Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy kiến nghị tháo gỡ rào cản phát triển điện xanh trong khu công nghiệp

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Becamex, phát biểu tại phiên thảo luận tổ về dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực, chiều 20/10/2026.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy đánh giá cao những nội dung bổ sung trong dự thảo Luật Điện lực liên quan đến phát triển năng lượng xanh, năng lượng tái tạo, thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC) và cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA).

Theo đại biểu, các quy định này có ý nghĩa trực tiếp đối với năng lực cạnh tranh của nền công nghiệp, tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội đầu tư vào năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ và hạ tầng điện phục vụ sản xuất.

Phát triển hệ sinh thái điện xanh

Góp ý Điều 4 và Điều 20 của dự thảo, đại biểu Nguyễn Thế Duy đồng tình với việc bổ sung các quy định về hệ thống lưu trữ điện, chứng chỉ năng lượng tái tạo, giá công suất và thị trường REC. Đây là cơ sở để chuyển từ tư duy chỉ đầu tư nguồn điện sang phát triển hệ sinh thái điện xanh, kết hợp năng lượng tái tạo với hệ thống lưu trữ và các cơ chế giao dịch điện.

Từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp trong khu công nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép đơn vị bán lẻ điện tại khu công nghiệp hoặc tổ chức đủ điều kiện làm đầu mối, đại diện tổng hợp giao dịch chứng chỉ năng lượng tái tạo cho các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế công nhận và liên thông với các hệ thống chứng chỉ quốc tế, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc, tránh ghi nhận trùng lặp và làm rõ nguyên tắc xử lý giữa chứng chỉ năng lượng tái tạo với tín chỉ carbon.

Đối với hạ tầng lưới điện, đại biểu kiến nghị làm rõ cơ chế thu hồi vốn và mức lợi nhuận hợp lý đối với lưới điện phân phối do các thành phần kinh tế ngoài nhà nước đầu tư tại khu công nghiệp, khu kinh tế, cụm công nghiệp và khu công nghệ cao. Cơ chế này cần được xác định công khai, minh bạch nhằm khuyến khích đầu tư, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện phục vụ sản xuất.

Tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, thủ tục

Một trong những nội dung được đại biểu Nguyễn Thế Duy nhấn mạnh là đơn giản hóa thủ tục đầu tư điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ tại các khu, cụm công nghiệp.

Theo đó, đối với các dự án lắp đặt trên mái nhà, công trình hoặc diện tích đất doanh nghiệp đã có quyền sử dụng hợp pháp, không phát sinh nhu cầu sử dụng đất mới và không thay đổi mục đích sử dụng đất, đại biểu đề xuất áp dụng cơ chế thông báo, đăng ký và hậu kiểm phù hợp với quy mô dự án, thay vì phát sinh thêm thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư.

Dẫn thực tiễn tại các khu công nghiệp của Becamex, đại biểu cho biết các dự án điện mặt trời mái nhà có công suất trên 1MW vẫn phải thực hiện thủ tục xin chủ trương đầu tư riêng, dù đã được bố trí trong quy hoạch khu công nghiệp và nhà máy. Đại biểu đề nghị rà soát, tháo gỡ sự chồng chéo này để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư nguồn điện xanh phục vụ sản xuất.

Các dự án trọng điểm của Becamex và đối tác trên toàn quốc sử dụng hệ thống điện mặt trời áp mái.

Đối với hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế giá và phương thức thanh toán các dịch vụ mà hệ thống này cung cấp, như giảm công suất đỉnh, điều chỉnh phụ tải và hỗ trợ ổn định lưới điện. Việc xác định rõ nguồn thu sẽ giúp doanh nghiệp và các tổ chức tín dụng có cơ sở đánh giá hiệu quả, quyết định đầu tư và tài trợ vốn.

Liên quan đến cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), đại biểu đề nghị tiếp tục luật hóa các cơ chế đã được Quốc hội cho phép tại Nghị quyết số 253/2025/QH15, bảo đảm tính ổn định lâu dài. Trong đó, cần làm rõ quyền tham gia của đơn vị bán lẻ điện tại các khu, cụm công nghiệp; quyền sử dụng lưới điện phân phối do khu vực ngoài nhà nước đầu tư và nguyên tắc xác định chi phí sử dụng lưới điện nội bộ minh bạch, hợp lý.

Nhấn mạnh vai trò của năng lượng xanh đối với sự phát triển công nghiệp, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy khẳng định: “Điện xanh không chỉ là vấn đề của ngành điện mà đã trở thành một cấu phần của hạ tầng công nghiệp và năng lực cạnh tranh quốc gia”.

Theo đại biểu, việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách cần hướng đến tạo điều kiện để doanh nghiệp trong khu công nghiệp tiếp cận thuận lợi nguồn điện tái tạo, hệ thống lưu trữ, cơ chế mua bán điện trực tiếp và chứng chỉ năng lượng tái tạo với chi phí minh bạch. Đây là những yếu tố quan trọng giúp Việt Nam gia tăng lợi thế trong thu hút các ngành sản xuất công nghệ cao, bán dẫn và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trong bối cảnh các yêu cầu về sử dụng năng lượng xanh và giảm phát thải ngày càng cao.

Lê Cúc