Tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, bảo đảm trật tự an toàn xã hội

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành Phiên họp. (Ảnh:QH)

Các báo cáo cho thấy, mặc dù nhìn chung hầu hết các loại tội phạm và vi phạm pháp luật đều giảm so với cùng kỳ năm 2024, song một số loại tội phạm có xu hướng gia tăng, đặc biệt là tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, sản xuất, buôn bán hàng giả, gây rối trật tự công cộng.

Trình bày Báo cáo công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2025, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước tiếp tục có nhiều biến động nhanh, phức tạp, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị, phục vụ phát triển đất nước.

Các lực lượng chức năng đã đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng và nhân dân trong công tác phòng, chống tội phạm, với nhiều mô hình, hình thức phong phú, gần gũi cơ sở. Công tác quản lý, giáo dục đối tượng tại địa bàn, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy được tăng cường, góp phần kéo giảm nguy cơ phát sinh tội phạm. Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư tiếp tục được khai thác, ứng dụng hiệu quả trong công tác phòng ngừa, điều tra, xử lý vi phạm.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2025. (Ảnh:QH)

Về tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, Bộ Công an đã chủ động nắm chắc tình hình, tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước về các giải pháp bảo vệ chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia; bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn các sự kiện chính trị trọng đại. Nhiều vụ án xâm phạm an ninh quốc gia được phát hiện, khởi tố, điều tra kịp thời.

Đối với tội phạm về trật tự xã hội, số vụ phạm tội giảm 12,18% so với cùng kỳ năm 2024; tỷ lệ điều tra khám phá đạt 81,32%, trong đó án rất nghiêm trọng đạt 93,25%, án đặc biệt nghiêm trọng đạt 95,16%, vượt chỉ tiêu Quốc hội giao. Bộ Công an đã mở 9 đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, góp phần củng cố trật tự xã hội, giữ vững bình yên đời sống nhân dân.

Tội phạm về kinh tế, tham nhũng và chức vụ tiếp tục giảm mạnh, trong đó số vụ án kinh tế giảm 28,97%, số vụ án tham nhũng giảm 17,57%. Các lực lượng chức năng đã mở nhiều đợt cao điểm đấu tranh, xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ, ổn định thị trường trong nước và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Tội phạm về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm giảm 48,17% so với cùng kỳ năm 2024. Chính phủ chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong lĩnh vực môi trường, rác thải sinh hoạt, an toàn thực phẩm, bảo vệ và phát triển rừng.

Tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông giảm 11,53%. Bộ Công an đã triển khai mô hình liên ngành phòng, chống lừa đảo trực tuyến, làm sạch thuê bao di động, tài khoản ngân hàng, tăng cường xác thực điện tử, ngăn chặn truy cập các trang mạng vi phạm pháp luật.

Tội phạm về ma túy giảm 18,29%. Công tác đấu tranh, trấn áp được triển khai mạnh trên các tuyến trọng điểm; các hoạt động kiểm soát, quản lý người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy được tăng cường, góp phần làm giảm nguồn phát sinh tội phạm liên quan.

Đại biểu Quốc hội tham dự Phiên họp. (Ảnh:QH)

Đánh giá chung, Bộ trưởng Bộ Công an khẳng định, tỷ lệ điều tra khám phá vượt chỉ tiêu Quốc hội giao, hầu hết các loại tội phạm đều được kéo giảm, nhiều vụ án nghiêm trọng được điều tra, xử lý kịp thời, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Công tác quản lý, chấp hành pháp luật trong hoạt động điều tra, xử lý tội phạm được chú trọng; công tác xử lý vi phạm hành chính được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định.

Tuy nhiên, Báo cáo cũng nêu rõ, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, như tỷ lệ giải quyết tin báo, tố giác tội phạm và kiến nghị khởi tố chưa đạt chỉ tiêu Quốc hội giao; vẫn còn vi phạm trong hoạt động điều tra, tạm giữ, tạm giam; vi phạm hành chính vẫn xảy ra ở nhiều lĩnh vực. Nguyên nhân chủ yếu do hệ thống pháp luật một số lĩnh vực còn bất cập, công tác tuyên truyền chưa sâu rộng, cơ sở vật chất, phương tiện của một số cơ quan, đơn vị còn hạn chế so với yêu cầu thực tiễn.

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026, Chính phủ chỉ đạo tiếp tục nâng cao chất lượng công tác nắm, phân tích, dự báo tình hình tội phạm, tham mưu chiến lược từ sớm, từ xa; hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo đảm đồng bộ, phù hợp với mô hình tổ chức mới của Công an địa phương và cơ quan điều tra các cấp; tăng cường bảo đảm an ninh, quốc phòng tại các địa bàn chiến lược, giải quyết hiệu quả khiếu kiện, tranh chấp; chủ động nhận diện, kiềm chế, kéo giảm tội phạm. Đồng thời, nâng cao hiệu quả tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo tội phạm; triển khai xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia, thực hiện hiệu quả Đề án 06 của Chính phủ; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong công tác phòng, chống tội phạm.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo thẩm tra. (Ảnh:QH)

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng đánh giá, năm 2025, Chính phủ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng ngừa hiệu quả vi phạm pháp luật và tội phạm, gắn với thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, phát triển khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh.

Lực lượng Công an nhân dân đã xử lý nhanh các điểm nóng, triệt phá nhiều nhóm tội phạm có tổ chức, phát hiện và xử lý nghiêm các vụ án tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng, phức tạp; bảo đảm an ninh chính trị nội bộ, an ninh kinh tế, an ninh mạng. Việc tăng cường lực lượng Điều tra viên, Cán bộ điều tra cấp xã, công an xã chính quy đã giúp quản lý, giáo dục tốt hơn nhóm đối tượng nguy cơ cao, chủ động phát hiện, hòa giải mâu thuẫn trong nhân dân từ cơ sở.

Theo Báo cáo thẩm tra, mặc dù tổng số vụ tội phạm và vi phạm pháp luật giảm 19,18%, nhưng một số loại tội phạm lại tăng, trong đó tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tăng 11,76%; gây rối trật tự công cộng tăng 21,83%; sản xuất, buôn bán hàng giả tăng 47,17%. Công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực, nhất là viễn thông, Internet còn sơ hở, bất cập; số người nghiện và sử dụng trái phép chất ma túy vẫn cao, tăng 28,34% so với cùng kỳ, là nguyên nhân trực tiếp phát sinh nhiều loại tội phạm.

Việc phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật có tiến bộ, thể hiện ở tăng tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng trong giai đoạn điều tra (tăng 53,81%); song, tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp, tội phạm về an toàn thực phẩm còn gây hậu quả nghiêm trọng; một số cán bộ, công chức vi phạm pháp luật, tiếp tay cho đối tượng lợi dụng doanh nghiệp để trục lợi.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận định, công tác điều tra, xử lý tội phạm về cơ bản tuân thủ đúng quy định của pháp luật, nhiều chỉ tiêu vượt yêu cầu Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội, song tỷ lệ giải quyết tin báo, tố giác tội phạm mới đạt 88,12%, chưa đạt chỉ tiêu đề ra. Việc áp dụng biện pháp ngăn chặn, bắt, tạm giữ, tạm giam ở một số trường hợp còn thiếu chặt chẽ, cần tiếp tục khắc phục trong thời gian tới.