Đoàn đại biểu VKSND tối cao Việt Nam tham gia nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng và thực thi pháp luật tại đặc khu hành chính Hồng Kông (Trung Quốc)

Tham gia Đoàn công tác có đồng chí Tôn Thiện Phương, Vụ trưởng Vụ Pháp chế; đồng chí Vũ Thị Hải Yến, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế và Tương trợ tư pháp về hình sự; đồng chí Phạm Xuân Minh, Viện trưởng VKSND thành phố Cần Thơ; đồng chí Phạm Hải Anh, Viện trưởng VKSND thành phố Bắc Ninh; đồng chí Nguyễn Thị Mai Lập, Viện trưởng VKSND tỉnh Thái Nguyên; đồng chí Ngô Hùng Thái, Phó Viện trưởng Viện Khoa học kiểm sát cùng đại biểu của một số đơn vị thuộc VKSND tối cao.

Toàn cảnh buổi làm việc.

Trong khuôn khổ chương trình, Đoàn công tác đã đến thăm và làm việc tại Cơ quan Công tố Hồng Kông, Tòa án cấp cao Hồng Kông, Cơ quan Cảnh sát Hồng Kông và Cơ quan độc lập phòng chống tham nhũng Hồng Kông (ICAC). Tại Cơ quan Công tố Hồng Kông, Đoàn đã tìm hiểu về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Cơ quan Công tố Hồng Kông, đặc biệt là vai trò, quyền hạn của Cơ quan Công tố, Công tố viên và mối quan hệ giữa Cơ quan Công tố với Cơ quan điều tra, Tòa án trong giải quyết các vụ án hình sự. Theo pháp luật tố tụng hình sự Hồng Kông, Công tố viên có quyền cân nhắc không truy tố bị can ra trước Tòa án vì lợi ích công (public interest), áp dụng cơ chế thương lượng nhận tội (plea negotiation and agreement) đối với bị can (và bên bào chữa) nếu bị can (và bên bào chữa) có đề xuất áp dụng và áp dụng các biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội. Việc áp dụng các cơ chế này đã góp phần giải quyết nhiều vụ án hình sự một cách nhanh chóng, kịp thời. Tuy nhiên, để tránh bị lạm dụng, pháp luật tố tụng hình sự Hồng Kông yêu cầu việc áp dụng các cơ chế này vẫn phải bảo đảm sự thật khách quan của vụ án và Cơ quan Công tố có trách nhiệm kiểm tra tính toàn diện, đầy đủ của chứng cứ trước khi quyết định việc áp dụng.

Tại buổi làm việc với Cơ quan độc lập phòng chống tham nhũng Hồng Kông (ICAC), đoàn đã được tìm hiểu mô hình phòng chống tham nhũng dựa trên ba trụ cột gồm chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh và tuyên truyền giáo dục liêm chính. ICAC là cơ quan phòng chống tham nhũng độc lập, không phụ thuộc và không chịu ảnh hưởng bởi các cơ quan hành pháp, tư pháp khác mà chỉ chịu trách nhiệm trực tiếp báo cáo kết quả với Trưởng Đặc khu hành chính Hồng Kông. Tại buổi làm việc với Cục Tình báo và Điều tra tài chính (FIIB) thuộc Cơ quan Cảnh sát Hồng Kông, Đoàn đã được nghiên cứu kinh nghiệm phối hợp liên ngành trong công tác phòng ngừa tội phạm rửa tiền, truy vết dòng tiền và thu hồi tài sản không thông qua kết tội.

Đặc biệt, đoàn công tác đã trực tiếp tham dự một phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự về tội giết người tại Tòa án cấp cao Hồng Kông. Tại phiên tòa, các đại biểu đã quan sát diễn biến thực tế phiên tòa theo mô hình tố tụng tranh tụng có bồi thẩm đoàn. Trong đó, tập trung vào các kỹ năng của Công tố viên tại phiên tòa như: Kỹ năng xét hỏi, thẩm vấn chéo nhân chứng và kỹ năng đối đáp, tranh luận của Công tố viên với Luật sư bào chữa.

Chuyến công tác nghiên cứu là dịp quan trọng để Đoàn đại biểu VKSND tối cao Việt Nam tiếp thu có chọn lọc các kinh nghiệm quốc tế có giá trị, qua đó phục vụ công tác nghiên cứu hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp của ngành Kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới.

Trước đó, Đoàn đại biểu VKSND tối cao Việt Nam đã tham dự Tuần lễ Pháp luật Hồng Kông lần thứ 5 với chủ đề xuyên suốt: “Hợp tác và đổi mới: Sức mạnh pháp lý cho một tương lai chung” (Collaboration & Innovation: Legal Synergy for a shared future) được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Hồng Kông.