Thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng về đơn vị sự nghiệp và viên chức trong đơn vị sự nghiệp

Toàn cảnh Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Hoàn thiện công tác tuyển dụng, sử dụng, quản lý viên chức theo vị trí việc làm gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ

Trình bày Tờ trình dự án Luật Viên chức (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, quan điểm xây dựng dự án Luật là quán triệt, thể chế hóa đầy đủ các Nghị quyết, quy định, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về xây dựng đội ngũ viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập. Kế thừa các quy định còn phù hợp; sửa đổi những quy định không còn phù hợp; bổ sung cơ chế mới để hoàn thiện công tác tuyển dụng, sử dụng, quản lý viên chức theo vị trí việc làm gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ.

Đồng thời tạo sự liên thông trong sử dụng nguồn nhân lực giữa khu vực công và khu vực tư gắn với thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh cơ chế phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương, giữa cơ quan quản lý đơn vị sự nghiệp công lập và người đứng đầu đơn vị sự nghiệp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan điều hành Phiên họp.

Dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) gồm 6 Chương, 43 Điều (giảm 19 Điều so với Luật hiện hành) với các nội dung cơ bản như sau:

Thứ nhất, đổi mới cơ chế, phương thức tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức theo vị trí việc làm. Trong đó, đổi mới công tác tuyển dụng viên chức theo hướng quy định rõ việc tuyển dụng được thực hiện theo 2 hình thức: thi tuyển và xét tuyển; bổ sung quy định về tiếp nhận đối với người có kinh nghiệm công tác ở cả khu vực công và khu vực tư vào làm viên chức. Mở rộng quyền của viên chức cho phép ký hợp đồng thực hiện hoạt động nghề nghiệp, tham gia góp vốn, điều hành các doanh nghiệp nếu pháp luật về phòng chống tham nhũng không cấm hoặc pháp luật chuyên ngành không có quy định khác, đồng bộ với các luật chuyên ngành về khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo.

Bên cạnh đó, xác định vị trí việc làm tại đơn vị sự nghiệp công lập gồm 3 nhóm: (i) Vị trí việc làm quản lý; (ii) Vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ; (iii) Vị trí việc làm hỗ trợ. Thể chế hóa chủ trương, chính sách khuyến khích viên chức đổi mới sáng tạo; bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trình bày Tờ trình dự án Luật Viên chức (sửa đổi).

Thứ hai, tạo liên thông trong sử dụng nguồn nhân lực giữa khu vực công và khu vực tư; thực hiện cơ chế thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao vào làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập.

Thứ ba, đổi mới cơ chế đánh giá viên chức nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả phục vụ Nhân dân và xã hội.

Thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng về đơn vị sự nghiệp và viên chức trong đơn vị sự nghiệp

Nêu quan điểm thẩm tra dự án Luật Viên chức (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) tán thành việc sửa đổi toàn diện Luật Viên chức với các lý do được nêu tại các Tờ trình của Chính phủ. Hồ sơ các dự án Luật trình Quốc hội đã được tiếp thu, hoàn chỉnh theo ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra sơ bộ, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Viên chức (sửa đổi).

Bên cạnh đó, UBPLTP đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu để thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng về đơn vị sự nghiệp và viên chức trong đơn vị sự nghiệp; tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo luật với các luật hiện hành và dự thảo luật, nghị quyết khác có liên quan đang trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Nhiều ý kiến trong UBPLTP tán thành quy định về chính sách phát triển đơn vị sự nghiệp công lập (Điều 5), vì: (i) Đây là nội dung kế thừa Luật Viên chức hiện hành và là cơ sở để Chính phủ ban hành nghị định về tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập; (ii) Nếu không quy định nội dung này trong Luật thì không có cơ sở để Chính phủ quy định cụ thể, trong khi chưa xây dựng được Luật chung điều chỉnh về đơn vị sự nghiệp công lập sẽ tạo ra khoảng trống pháp lý về vấn đề này. Một số ý kiến đề nghị không quy định về đơn vị sự nghiệp công lập tại dự thảo Luật.

Các đại biểu nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Viên chức (sửa đổi).

Về đổi mới cơ chế tuyển dụng, sử dụng, quản lý viên chức theo vị trí việc làm (Điều 3), UBPLTP cơ bản tán thành với việc chuyển đổi phương thức quản lý viên chức theo vị trí việc làm để phù hợp với xu thế cải cách khu vực công hiện nay, đáp ứng yêu cầu “đổi mới mạnh mẽ phương pháp tuyển dụng, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị” tại Kết luận số 121-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, góp phần tạo cơ sở pháp lý để thực hiện trả lương viên chức theo vị trí việc làm; bảo đảm đồng bộ, thống nhất với phương thức quản lý cán bộ, công chức được quy định tại Luật Cán bộ, công chức. Đề nghị Chính phủ quan tâm chỉ đạo trong quá trình xây dựng danh mục vị trí việc làm bảo đảm thực sự khoa học, chất lượng.

Ngoài ra, UBPLTP tán thành quy định tại Điều 13 về việc viên chức được ký kết hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ với cơ quan, tổ chức, đơn vị khác mà không trái với thoả thuận tại hợp đồng làm việc và pháp luật không cấm nhằm tận dụng năng lực, kinh nghiệm chuyên môn trong hoạt động nghề nghiệp của viên chức để đóng góp cho xã hội, tăng thu nhập chính đáng cho viên chức.

Về hợp đồng làm việc đối với viên chức (Điều 20), UBPLTP đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát các quy định đặc thù của hợp đồng làm việc đối với viên chức, đặc biệt là nội dung khác với Bộ luật Lao động để quy định ngay tại dự thảo Luật, làm cơ sở cho Chính phủ quy định chi tiết; đồng thời bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc, vì quy định này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền làm việc của công dân theo quy định của Hiến pháp, cần quy định cụ thể tại Luật.