Thủ tướng yêu cầu nâng cao hiệu quả phòng, chống lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới

Không để hình thành các điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo

Theo Chỉ thị số 30/CT-TTg, trong thời gian tới, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, có tính chất xuyên quốc gia, lợi dụng sự phát triển của chuyển đổi số, thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến cũng như những sơ hở trong công tác quản lý nhà nước để thực hiện hành vi phạm tội.

Đặc biệt, các đối tượng sử dụng công nghệ cao, hoạt động trên không gian mạng ngày càng chuyên nghiệp, liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn, địa bàn hoạt động và triệt để khai thác thành tựu khoa học, công nghệ nhằm đối phó với các cơ quan chức năng, gây nhiều khó khăn cho công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý.

Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, Nhà nước và các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, gắn với bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng thời, các cơ quan, địa phương phải chủ động triển khai các giải pháp nhằm không để hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản diễn biến phức tạp, không để hình thành các điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo trên địa bàn và trong lĩnh vực quản lý.

Chỉ thị cũng yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng; kịp thời cảnh báo các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới, nhất là lừa đảo trực tuyến. Việc ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội và các phương tiện thông tin đại chúng cần được đẩy mạnh nhằm truyền tải nhanh chóng, rộng rãi các cảnh báo đến người dân.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương phải chủ động rà soát, khắc phục những bất cập trong quản lý nhà nước tại các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cao như viễn thông, ngân hàng, trung gian thanh toán, thương mại điện tử, đất đai, đầu tư, chứng khoán, bảo hiểm, y tế, giáo dục, du lịch và việc làm; đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và quy trình quản lý nhằm phòng ngừa, ngăn chặn hiệu quả loại tội phạm này.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường phối hợp và hợp tác quốc tế

Một trong những yêu cầu trọng tâm của Chỉ thị là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước cũng như trong công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo đó, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành cần được khẩn trương hoàn thiện, kết nối và chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để phục vụ việc đối soát, xác minh, phân tích, cảnh báo sớm các giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Đồng thời, thiết lập cơ chế phối hợp, kết nối kỹ thuật và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp viễn thông, tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và các đơn vị liên quan nhằm phục vụ hiệu quả công tác điều tra, xử lý tội phạm.

Chỉ thị cũng yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế với các quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới trong phòng, chống tội phạm lừa đảo, nhất là các đường dây hoạt động xuyên quốc gia trên không gian mạng; nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin, truy vết dòng tiền, thu thập dữ liệu điện tử, dẫn độ, tương trợ tư pháp về hình sự và phối hợp điều tra với các quốc gia, đặc biệt là các nước có chung đường biên giới.

Song song với đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những sơ hở, thiếu sót; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, thiếu trách nhiệm hoặc buông lỏng quản lý theo quy định của pháp luật.

Thủ tướng yêu cầu nâng cao hiệu quả phòng, chống lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới. (Ảnh minh họa)

Giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương

Đối với Bộ Công an, Thủ tướng yêu cầu chủ trì phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành liên quan chủ động nắm tình hình từ sớm, từ xa đối với các hoạt động lừa đảo liên quan đến công dân Việt Nam ở khu vực biên giới và địa bàn ngoại biên; nghiên cứu, phát triển, ứng dụng các công nghệ cao phục vụ phát hiện, cảnh báo sớm và ngăn chặn hành vi lừa đảo trên môi trường số; xây dựng, hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và giải pháp xác thực thông tin phục vụ công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được giao nghiên cứu, rà soát và đề xuất sửa đổi các quy định nhằm ngăn chặn việc sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử và Mobile Money không đúng thông tin chủ thể; triển khai hệ thống tự động giám sát, cảnh báo các giao dịch bất thường; tăng cường kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý những sơ hở trong quy trình nghiệp vụ và quản trị rủi ro.

Bộ Tài chính tăng cường kiểm tra, giám sát đối với các lĩnh vực thuế, hải quan, chứng khoán, bảo hiểm, kế toán, kiểm toán, đấu thầu, phát hành trái phiếu, huy động vốn và đầu tư tài chính nhằm kịp thời phát hiện, phối hợp xử lý các hành vi lợi dụng hoạt động tài chính, kinh doanh để thực hiện hành vi lừa đảo.

Bộ Ngoại giao được giao tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp cung cấp nền tảng số xuyên biên giới; chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo công dân về các thủ đoạn tuyển dụng lao động trá hình, lừa đảo đưa người ra nước ngoài, đồng thời thực hiện tốt công tác bảo hộ công dân.

Bộ Nội vụ chủ trì rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động đưa người Việt Nam đi học tập, làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; phối hợp phát hiện và xử lý các tổ chức, cá nhân đăng tải thông tin tuyển dụng, môi giới lao động hoặc tư vấn xuất khẩu lao động giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản.

Đối với Bộ Công Thương, Chỉ thị yêu cầu rà soát, hoàn thiện quy định về thương mại điện tử, tăng cường quản lý các website, sàn giao dịch thương mại điện tử, hoạt động livestream bán hàng, tiếp thị liên kết và quảng cáo trên môi trường mạng; đồng thời yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử tăng cường xác thực thông tin tổ chức, cá nhân kinh doanh, bảo đảm công khai, minh bạch thông tin người bán và hàng hóa.

Phát huy vai trò của chính quyền địa phương trong phòng ngừa tội phạm

Đối với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu người đứng đầu chính quyền địa phương các cấp chịu trách nhiệm toàn diện về tình hình an ninh, trật tự và công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa bàn; không để hình thành hoặc tồn tại các điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo.

Các địa phương cần chỉ đạo các sở, ban, ngành, chính quyền cấp xã phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến phương thức, thủ đoạn lừa đảo; phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; xây dựng và duy trì các mô hình phòng, chống tội phạm tại cơ sở.

Đồng thời, tập trung rà soát, khắc phục những sơ hở trong quản lý đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ phát sinh lừa đảo; tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong phát hiện, triệt phá các đường dây lừa đảo có tổ chức, liên tỉnh, xuyên quốc gia; nâng cao hiệu quả tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, điều tra, xử lý các vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cùng với đó, các địa phương cần đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại các lĩnh vực có nguy cơ cao; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm cũng như cán bộ, công chức thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý hoặc có hành vi bao che, tiếp tay cho vi phạm, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới.