Bỏ điều kiện 3 năm làm công tác pháp luật, chuyển sang xét chọn, bổ nhiệm đối với ngạch Kiểm tra viên của Viện kiểm sát nhân dân

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành Phiên họp. (Ảnh: QH)

Bỏ điều kiện 3 năm làm công tác pháp luật, chuyển sang xét chọn, bổ nhiệm

Dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 924/2015/UBTVQH ngày 13/5/2015 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn bổ nhiệm, điều kiện nâng ngạch Kiểm tra viên của Viện kiểm sát nhân dân.

Trình bày tóm tắt Tờ trình về việc xây dựng Nghị quyết về tiêu chuẩn, điều kiện xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên của Viện kiểm sát nhân dân, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng cho biết, sau hơn 10 năm thi hành Nghị quyết số 924, thực tiễn tổ chức thi hành Luật Cán bộ, công chức số 80/2025/QH15 đã bộc lộ một số vướng mắc, đòi hỏi phải sửa đổi, bổ sung quy định hiện hành.

Theo đó, điều kiện phải có ít nhất 3 năm làm công tác pháp luật trước khi bổ nhiệm Kiểm tra viên gây chậm trễ trong công tác tổ chức cán bộ; chưa phù hợp với quy định về chức danh Thư ký của Tòa án là người giúp việc cho Thẩm phán và chưa bảo đảm yêu cầu tuyển dụng công chức theo vị trí việc làm phù hợp với Luật Cán bộ, công chức hiện nay.

Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Duy Giảng trình bày tóm tắt Tờ trình. (Ảnh: QH)

Bên cạnh đó, đối tượng đủ điều kiện thi nâng ngạch hiện bị giới hạn bởi ngạch liền kề, chưa phù hợp với trường hợp cán bộ từ các ngành khác như Công an, Tòa án được điều động, luân chuyển vào ngành Kiểm sát, dù đã có nhiều năm kinh nghiệm làm công tác pháp luật.

Việc thi nâng ngạch cũng chỉ đánh giá năng lực thông qua một kỳ thi, chưa phản ánh toàn diện quá trình công tác, chất lượng thực hiện nhiệm vụ; đồng thời không còn phù hợp với Luật Cán bộ, công chức mới sửa đổi, trong đó không quy định về thi nâng ngạch công chức.

Trên cơ sở đó, dự thảo Nghị quyết được xây dựng với một số nội dung đổi mới quan trọng. Trước hết, bỏ nội dung về thời gian công tác thực tiễn, không đặt ra trong tiêu chuẩn chung mà quy định riêng đối với từng ngạch. Đặc biệt, bỏ điều kiện 3 năm làm công tác pháp luật đối với ngạch Kiểm tra viên.

Đối với Kiểm tra viên chính, dự thảo điều chỉnh thời gian giữ ngạch để xét bổ nhiệm từ 5 năm lên 8 năm. Theo Tờ trình, việc điều chỉnh này nhằm cộng thêm 3 năm làm công tác pháp luật theo quy định tại Nghị quyết số 924 vào thời gian giữ ngạch.

Dự thảo đồng thời mở rộng nguồn xét chọn. Theo đó, người có ít nhất 5 năm làm công tác pháp luật có thể được xét bổ nhiệm Kiểm tra viên chính; người có ít nhất 14 năm làm công tác pháp luật có thể được xét bổ nhiệm Kiểm tra viên cao cấp nếu đáp ứng các tiêu chuẩn chung, yêu cầu về năng lực, nhu cầu cán bộ và vị trí việc làm, không giới hạn bởi ngạch liền kề.

Một thay đổi quan trọng khác là chuyển từ phương thức thi nâng ngạch sang xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên chính và Kiểm tra viên cao cấp. Dự thảo cũng không tiếp tục quy định về Hội đồng thi tuyển và các quy định về miễn nhiệm, cách chức Kiểm tra viên.

Theo Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng, việc thi hành Nghị quyết không làm phát sinh tổ chức bộ máy hoặc biên chế mới. Các hoạt động rà soát vị trí việc làm, xét chọn, thẩm định bổ nhiệm được thực hiện bằng nhân lực, cơ sở vật chất, hệ thống hồ sơ cán bộ và dự toán chi thường xuyên hiện có của VKSND và Viện kiểm sát quân sự.

Qua thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết về tiêu chuẩn, điều kiện xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên của VKSND; đồng thời nhất trí với phạm vi sửa đổi, bổ sung và các nội dung cơ bản của dự thảo.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu, dự thảo Nghị quyết bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, cơ bản bảo đảm tính thống nhất, khả thi, tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; không phát sinh thủ tục hành chính, không có quy định về phân quyền, phân cấp. Hồ sơ dự án được chuẩn bị đầy đủ, bảo đảm thành phần, trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Về tiêu chuẩn chức danh Kiểm tra viên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhất trí lược bỏ quy định “có thời gian làm công tác thực tiễn” tại Điều 2 và quy định “có thời gian làm công tác thực tiễn 03 năm đối với việc bổ nhiệm Kiểm tra viên” tại Điều 3 của dự thảo Nghị quyết so với Nghị quyết số 924.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Nghị quyết. (Ảnh: QH)

Theo cơ quan thẩm tra, việc bỏ quy định về thời gian làm công tác thực tiễn cũng phù hợp với quy định của pháp luật đối với Thư ký Tòa án. Đồng thời, Ủy ban đề nghị VKSND tối cao bổ sung đối tượng “sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp” vào khoản 1 Điều 3 của dự thảo Nghị quyết để bảo đảm phù hợp với các đối tượng đang làm việc tại Viện kiểm sát quân sự được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên của Viện kiểm sát quân sự, thống nhất với quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2025 về các đối tượng là công chức.

Đối với điều kiện bổ nhiệm Kiểm tra viên, Kiểm tra viên chính, Kiểm tra viên cao cấp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với quy định của dự thảo theo hướng kế thừa Nghị quyết số 924, bảo đảm phân biệt rõ thứ bậc chuyên môn, nghiệp vụ giữa các ngạch Kiểm tra viên.

Cơ quan thẩm tra đề nghị VKSND tối cao bổ sung quy định yêu cầu người được xét chọn, bổ nhiệm phải có đủ năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo yêu cầu của vị trí việc làm của từng ngạch Kiểm tra viên. Nội dung này nhằm bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với mô hình quản lý công chức theo vị trí việc làm và thống nhất với Đề án vị trí việc làm, khung năng lực của ngành Kiểm sát.

Về cơ chế xét chọn, bổ nhiệm, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc thay thế phương thức thi tuyển bằng xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên. Theo cơ quan thẩm tra, cơ chế này phù hợp với quy định mới của pháp luật về cán bộ, công chức và mô hình quản lý công chức theo vị trí việc làm, đồng thời thống nhất với cơ chế xét chọn, bổ nhiệm các ngạch Kiểm sát viên.

Các đại biểu tham dự Phiên họp. (Ảnh: QH)

Đối với việc mở rộng nguồn xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên chính, Kiểm tra viên cao cấp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành quy định trường hợp do nhu cầu cán bộ, người đã có thời gian làm công tác pháp luật từ 9 năm hoặc 14 năm trở lên, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện, tiêu chuẩn khác, có thể được xét chọn, bổ nhiệm làm Kiểm tra viên chính, Kiểm tra viên cao cấp. Quy định này được xác định nhằm phù hợp với yêu cầu của Nghị quyết số 27-NQ/TW về mở rộng nguồn, đổi mới phương thức tuyển chọn, bổ nhiệm các chức danh tư pháp và Chỉ thị số 06-CT/TW của Bộ Chính trị về thu hút, trọng dụng nhân tài để xây dựng nguồn nhân lực cho ngành Kiểm sát.

Về điều khoản chuyển tiếp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị VKSND tối cao rà soát thực tiễn tổ chức thi tuyển, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Kiểm tra viên các ngạch đang thực hiện trước thời điểm Nghị quyết mới có hiệu lực, dự kiến ngày 1/12/2026. Qua đó, xác định rõ những nội dung tiếp tục thực hiện theo Nghị quyết số 924 và những nội dung bắt đầu thực hiện theo Nghị quyết mới.

Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết Về tiêu chuẩn, điều kiện xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên của Viện kiểm sát nhân dân. (Ảnh: QH)

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị cân nhắc quy định tại khoản 2 Điều 6 do đây là nội dung áp dụng pháp luật, không phải nội dung có tính chuyển tiếp; đồng thời đề nghị VKSND tối cao giải trình rõ cơ sở, mục đích và ý nghĩa của việc bổ sung quy định này.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận định dự thảo Nghị quyết cơ bản kế thừa các quy định của Nghị quyết số 924 hiện hành, thể chế hóa các quy định của Đảng về cải cách tư pháp, quản lý công chức theo vị trí việc làm; cụ thể hóa các quy định của Luật Tổ chức VKSND, bảo đảm thống nhất với Luật Cán bộ, công chức và cơ bản bảo đảm tính khả thi.

Sau khi nghiên cứu Tờ trình của VKSND tối cao và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, với 100% thành viên có mặt biểu quyết tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về tiêu chuẩn, điều kiện xét chọn, bổ nhiệm Kiểm tra viên của VKSND.