Hoàn thiện chính sách xây dựng Luật về văn bản quy phạm pháp luật, không để khoảng trống pháp luật

Hoàn thiện chính sách, tinh gọn quy trình xây dựng pháp luật

Theo Thông báo số 419/TB-VPCP, ngày 10/8/2026, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp nghe Bộ Tư pháp báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến Thành viên Chính phủ đối với các chính sách của Luật về văn bản quy phạm pháp luật. Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng giao Bộ Tư pháp tiếp tục hoàn thiện nội dung các chính sách, khẩn trương xây dựng hồ sơ dự án Luật theo đúng chủ trương của Đảng và quy định của pháp luật, bảo đảm quy trình xây dựng pháp luật khoa học, chuyên nghiệp, minh bạch.

Cùng với đó, Bộ Tư pháp được yêu cầu rà soát, tinh gọn trình tự, thủ tục, hồ sơ trong quá trình xây dựng pháp luật. Đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, cần xây dựng thành các phương án cụ thể, đánh giá đầy đủ ưu điểm, hạn chế, tác động, chi phí tuân thủ và điều kiện thực hiện để lựa chọn phương án tối ưu. Trường hợp cần thiết, báo cáo cấp có thẩm quyền cho ý kiến.

Phó Thủ tướng lưu ý việc tinh gọn các hình thức văn bản quy phạm pháp luật cần được rà soát kỹ lưỡng. Đối với từng hình thức văn bản dự kiến lược bỏ, cần làm rõ phương án thay thế, thẩm quyền, lộ trình và quy định chuyển tiếp, nhất là đối với nghị quyết quy phạm pháp luật. Quá trình này phải bảo đảm không phát sinh khoảng trống pháp luật hoặc làm giảm khả năng phản ứng chính sách.

Bộ Tư pháp cũng được yêu cầu tiếp tục nghiên cứu nguyên tắc áp dụng luật chuyên ngành; tập trung làm rõ tiêu chí xác định luật chung, luật chuyên ngành, luật đặc thù và cơ chế xử lý xung đột, qua đó bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Hoàn thiện chính sách xây dựng Luật về văn bản quy phạm pháp luật, không để khoảng trống pháp luật.

Nâng cao chất lượng lập pháp, đánh giá tác động thực chất

Một trong những yêu cầu được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là nghiên cứu, xây dựng quy trình lập pháp khoa học, khắc phục những hạn chế, vướng mắc trong quy trình xây dựng chính sách và soạn thảo văn bản. Theo đó, việc đánh giá tác động chính sách phải được thực hiện thực chất, hiệu quả và được cập nhật trong suốt quá trình lập pháp. Đồng thời, nghiên cứu phương án hoàn thiện quy trình “lập pháp tích hợp” theo hướng xây dựng chính sách, đánh giá tác động, tham vấn chính sách và soạn thảo được thực hiện trong một quy trình liên tục.

Việc đánh giá tác động cần được thực hiện trong quá trình xây dựng dự thảo, bảo đảm sự liên kết giữa vấn đề cần giải quyết, phương án chính sách, điều khoản dự kiến, đối tượng chịu tác động, chi phí, nguồn lực và cơ quan tổ chức thực hiện.

Đối với trình tự, thủ tục rút gọn, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát, đánh giá, phân tích những hạn chế, bất cập trong quá trình áp dụng thời gian qua. Trên cơ sở đó, nghiên cứu quy định chặt chẽ tiêu chí, thẩm quyền và trách nhiệm quyết định áp dụng thủ tục rút gọn; xác định rõ những thủ tục không được lược bỏ và cơ chế hậu kiểm sau khi văn bản được ban hành.

Cùng với việc tinh gọn thủ tục, cần rà soát toàn bộ thành phần hồ sơ để lược bỏ hoặc tích hợp những tài liệu trùng lặp, mang tính hình thức hoặc không có giá trị độc lập.

Những yêu cầu này đặt trọng tâm vào việc vừa đổi mới, tinh gọn quy trình xây dựng pháp luật, vừa bảo đảm chất lượng, tính thực chất của chính sách và khả năng tổ chức thi hành sau khi văn bản được ban hành.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cũng yêu cầu quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan chủ trì đối với chất lượng chính sách, tính chính xác của thông tin, số liệu, kết quả đánh giá tác động và điều kiện tổ chức thi hành.

Các bộ, cơ quan tham gia ý kiến phải chịu trách nhiệm đối với nội dung thuộc phạm vi quản lý. Việc lấy ý kiến phải được thực hiện thực chất, đồng thời phải có tiếp thu, giải trình rõ ràng, đầy đủ.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu xây dựng hồ sơ lập pháp điện tử thống nhất, có giá trị pháp lý, quản lý được phiên bản và truy vết được quá trình thay đổi của từng chính sách, từng điều khoản, kết quả đánh giá tác động và ý kiến tham vấn.

Đồng thời, chắt lọc, sử dụng kết quả nghiên cứu, xây dựng Đề án đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026 - 2030 để đưa vào nội dung dự án Luật.

Để bảo đảm tiến độ xây dựng dự án Luật, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tích cực, chủ động phối hợp với Bộ Tư pháp trong quá trình xây dựng dự án Luật quan trọng này.

Bộ Tư pháp được giao chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ chính sách Luật, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong ngày 11/8/2026.