VKSND khu vực 10 (Hà Nội) phối hợp tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền phòng, chống tác hại của ma túy tại trường học

Đến dự và tham gia chương trình, về phía đại biểu khách mời có sự tham dự của đại diện Lãnh đạo UBND xã Hưng Đạo, đại diện Ban Chỉ huy Công an xã Hưng Đạo. Về phía VKSND khu vực 10 - TP. Hà Nội có đồng chí Nguyễn Như Nghiêm, Viện trưởng VKSND khu vực 10 cùng các đồng chí Lãnh đạo, Kiểm sát viên, Chuyên viên của đơn vị. Về phía nhà trường có Ban Giám hiệu Trường Phổ thông Nguyễn Trực cùng các thầy cô giáo và các học sinh nhà trường.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển của thông tin trên không gian mạng xã hội, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn cả nước nói chung cũng như tại thành phố Hà Nội nói riêng tiếp tục có những diễn biến vô cùng phức tạp, ẩn chứa nhiều nguy cơ khó lường. Đáng lo ngại hơn cả là xu hướng trẻ hóa độ tuổi người tham gia sử dụng, tàng trữ, mua bán trái phép chất ma túy. Các đối tượng phạm tội ma túy với nhiều thủ đoạn tinh vi, biến tướng nguy hiểm đã len lỏi vào cả môi trường học đường - nơi tập trung những học sinh đang ở lứa tuổi thanh thiếu niên, chưa có nhiều kinh nghiệm sống, tâm lý chưa thật sự ổn định và rất dễ bị lôi kéo, kích động.

Các loại ma túy thế hệ mới, ma túy tổng hợp hiện nay không còn xuất hiện dưới những dạng thức truyền thống như bột trắng hay viên nén đơn thuần mà được ngụy trang, pha trộn, tẩm ướp một cách hết sức tinh vi dưới nhiều hình thức bắt mắt, thu hút giới trẻ. Chúng xuất hiện phổ biến dưới dạng tinh dầu dùng cho thuốc lá điện tử, thường được các đối tượng gọi bằng những tên mỹ miều, mang tính “quảng cáo” kích thích tò mò như “POD Chill”, “Homies High”, hay núp bóng các loại đồ uống, thực phẩm như “nước vui”, “tem giấy”, “bánh cần sa”... Những sản phẩm này thường được mua bán, giao dịch trôi nổi, bí mật trên các hội nhóm kín trên không gian mạng (Zalo, Facebook, Telegram). Với tâm lý tò mò, thích khám phá, muốn khẳng định “cái tôi” hoặc nghe theo những lời rủ rê, “thách đố” của bạn bè rằng đây chỉ là những chất tạo cảm giác hưng phấn nhẹ, không gây nghiện và không bị cấm, nhiều em học sinh đã vô tình sử dụng, rồi từ đó trở thành công cụ tiếp tay cho các đối tượng buôn bán ma túy mà không hề hay biết.

Thực trạng này không chỉ gây ra những hậu quả tổn hại đặc biệt nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất, trí tuệ và tâm lý lâu dài của học sinh, mà còn làm suy thoái đạo đức, ảnh hưởng xấu đến môi trường giáo dục lành mạnh của nhà trường, gây ra nỗi đau đớn, hoang mang cho gia đình và tạo nên sự bất ổn cho an ninh địa phương, trật tự xã hội. Đa số các em học sinh vi phạm pháp luật về ma túy đều thiếu kiến thức pháp luật cơ bản, chưa nhận thức được ranh giới giữa một hành vi “dùng thử cho biết” hay “bán hộ kiếm lời vài trăm nghìn” với các tội danh đặc biệt nghiêm trọng được quy định trong Bộ luật Hình sự.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác phòng chống tội phạm tại môi trường học đường, đặc biệt là tội phạm ma túy, Lãnh đạo VKSND khu vực 10 đã chỉ đạo chủ động phối hợp với các cơ quan hữu quan xây dựng kế hoạch, lựa chọn kịch bản xét xử sát với thực tiễn đời sống học đường để tổ chức Phiên tòa giả định tại Trường Phổ thông Nguyễn Trực. Việc đưa các quy định pháp luật khô khan vào một bối cảnh xét xử thực tế không chỉ giúp các em học sinh có cơ hội tiếp cận pháp luật một cách trực quan, sinh động mà còn giúp nâng cao tinh thần cảnh giác, tự trang bị cho bản thân những kỹ năng phòng tránh, ứng phó hữu hiệu trước các cạm bẫy ma túy xung quanh.

Phiên tòa giả định được xây dựng dựa trên kịch bản vụ án hình sự có thật đã được mã hóa thông tin, xoay quanh các hành vi “Mua bán trái phép chất ma túy” và “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” diễn ra ngay trong môi trường học đường.

Kiểm sát viên của VKSND khu vực 10 - TP. Hà Nội đọc bản Cáo trạng tại truy tố tại phiên tòa giả định.

Theo nội dung Cáo trạng truy tố được công bố tại phiên tòa, Hoàng Đăng H (sinh ngày 03/02/2009, cư trú tại thôn Đ, xã Q, thành phố Hà Nội) đang là học sinh lớp 11 tại Trường THPT P. Do hám lời và muốn có tiền tiêu xài cá nhân, ngày 23/06/2025, H đã chủ động sử dụng tài khoản Zalo cá nhân để nhắn tin cho một tài khoản Zalo có tên “Thuốc lá Chill” đặt mua 05 chiếc POD thuốc lá điện tử nhãn hiệu “Homies High” có chứa chất ma túy với giá 500.000 đồng/POD. Mục đích của H là mang về đăng rao bán lại trên không gian mạng để hưởng tiền chênh lệch. Sau khi nhận được ma túy tại khu vực gần cổng trường, H dùng tài khoản Facebook “Hung Hoang” để đăng bài rao bán lại số POD trên với giá 800.000 đồng/01 POD.

Sáng ngày 25/06/2025, H giấu 01 chiếc POD ma túy vào balo mang đi học. Trong giờ nghỉ giải lao giữa tiết 2 và tiết 3, H cầm chiếc POD này vào nhà vệ sinh nam ở tầng 1 để sử dụng. Tại đây, H gặp bạn cùng lớp là Đào Xuân L (sinh ngày 12/03/2009). Khi L tò mò hỏi “Cái gì thế”,  không những không ngăn cản mà còn giải thích đó là thuốc lá điện tử chứa tinh dầu cần sa và chủ động mời L hút thử. L đồng ý, nhận POD từ tay H, hút 03 hơi rồi trả lại cho H. Sau khi L về lớp, H tiếp tục sử dụng thêm 3-4 hơi rồi cất giấu chiếc POD vào túi quần mang về lớp.

Tiếp đó, khoảng 19 giờ 00 phút ngày 01/07/2025, Lê Quang T (sinh ngày 22/06/2009, là học sinh cùng trường) nhắn tin qua Messenger hỏi mua của H 01 chiếc POD ma túy với giá 800.000 đồng. H đồng ý và hẹn gặp T tại khu vực cổng trường THPT P để thực hiện giao dịch. Khoảng 19 giờ 30 phút cùng ngày, khi H vừa nhận số tiền 800.000 đồng từ tay T và chuẩn bị giao chiếc POD ma túy thì bị lực lượng Công an xã tuần tra phát hiện, bắt quả tang tại chỗ, thu giữ toàn bộ tang vật và tiền mặt.  

Khám xét và thu giữ tang vật, lực lượng Công an thu giữ trên tay H 01 POD thuốc lá điện tử in chữ “HOMIES HIGH” (Mẫu A1), 01 điện thoại Oppo và 800.000 đồng tiền mặt. Quá trình làm việc, H đã tự nguyện giao nộp thêm 03 chiếc POD mới nguyên hộp (Mẫu A2) và 01 chiếc POD đã qua sử dụng (Mẫu A3) đang cất giấu tại nhà riêng. Kết luận giám định số 213/KL-KTHS của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP. Hà Nội khẳng định: “Tất cả các mẫu POD thu giữ của H đều có chứa chất ma túy loại ADB-Butinaca”. 

Dưới sự điều hành khoa học, chuẩn mực của Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa Lương Thị H cùng Hội đồng xét xử, phiên tòa giả định đã tuân thủ các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, từ phần Thủ tục bắt đầu phiên tòa, phần Xét hỏi, Tranh tụng cho đến phần Nghị án và Tuyên án, tái hiện những hoạt động cơ bản của một phiên tòa hình sự. Các vai diễn Kiểm sát viên, Trợ giúp viên pháp lý, Thư ký phiên tòa, Bị cáo, Người đại diện hợp pháp và Người làm chứng đều do cán bộ, Kiểm sát viên VKSND khu vực 10, Trợ giúp viên pháp lý Trung tâm trợ giúp pháp lý số 9 thể hiện hết sức chân thực, sinh động.

Ngay sau khi phiên tòa kết thúc, Ban Tổ chức đã dành thời lượng cho phần giao lưu, giải đáp thắc mắc giữa đại biểu, chuyên gia tố tụng và các em học sinh Trường Phổ thông Nguyễn Trực. Không khí hội trường trở nên vô cùng sôi nổi với nhiều câu hỏi thực tế được các em đặt ra. Thông qua phần giao lưu, các nội dung pháp luật hình sự liên quan đến tội phạm ma túy được truyền đạt theo hướng dễ hiểu, gắn với tình huống thực tế, giúp học sinh nhận diện rõ hơn ranh giới giữa hành vi đúng pháp luật và hành vi có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. Việc chủ động trao đổi cũng tạo điều kiện để các em học sinh củng cố kiến thức, nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân và biết cách ứng xử phù hợp khi gặp những tình huống có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Chương trình Phiên tòa giả định do VKSND khu vực 10 phối hợp tổ chức tại Trường Phổ thông Nguyễn Trực đã thành công rực rỡ, vượt xa kỳ vọng của một buổi tuyên truyền pháp luật thông thường. Bằng việc chuyển hóa các điều luật khô khan thành một buổi học pháp luật ngoại khóa thực tế sinh động, chương trình đã để lại những ấn tượng sâu sắc, những cảm xúc chân thật và các bài học pháp lý vô cùng đắt giá cho hàng trăm học sinh, giáo viên và phụ huynh tham dự.

Phát biểu tổng kết chương trình, đồng chí Cù Quốc Chuyên, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 10 nhấn mạnh: “Công tác đấu tranh phòng, chống tệ nạn ma túy trong học đường là một công cuộc lâu dài, phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của toàn xã hội, trong đó sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà trường, gia đình và các cơ quan tư pháp đóng vai trò quyết định".

Thành viên Phiên tòa giả định chụp ảnh lưu niệm cùng đại biểu, giáo viên và các em học sinh.

Trong thời gian tới, VKSND khu vực 10 sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, tăng cường phối hợp với các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể địa phương để nhân rộng mô hình “Phiên tòa giả định” đến nhiều trường Trung học Cơ sở, Trung học Phổ thông trên địa bàn. Đồng thời, đơn vị sẽ tích cực đa dạng hóa thêm các hình thức tuyên truyền mới như cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến, góp phần xây dựng thế hệ trẻ TP. Hà Nội hiểu biết pháp luật, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, chung tay đẩy lùi tệ nạn ma túy ra khỏi môi trường học đường.