Hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về công tác tư pháp: Không giao chỉ tiêu quá thấp, không đặt mục tiêu thiếu khả thi

Toàn cảnh phiên họp. (Ảnh: QH)

Tại phiên họp chiều 11/8/2026, Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về dự án Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án. Sau phiên thảo luận, thay mặt Ban soạn thảo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, đồng thời khẳng định Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, bảo đảm chất lượng trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Chỉ tiêu phải dựa trên kết quả thực tiễn, trở thành “bộ chỉ số” đánh giá hiệu quả công việc

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu, tại phiên thảo luận ở Tổ đã có 83 lượt ý kiến của đại biểu Quốc hội tham gia góp ý đối với dự thảo Nghị quyết. Ban soạn thảo đã xây dựng Báo cáo số 37 dự kiến tiếp thu, giải trình bước đầu ý kiến của đại biểu Quốc hội và gửi tới các đại biểu.

Tại phiên thảo luận ở hội trường chiều 11/8, có 16 lượt ý kiến phát biểu. Các ý kiến đều thể hiện tinh thần trách nhiệm, tâm huyết và tập trung góp ý cụ thể đối với các quy định, nhất là hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ trong dự thảo Nghị quyết.

Thay mặt Ban soạn thảo, Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu cảm ơn các ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội và cho biết sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, đầy đủ để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội phương án tiếp thu, chỉnh lý dự thảo. Đối với những ý kiến không tiếp thu, Ban soạn thảo sẽ giải trình cụ thể, thấu đáo.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu. (Ảnh: QH)

Đề cập quá trình xây dựng dự án Nghị quyết, Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu cho biết Ban soạn thảo đã bám sát các yêu cầu có tính nguyên tắc được Ủy ban Thường vụ Quốc hội quán triệt, nhất là yêu cầu thể chế hóa đầy đủ, chính xác, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật.

Việc ban hành Nghị quyết mới nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp, đồng thời nỗ lực cùng cả nước thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Một trong những vấn đề được Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu nhấn mạnh là yêu cầu đối với hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ. Theo đó, các chỉ tiêu phải đóng vai trò như một “bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công việc - KPIs”, qua đó giúp Quốc hội có cơ sở giám sát, đánh giá chính xác chất lượng hoạt động của các cơ quan.

Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu cho biết, trong quá trình chuẩn bị dự án Nghị quyết, Ban soạn thảo đã thực hiện việc tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 96/2019/QH14. Báo cáo gửi đại biểu Quốc hội có 6 phụ lục, trong đó đánh giá cụ thể kết quả thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ mà Quốc hội đã giao.

Trên cơ sở đó, nguyên tắc được Ban soạn thảo đặt ra là những chỉ tiêu, nhiệm vụ đã vượt một cách bền vững trong thời gian qua mới nghiên cứu để tăng. Đối với những chỉ tiêu còn gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thì có thể nghiên cứu điều chỉnh cho phù hợp.

“Các chỉ tiêu này đều dựa trên những số liệu cụ thể chứ không phải áng chừng tỷ lệ bao nhiêu phần trăm là phù hợp”, Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu nhấn mạnh.

Theo đó, Ban soạn thảo đã làm việc với nhiều cơ quan tư pháp, khảo sát trực tiếp tại địa phương, lấy ý kiến và tổ chức nhiều buổi làm việc với các bộ, ngành liên quan trước khi xây dựng các chỉ tiêu cụ thể. Về cơ bản, các chỉ tiêu, nhiệm vụ chính trong dự thảo Nghị quyết đã nhận được sự thống nhất của các bộ, ngành và cơ quan liên quan.

Các đại biểu tại phiên họp. (Ảnh: QH)

Hoàn thiện chỉ tiêu theo hướng thực chất, phù hợp đặc thù hoạt động tư pháp

Liên quan việc xác định chỉ tiêu định lượng và định tính, Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu cho biết dự thảo Nghị quyết đã có nhiều chỉ tiêu định tính hơn so với Nghị quyết số 96/2019/QH14. Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu để lượng hóa những chỉ tiêu có thể lượng hóa hoặc chuyển một số chỉ tiêu định lượng sang định tính nhằm bảo đảm phù hợp với tính chất của một văn bản quy phạm pháp luật.

Đồng thời, Ban soạn thảo sẽ hạn chế việc sử dụng những cụm từ mang tính định tính chung chung như “tiếp tục tăng cường”, “đẩy mạnh”, “nâng cao”, “phấn đấu”... và thay thế bằng những yêu cầu, tiêu chí hoặc số liệu cụ thể khi có thể.

Đối với chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm - một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm - Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu cho biết Ban soạn thảo sẽ cân nhắc kỹ lưỡng, đồng thời nghiên cứu đặc thù và những đổi mới trong mô hình tổ chức của Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân thời gian qua để xây dựng phương án phù hợp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét.

Về đề nghị bổ sung một số loại việc để tính tổng tỷ lệ hủy, sửa bản án, quyết định của Tòa án, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng đây là ý kiến phù hợp với thực tiễn.

Theo ông Phan Chí Hiếu, bên cạnh việc ban hành bản án, Tòa án còn phải giải quyết nhiều loại vụ việc khác. Nếu chỉ tính các bản án, vụ án thì có thể không phản ánh đầy đủ khối lượng công việc thực tế của Tòa án, đồng thời ảnh hưởng đến tính chính xác khi giao chỉ tiêu.

Đối với tỷ lệ giải quyết, xét xử các loại án, vụ việc, do tại phiên thảo luận vẫn còn những quan điểm khác nhau, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để có phương án xử lý phù hợp, qua đó tạo động lực để các Tòa án giải quyết nhanh các vụ việc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu kết luận phiên họp. (Ảnh: QH)

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết có 16 ý kiến phát biểu tại hội trường, tập trung góp ý cụ thể vào việc chỉnh lý, hoàn thiện các quy định và hệ thống chỉ tiêu trong dự thảo Nghị quyết.

Đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp tục nghiên cứu, xây dựng phương án xử lý phù hợp.

Tinh thần chung được xác định là không đặt ra các chỉ tiêu thấp hơn yêu cầu của luật, không giao chỉ tiêu quá cao đến mức không thể thực hiện, đồng thời cũng không giao chỉ tiêu ở mức thấp, không tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định yêu cầu Ban soạn thảo phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan liên quan khẩn trương, nghiêm túc tiếp thu đầy đủ những ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội, hoàn chỉnh dự thảo Nghị quyết với chất lượng cao nhất, trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối Kỳ họp.