáng 23/8/2026, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Kết quả biểu quyết cho thấy 466/475 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, đạt 93,20%. Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) gồm 5 chương, 39 điều, quy định về quyền, nghĩa vụ, nội dung, hình thức, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; các điều kiện bảo đảm phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách.

Trước đó, trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật đã được chỉnh lý toàn diện, bảo đảm yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tuân thủ các nguyên tắc về tính hợp hiến, tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Một trong những định hướng quan trọng được thể hiện trong Luật là chuyển mạnh phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật từ cung cấp thông tin pháp luật một chiều sang kiến tạo, thiết lập môi trường và các điều kiện cần thiết, tạo thuận lợi để người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật.

Theo đó, người dân và doanh nghiệp không chỉ thụ động tiếp nhận thông tin mà được khuyến khích chủ động tiếp cận, tìm hiểu và học pháp luật bằng những phương thức mới, hiệu quả, có tính tương tác đa chiều. Cách tiếp cận này gắn với yêu cầu ứng dụng công nghệ số, qua đó từng bước nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật trong điều kiện mới.

Kết quả biểu quyết thông qua dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). (Ảnh: QH)

Đáng chú ý, Luật đã hoàn thiện các quy định liên quan đến chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Chính sách của Nhà nước được chỉnh lý theo hướng ưu tiên, khuyến khích chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; đồng thời phát triển nguồn nhân lực số và bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Tại Điều 13, Luật khái quát địa vị pháp lý của Cổng Pháp luật quốc gia, xác định đây là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực. Tổ chức, cá nhân được khuyến khích thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo.

Cùng với việc mở rộng ứng dụng công nghệ, Luật cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát, kiểm chứng và quản lý chặt chẽ, hiệu quả hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để đẩy mạnh chuyển đổi số nhưng vẫn bảo đảm chất lượng, tính chính xác và hiệu quả của thông tin pháp luật.

Một điểm đáng chú ý khác của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) là việc bổ sung một số nhóm đối tượng đặc thù trên cơ sở kế thừa những quy định còn phù hợp của pháp luật hiện hành, đồng thời thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kết luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư.

Theo đó, các đối tượng mới được bổ sung gồm người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi và người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng.

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, Luật bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 3 về chính sách của Nhà nước theo hướng tạo điều kiện để nhóm đối tượng này học tập, tìm hiểu pháp luật Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). (Ảnh: QH)

Về truyền thông chính sách, Luật tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, hoàn thiện quy định về phạm vi, nội dung, hình thức và thời điểm truyền thông chính sách, bảo đảm không trùng lặp, chồng chéo với các quy định về truyền thông chính sách trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Việc hoàn thiện các quy định này nhằm góp phần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, tạo đồng thuận xã hội và hỗ trợ hiệu quả hoạt động thi hành pháp luật sau khi văn bản quy phạm pháp luật được ban hành.

Đối với Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, Luật thống nhất việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã. Các Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật từ Trung ương đến cấp xã hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, không làm phát sinh biên chế và bộ máy mới.

Liên quan đến nguồn lực, kinh phí, Luật được hoàn thiện theo hướng ưu tiên kinh phí phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù, qua đó thể chế hóa kịp thời chủ trương tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kết luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư về ưu tiên nguồn lực tương xứng cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đối với các nhóm đối tượng này.

Quy định về nguồn lực được xây dựng đồng thời bảo đảm phù hợp với pháp luật về ngân sách nhà nước, tạo cơ sở để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai thực chất, có trọng tâm, trọng điểm và hướng tới những nhóm có nhu cầu tiếp cận pháp luật cao hơn.

Việc Quốc hội thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về cơ sở pháp lý cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn mới. Với định hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, tăng cường ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, đồng thời chú trọng các đối tượng đặc thù, Luật hướng tới tạo lập môi trường thuận lợi hơn để pháp luật được tiếp cận, hiểu và thực hiện hiệu quả trong đời sống xã hội.

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027.