Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê

Bổ sung cơ chế xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, mở rộng biện pháp khắc phục hậu quả

Một trong những điểm mới của Nghị định số 362/2026/NĐ-CP là bổ sung khoản 3 vào sau khoản 2 Điều 1 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP, quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê trên môi trường điện tử.

Theo đó, việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê trên môi trường điện tử được thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử. Quy định này bổ sung cơ sở pháp lý cho việc xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực thống kê phù hợp với phương thức quản lý, cung cấp và khai thác thông tin trên môi trường số.

Nghị định cũng sửa đổi toàn diện Điều 3 Nghị định số 95/2016/NĐ-CP thành quy định về “Hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả”.

Theo quy định mới, các hình thức xử phạt chính gồm phạt cảnh cáo và phạt tiền. Bên cạnh biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm i khoản 1 Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định bổ sung, quy định cụ thể nhiều biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực thống kê.

Trong đó có các biện pháp: Buộc hủy bỏ báo cáo thống kê; buộc hủy bỏ phiếu, biểu điều tra thống kê và hủy kết quả điều tra thống kê; buộc khôi phục phiếu, biểu điều tra, báo cáo thống kê còn khả năng khôi phục; buộc cải chính nguồn thông tin thống kê đã trích dẫn, phổ biến, đăng tải.

Đồng thời, người vi phạm có thể bị buộc cải chính thông tin thống kê sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn đã phổ biến; đính chính thông tin thống kê sai sự thật trên các ấn phẩm; ghi và cung cấp trung thực, đầy đủ, chính xác thông tin trong phiếu, biểu điều tra thống kê; buộc nộp phiếu, biểu điều tra thống kê.

Nghị định còn quy định biện pháp buộc nộp đủ báo cáo thống kê, báo cáo tài chính; buộc nộp báo cáo kết quả cuộc điều tra thống kê; buộc chấm dứt việc khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu thống kê chưa được công bố, đồng thời xóa, hủy hoặc gỡ bỏ dữ liệu vi phạm khỏi mọi hình thức lưu trữ, khai thác hoặc chia sẻ; buộc thu hồi thông tin thống kê.

Việc bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả theo hướng cụ thể hóa hành vi phải khắc phục nhằm tăng tính khả thi trong xử lý vi phạm, đồng thời góp phần bảo đảm tính chính xác, trung thực và an toàn trong quản lý, khai thác thông tin thống kê.

Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê.

Điều chỉnh thẩm quyền xử phạt, Chủ tịch UBND cấp xã được phạt đến 15 triệu đồng

Nghị định số 362/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 16 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND.

Theo đó, Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu có quyền phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 15 triệu đồng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Nghị định.

Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có quyền phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 30 triệu đồng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung Điều 17 về thẩm quyền xử phạt của Thanh tra, Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chuyên ngành, lĩnh vực và một số chức danh khác.

Cụ thể, Thanh tra viên Thanh tra Chính phủ, Thanh tra tỉnh và Thanh tra viên các bộ, cơ quan ngang bộ gồm Quốc phòng, Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 3 triệu đồng.

Trưởng Thống kê cấp tỉnh; Trưởng đoàn kiểm tra do Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ thành lập trong thời hạn kiểm tra; Trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra tỉnh; Trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực trong thời hạn thanh tra được quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 15 triệu đồng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Giám đốc sở được giao tham mưu quản lý nhà nước về thống kê tại địa phương; Chánh Thanh tra tỉnh; Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 24 triệu đồng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Đối với Cục trưởng Cục Thống kê; Chánh Thanh tra các bộ, cơ quan ngang bộ gồm Quốc phòng, Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ thành lập trong thời hạn kiểm tra; Trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra Chính phủ và Trưởng đoàn thanh tra của các bộ, cơ quan ngang bộ nêu trên trong thời hạn thanh tra, mức phạt tiền được áp dụng tối đa là 30 triệu đồng, cùng thẩm quyền phạt cảnh cáo và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Nghị định số 362/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 2/11/2026.

Đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê xảy ra và kết thúc trước thời điểm Nghị định có hiệu lực nhưng đang được xem xét, giải quyết tại thời điểm Nghị định có hiệu lực, việc xử lý được áp dụng theo Nghị định số 95/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2021/NĐ-CP.

Đối với hành vi vi phạm hành chính xảy ra trước thời điểm Nghị định số 362/2026/NĐ-CP có hiệu lực nhưng vẫn đang diễn ra khi Nghị định có hiệu lực thì áp dụng quy định của Nghị định số 362/2026/NĐ-CP để xử lý.