Chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội
Nghị quyết số 25-NQ/TW được Bộ Chính trị ban hành trong bối cảnh thế giới có những thay đổi mang tính thời đại, trong nước đang triển khai nhiều quyết sách chiến lược, đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác tư tưởng. Nghị quyết xác định công tác tư tưởng giữ vai trò đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, củng cố đoàn kết, thống nhất trong Đảng và đồng thuận trong xã hội.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Nghị quyết chỉ rõ một số hạn chế trong công tác tư tưởng hiện nay. Một số cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu nhận thức chưa đầy đủ, chưa đề cao trách nhiệm, còn biểu hiện “khoán trắng” cho cơ quan chuyên trách; phương thức hoạt động chậm đổi mới, tư duy “quản lý thông tin” còn phổ biến. Năng lực dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo đồng thuận xã hội còn hạn chế; công tác tư tưởng ở cơ sở chưa theo kịp yêu cầu sau sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Từ yêu cầu đó, Nghị quyết xác định phương châm của công tác tư tưởng trong bối cảnh mới là “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”. Một trong những quan điểm chỉ đạo quan trọng là chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Nghị quyết đồng thời nhấn mạnh công tác tư tưởng là công việc của toàn Đảng và hệ thống chính trị; cấp ủy và người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm, không “khoán trắng” cho cơ quan chuyên trách. Công tác tư tưởng phải kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm gốc, “chống” làm nhiệm vụ thường xuyên và lấy thuyết phục làm phương thức chủ đạo.
Theo Nghị quyết, “xây” là bồi đắp niềm tin, bản lĩnh, văn hóa Đảng, xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, nâng cao sức đề kháng tư tưởng của toàn xã hội, lòng yêu nước, ý chí tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. “Chống” là kiên quyết đấu tranh với cái sai, cái xấu, cái độc hại làm suy giảm niềm tin; chủ động ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay từ cơ sở.
Nghị quyết xác định con người là trung tâm, đội ngũ cán bộ giữ vai trò then chốt và niềm tin của Nhân dân là thước đo cao nhất. Nhân dân được xác định là chủ thể tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Công tác tư tưởng phải gắn chặt với phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; lấy cơ sở và địa bàn dân cư làm trọng tâm, tiến hành đồng bộ, thống nhất trong nước và ngoài nước.
Mục tiêu tổng quát được Nghị quyết xác định là xây dựng công tác tư tưởng vận hành thống nhất, thông suốt từ Trung ương đến cơ sở, trên cả không gian thực và không gian số, ở trong nước và ngoài nước; củng cố đoàn kết, thống nhất trong Đảng, niềm tin của Nhân dân và đồng thuận xã hội. Đồng thời, xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng có bản lĩnh chính trị, đạo đức, trí tuệ, năng lực và uy tín; hoàn thiện hệ thống thông tin cơ sở, hệ thống giải pháp kỹ thuật và nền tảng số công tác tư tưởng dùng chung trên nền dữ liệu tin cậy, bảo đảm chủ quyền dữ liệu quốc gia.
Đến năm 2030, Nghị quyết đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể. Trong đó, 100% cấp ủy, tổ chức đảng đưa công tác tư tưởng vào chương trình công tác và nội dung kiểm điểm hằng năm; 100% cấp xã có lực lượng làm công tác tư tưởng hoạt động thường xuyên tại địa bàn dân cư; 100% cấp xã kết nối hệ thống thông tin nguồn; 100% cấp xã có cán bộ chuyên trách và 100% cán bộ làm công tác tư tưởng các cấp được tập huấn, bồi dưỡng hằng năm.
Nghị quyết cũng đặt mục tiêu hình thành mạng lưới 15.000-20.000 người có uy tín, người có ảnh hưởng tích cực tham gia công tác tư tưởng; toàn Đảng có 4.000-6.000 cán bộ tuyên giáo nòng cốt được đào tạo chuyên sâu; cơ bản hoàn thành hệ sinh thái dữ liệu và hạ tầng phục vụ công tác tư tưởng thống nhất trong toàn Đảng.
Đưa công tác tư tưởng về cơ sở, tăng cường đối thoại và ứng dụng dữ liệu, công nghệ
Nghị quyết xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, trong đó có các nhóm được xác định là đột phá: tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới phương thức lãnh đạo công tác tư tưởng; chuyển trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở, về từng địa bàn dân cư; đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng đối ngoại và thông tin đối ngoại; đồng thời bảo đảm về đội ngũ cán bộ, thể chế, cơ chế, chính sách, dữ liệu, công nghệ, hạ tầng, công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá.
Đối với công tác tư tưởng ở cơ sở, Nghị quyết quy định mỗi xã, phường, đặc khu phân công một đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ cấp ủy trực tiếp phụ trách, chỉ đạo lực lượng làm công tác tư tưởng; duy trì sinh hoạt tư tưởng tại thôn, tổ dân phố, khu dân cư. Công tác tư tưởng là nội dung bắt buộc trong sinh hoạt chi bộ và sinh hoạt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội.
Nghị quyết yêu cầu duy trì nền nếp đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân; công khai kết quả tiếp thu, xử lý ý kiến, kiến nghị. Đồng thời, chủ động nắm, định hướng và xử lý kịp thời các vấn đề tư tưởng ngay tại nơi phát sinh, gắn với công tác dân vận, giải quyết đơn, thư, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và chăm lo lợi ích thiết thực của Nhân dân.
Cùng với đó, hệ thống thông tin cơ sở được yêu cầu đổi mới căn bản, đưa thông tin chính thống đến với người dân kịp thời, đầy đủ, hai chiều, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, đối tượng. Nghị quyết đặt ra nguyên tắc “một vụ việc - một đầu mối phát ngôn - một bộ thông điệp thống nhất” trên cả không gian thực và không gian số.
Đối với công tác tuyên truyền, quán triệt và triển khai nghị quyết, Nghị quyết yêu cầu chuyển mạnh từ truyền đạt một chiều sang trao đổi, đối thoại, giải thích, thuyết phục gắn với tổ chức thực hiện. Mỗi nghị quyết khi ban hành phải có tài liệu quán triệt ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, xác định rõ điểm mới, nhiệm vụ trung tâm và những việc cần triển khai ngay.
Việc quán triệt phải gắn với cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Nghị quyết đồng thời yêu cầu khắc phục tình trạng nghị quyết đã ban hành, thể chế đã đủ nhưng cấp dưới không nắm chắc và không triển khai thực hiện.
Một yêu cầu mới được nhấn mạnh là đổi mới phương thức nắm, phân tích, dự báo, cảnh báo sớm tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, kết hợp điều tra xã hội học, nắm trực tiếp từ cơ sở với phân tích dữ liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn. Kết quả dự báo phải được chuyển thành quyết định lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể và được kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện.
Nghị quyết cũng đặt yêu cầu xây dựng hệ sinh thái thông tin chính thống, tích cực, nhân văn trên cả không gian thực và không gian số; phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong tiếp nhận, chia sẻ, lan tỏa thông tin chính thống; thực hiện nghiêm các quy định về trách nhiệm nêu gương, kỷ luật phát ngôn và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong lan tỏa thông tin chính thống, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Văn hóa số, kỹ năng thông tin số và năng lực kiểm chứng thông tin được định hướng đưa vào chương trình giáo dục từ phổ thông đến đại học.
Về nguồn lực, Nghị quyết yêu cầu ban hành khung năng lực và tiêu chuẩn chức danh cán bộ làm công tác tư tưởng theo từng cấp, từng lĩnh vực; đổi mới tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng cán bộ theo khung năng lực; bố trí đủ cán bộ chuyên trách công tác tư tưởng ở cấp xã.
Cùng với đó là đầu tư hiện đại hóa hạ tầng, thiết chế thông tin cơ sở; xây dựng, vận hành hệ thống thông tin nguồn, hệ thống dữ liệu và nền tảng số công tác tư tưởng dùng chung, liên thông từ Trung ương đến cấp xã; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong giám sát, phát hiện, xác minh, xử lý nội dung vi phạm và sản xuất, phân phối sản phẩm tuyên truyền, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và chủ quyền dữ liệu quốc gia.
Về tổ chức thực hiện, Bộ Chính trị, Ban Bí thư lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thống nhất, toàn diện việc tổ chức thực hiện Nghị quyết và ban hành Kế hoạch thực hiện. Việc tổ chức thực hiện tiếp tục quán triệt nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; mỗi nhiệm vụ chỉ giao một cơ quan chủ trì, không chồng chéo.
Nghị quyết phân công cụ thể trách nhiệm cho Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Quân ủy Trung ương, Đảng ủy Công an Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương, các cơ quan thông tấn, báo chí, xuất bản và các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương. Ban Tuyên giáo Trung ương có trách nhiệm chủ trì tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ đạo tổ chức thực hiện; hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và tổ chức sơ kết năm 2028, tổng kết trước đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XV của Đảng.
Nghị quyết số 25-NQ/TW được phổ biến đến chi bộ.
Bài viết chưa có bình luận nào.