VKSND khu vực 7 (TP Hà Nội) khởi kiện vụ án dân sự công ích về việc “đòi tài sản”

Toàn cảnh phiên tòa tại TAND khu vực 7 - TP Hà Nội.

Phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự công ích về việc “Đòi tài sản” do VKSND khu vực 7 khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông Trần Văn Khoái, sinh năm 1966 trú tại thôn Phù Mã, xã Sóc Sơn, TP Hà Nội bàn giao trả lại đất cho Ủy ban nhân dân xã Sóc Sơn, thành phố Hà Nội để quản lý theo quy định.

Cụ thể như sau: Ngày 11/4/2003, Ủy ban nhân dân xã Tiên Dược, huyện Sóc Sơn, Hà Nội ký Hợp đồng kinh tế số 33/HĐ-KT cho ông Trần Văn Khoái thuê diện tích đất ao hồ Đồng Đắp, thôn Dược Thượng, xã Tiên Dược, huyện Sóc Sơn do UBND xã Tiên Dược quản lý (mặt nước, có một khu gò nổi) để nạo vét lòng hồ, tích trữ nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, kinh doanh và nuôi trồng thủy sản, kinh doanh dịch vụ, vui chơi giải trí, làm công viên cây xanh, cây ăn quả và cây bóng mắt. Thời hạn cho thuê 18 năm (kể từ ngày 11/4/2003 đến 11/4/2021). Ngày 26/4/2017, UBND xã Tiên Dược có Quyết định số 399/QĐ-UBND chấm dứt hợp đồng giao khoán, thuê, thầu đất công do Hợp đồng ký kết vi phạm về thẩm quyền cho thuê đất quy định tại khoản 2, Điều 24 Luật đất đai năm 2001 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đất đai năm 1998 và Luật đất đai năm 1993. Trong đó nêu rõ ông Khoái có trách nhiệm thu dọn tài sản trên đất và trả lại mặt bằng cho UBND xã Tiên Dược quản lý và sử dụng theo quy định. Đến nay, UBND xã Tiên Dược (nay là UBND xã Sóc Sơn) đã nhiều lần yêu cầu ông K bàn giao trả lại đất nhưng ông Khoái vẫn tiếp tục quản lý, sử dụng.

Trong quá trình sử dụng đất, ông Khoái không những chưa bàn giao đất mà còn phát sinh nhiều công trình, tài sản trên đất. Biên bản kiểm tra ngày 05/11/2021 ghi nhận 05 hạng mục công trình với tổng diện tích khoảng 2.458 m² và việc tập kết vật liệu xây dựng; đến ngày 26/3/2026, cơ quan quản lý tiếp tục ghi nhận trên đất có 07 hạng mục công trình. Các cơ quan quản lý đã nhiều lần yêu cầu giữ nguyên hiện trạng, dừng hoạt động không phù hợp, thu dọn tài sản, tháo dỡ công trình và bàn giao đất nhưng chưa được thực hiện dứt điểm.

Hội đồng xét xử tại phiên tòa.

Ngày 10/6/2026, UBND xã Sóc Sơn chuyển thông tin, tài liệu và đề nghị VKSND khu vực 7 tiếp nhận, xử lý theo Nghị quyết số 205/2025/QH15. Viện kiểm sát khu vực 7 đã thụ lý nguồn thông tin, phối hợp với UBND xã kiểm tra, xác minh. Ngày 06/8/2026, VKSND khu vực 7 ban hành Quyết định số 12/QĐ-VKS nêu rõ: Yêu cầu ông Trần Văn Khoái chấm dứt hành vi xâm phạm lợi ích công trong lĩnh vực đất đai đối với thửa đất số 109, tờ bản đồ số 21, diện tích 13.757,6m²; thửa đất số 03, tờ bản đồ số 26, diện tích 88.337,4m²; thửa đất số 77, tờ bản đồ số 21, diện tích 26.066m² tại hồ Đồng Đắp, thôn Dược Thượng, xã Tiên Dược, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội (nay là thôn Dược Thượng, xã Sóc Sơn, thành phố Hà Nội). Yêu cầu ông Trần Văn Khoái bàn giao trả lại đất cho Ủy ban nhân dân xã Sóc Sơn, thành phố Hà Nội để quản lý theo quy định.

Ngày 11/8/2026, VKSND khu vực 7 ban hành Kiến nghị số 01/KN-VKS đề nghị UBND xã Sóc Sơn thực hiện quyền khởi kiện. Ngày 12/8/2026, UBND xã Sóc Sơn có Văn bản số 2092/UBND-KT xác định không trực tiếp khởi kiện và đề nghị Viện kiểm sát thực hiện quyền khởi kiện. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, xác minh và ý kiến của cơ quan quản lý đất đai tại địa phương, cùng ngày Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 ban hành Quyết định khởi kiện số 01/QĐ-VKS.

Việc Viện kiểm sát trực tiếp sử dụng quyền khởi kiện trong trường hợp này thể hiện cơ chế tố tụng đặc thù được Quốc hội giao tại Nghị quyết số 205/2025/QH15: chủ động bảo vệ lợi ích công khi hành vi xâm phạm đã kéo dài, cơ quan quản lý nhà nước đã nhiều lần yêu cầu khắc phục nhưng hậu quả pháp lý và tình trạng quản lý, sử dụng đất công chưa được xử lý dứt điểm.

Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã thực hiện đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Sau khi kết thúc phần tranh luận, đại diện Viện kiểm sát đã phát biểu ý kiến về việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết vụ án và đưa ra đề nghị giải quyết vụ án theo đúng quy định pháp luật.

Trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ cùng diễn biến tại toà, Hội đồng xét xử TAND khu vực 7 - TP Hà Nội đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Người khởi kiện - VKSND khu vực 7 đối với Bị đơn là ông Trần Văn Khoái.

Buộc ông Trần Văn Khoái chấm dứt hành vi xâm phạm lợi ích công trong lĩnh vực đất đai tại khu vực hồ Đồng Đắp, thôn Dược Thượng, xã Sóc Sơn, thành phố Hà Nội; tháo dỡ, di dời toàn bộ công trình, vật kiến trúc, cây cối và tài sản thuộc quyền sở hữu, quản lý của ông trên phần đất phải hoàn trả.

Buộc ông Trần Văn Khoái bàn giao trả lại diện tích 193.695,0 m² đất theo Trích đo hiện trạng thửa đất số 751-2026 ngày 18/8/2026 và kết quả thẩm định tại chỗ cho UBND xã Sóc Sơn, thành phố Hà Nội quản lý theo quy định của pháp luật.

Hội đồng xét xử TAND khu vực 7 - TP Hà Nội đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Người khởi kiện - VKSND khu vực 7.

Sau khi kết thúc phiên tòa, đồng chí Nguyễn Huy Mạnh, Viện trưởng VKSND khu vực 7 đã tổ chức họp rút kinh nghiệm với tinh thần nghiêm túc, thẳng thắn. Đánh giá hiệu quả bước đầu việc áp dụng các quy định pháp luật và cơ chế phối hợp giữa VKSND, Tòa án nhân dân và các cơ quan trong thực hiện thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Đây là vai trò mới, chủ động và trách nhiệm hơn của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự mà Quốc hội giao: không chỉ kiểm sát việc tuân theo pháp luật mà, trong những trường hợp luật định, trực tiếp sử dụng quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án bảo vệ lợi ích công, bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương, bảo đảm những lợi ích cần được pháp luật bảo vệ không bị bỏ ngỏ khi không có người khởi kiện.

Đồng thời, giúp Kiểm sát viên VKSND khu vực 7 rút kinh nghiệm về kỹ năng kiểm sát giải quyết án dân sự, kỹ năng hỏi, tranh luận và ứng xử tại phiên tòa đối với các vụ việc dân sự công ích, góp phần nâng cao chất lượng công tác kiểm sát hoạt động tư pháp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay.

Đồng chí Nguyễn Huy Mạnh, Viện trưởng VKSND khu vực 7 - TP Hà Nội phát biểu tại cuộc họp rút kinh nghiệm.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cơ quan, tổ chức, cá nhân về ý nghĩa và vai trò bảo vệ lợi ích công của VKSND; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong ngành KSND.