Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ trong tình hình mới

Cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp về sở hữu trí tuệ

Kế hoạch hành động được Chính phủ ban hành nhằm cụ thể hóa các quan điểm, tổ chức thực hiện đầy đủ, đồng bộ, nhất quán các nhiệm vụ được nêu tại Kết luận số 51-KL/TW ngày 17/6/2026 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.

Kế hoạch đồng thời xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm cụ thể và trách nhiệm của các bộ, cơ quan liên quan, địa phương, làm căn cứ tổ chức triển khai, thực hiện, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Kết luận số 51-KL/TW.

Một trong những yêu cầu được đặt ra là nâng cao nhận thức, trách nhiệm và quyết tâm của các bộ, cơ quan liên quan, địa phương, cơ quan, tổ chức, đơn vị, nhất là người đứng đầu, trong việc thực hiện Kết luận số 51-KL/TW; phấn đấu thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra.

Theo Kế hoạch, các nhiệm vụ ưu tiên trước hết tập trung vào việc quán triệt, nâng cao nhận thức về vai trò chiến lược của sở hữu trí tuệ và xây dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo.

Các cơ quan có trách nhiệm tổ chức quán triệt, phổ biến nội dung Nghị quyết và các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật về sở hữu trí tuệ; nghiên cứu, xây dựng lộ trình lồng ghép nội dung về sở hữu trí tuệ vào chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Cùng với đó là tăng cường kiểm soát tình trạng sao chép, đạo văn trong học thuật tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt là cơ sở giáo dục đại học; xây dựng và triển khai Chương trình nâng cao năng lực sở hữu trí tuệ trong hệ thống các cơ sở giáo dục đại học.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ theo hướng hiện đại, đồng bộ. Theo đó, nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản pháp luật có liên quan; rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật dân sự về giao dịch bảo đảm đối với quyền sở hữu trí tuệ, tạo thuận lợi cho huy động vốn, đầu tư, góp vốn và phát triển doanh nghiệp trên cơ sở được bảo đảm bằng quyền sở hữu trí tuệ.

Kế hoạch cũng đặt ra nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục tố tụng rút gọn hoặc thủ tục đặc thù đối với các vụ việc liên quan đến sở hữu trí tuệ, qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp dân sự.

Phát triển hệ sinh thái, tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Kế hoạch hành động xác định nhiệm vụ thúc đẩy sự phát triển đồng bộ của hệ sinh thái sở hữu trí tuệ, trong đó chú trọng phát triển thị trường quyền sở hữu trí tuệ và nâng cao năng lực sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp.

Theo đó, xây dựng, trình ban hành và tổ chức triển khai chương trình quốc gia về phát triển sở hữu trí tuệ nhằm nâng cao năng lực sở hữu trí tuệ quốc gia; rà soát cơ chế định giá quyền sở hữu trí tuệ, đề xuất các giải pháp tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ.

Cùng với phát triển hệ sinh thái, Kế hoạch chú trọng tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt trên môi trường số.

Các nhiệm vụ được xác định gồm ứng dụng công nghệ có chức năng giám sát, tự động phát hiện và cảnh báo sớm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số; tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ trong cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục.

Kế hoạch yêu cầu kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật; nghiên cứu, đề xuất xây dựng cơ chế tài phán chuyên sâu về sở hữu trí tuệ nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, hiệu quả trong giải quyết các tranh chấp.

Về nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, Kế hoạch đặt ra nhiệm vụ xây dựng Đề án kiện toàn mô hình tổ chức cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ theo hướng tập trung, thống nhất, hiệu lực, hiệu quả và hiện đại.

Đồng thời, xây dựng đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ; đầu tư hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành về sở hữu trí tuệ.

Đối với yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia về công nghệ, dữ liệu và bí mật kinh doanh, các nhiệm vụ tập trung vào kiểm soát, phòng ngừa, ngăn chặn việc chuyển giao công nghệ trái phép ra nước ngoài; nâng cao vai trò của công tác kiểm soát rủi ro trong sở hữu trí tuệ; thực hiện kiểm soát, cảnh báo và kịp thời phát hiện các đối tượng có dấu hiệu gian lận về sở hữu trí tuệ xuyên biên giới.

Kế hoạch cũng xác định nhiệm vụ đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng, có chọn lọc về sở hữu trí tuệ. Theo đó, các bộ, cơ quan liên quan và địa phương xây dựng đề án hội nhập quốc tế về sở hữu trí tuệ.

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trên nhằm tổ chức thực hiện đầy đủ, nhất quán Kết luận số 51-KL/TW, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương trong triển khai, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện; qua đó hướng tới hiện thực hóa mục tiêu đưa sở hữu trí tuệ trở thành yếu tố cốt lõi để tự chủ chiến lược và cạnh tranh thương mại quốc tế, góp phần bảo vệ an ninh và nâng cao vị thế quốc gia trong tình hình mới.