Quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 284/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/9/2025 về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa.

Nghị định quy định cụ thể các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, việc thi hành quyết định xử phạt, thẩm quyền lập biên bản và xử phạt đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động trên thị trường tài sản mã hóa.

Theo Nghị định, tài sản mã hóa là loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số có chức năng tương tự để xác thực trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ và chuyển giao tài sản. Khái niệm này không bao gồm chứng khoán, các dạng số của tiền pháp định và các tài sản tài chính khác theo quy định của pháp luật về dân sự và tài chính.

Các hành vi vi phạm được điều chỉnh khá toàn diện, bao gồm: vi phạm quy định về chào bán, phát hành tài sản mã hóa; tổ chức thị trường giao dịch; trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa; giao dịch tài sản mã hóa; chuyển tiền của nhà đầu tư nước ngoài; cản trở hoạt động thanh tra, kiểm tra; vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu, thông tin tài khoản tài sản mã hóa; cũng như các quy định về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Đáng chú ý, Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức là 200 triệu đồng, đối với cá nhân là 100 triệu đồng. Trường hợp cá nhân thực hiện hành vi vi phạm tương tự tổ chức thì mức phạt bằng một nửa mức áp dụng đối với tổ chức.

Ảnh minh họa.

Nhiều hành vi vi phạm bị xử phạt đến 200 triệu đồng

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động chào bán, phát hành và tổ chức giao dịch tài sản mã hóa.

Đối với vi phạm về chào bán, phát hành tài sản mã hóa, tổ chức phát hành vi phạm quy định về sở hữu nước ngoài đối với tài sản làm cơ sở phát hành bị phạt từ 70 đến 100 triệu đồng.

Trường hợp tổ chức phát hành cung cấp thông tin không chính xác, không đầy đủ, không kịp thời hoặc gây hiểu nhầm cho cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa và nhà đầu tư sẽ bị phạt từ 100 đến 150 triệu đồng.

Đặc biệt, mức phạt 150 đến 200 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi như: chào bán, phát hành tài sản mã hóa không đúng đối tượng; chào bán, phát hành khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định; không công bố bản cáo bạch và các tài liệu liên quan theo quy định; hoặc không thực hiện đúng nội dung đã công bố trong bản cáo bạch.

Trong lĩnh vực tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Nghị định quy định phạt từ 180 đến 200 triệu đồng đối với hành vi cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép tổ chức thị trường giao dịch.

Cùng mức xử phạt này được áp dụng đối với hành vi quảng cáo, tiếp thị dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép, nhằm hạn chế tình trạng quảng bá trái phép, gây rủi ro cho nhà đầu tư và ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của thị trường.

Tăng cường bảo vệ nhà đầu tư và siết chặt quản lý thị trường

Bên cạnh việc xử lý các hành vi của tổ chức phát hành và đơn vị cung cấp dịch vụ, Nghị định cũng quy định chế tài đối với các hành vi vi phạm của nhà đầu tư và các chủ thể tham gia thị trường.

Theo đó, nhà đầu tư trong nước giao dịch tài sản mã hóa không thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép sẽ bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng.

Đối với hành vi giao dịch tài sản mã hóa được chào bán, phát hành cho nhà đầu tư nước ngoài không đúng quy định, mức phạt từ 70 đến 100 triệu đồng.

Nghị định cũng quy định mức phạt từ 50 đến 70 triệu đồng đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa không thực hiện xác minh danh tính nhà đầu tư khi mở tài khoản, qua đó tăng cường yêu cầu nhận biết khách hàng, kiểm soát rủi ro và tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền.

Đáng chú ý, hành vi thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, tặng cho hoặc công khai trái phép dữ liệu, thông tin tài khoản tài sản mã hóa bị xử phạt từ 150 đến 200 triệu đồng. Quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an toàn thông tin trong môi trường giao dịch số.

Việc ban hành Nghị định số 284/2026/NĐ-CP đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về cơ chế xử lý vi phạm trong quá trình triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Khung chế tài mới không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính công khai, minh bạch của thị trường mà còn tạo môi trường đầu tư an toàn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia, đồng thời phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi lợi dụng tài sản mã hóa để thực hiện các hoạt động vi phạm pháp luật.

Theo quy định, Nghị định số 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026 và được áp dụng đến khi Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa hết hiệu lực thi hành.