VKSND khu vực 9, TP. Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng giải quyết án

Đồng chí Ngô Phạm Việt, Phó Viện trưởng VKSND TP Hồ Chí Minh phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Chiều 6/10/2026, VKSND khu vực 9, TP. Hồ Chí Minh tổ chức “Tăng cường công tác giải quyết vụ việc, vụ án hình sự tạm đình chỉ; Thực trạng và giải pháp hạn chế án trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng”. Đồng chí Ngô Phạm Việt, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Viện trưởng VKSND TP. Hồ Chí Minh dự và chỉ đạo hội nghị. Hội nghị tiến hành dưới sự chủ trì của đồng chí Lê Minh Trí,  Viện trưởng VKSND khu vực 9.

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo: Phòng 1 VKSND thành phố; các phòng nghiệp vụ Cơ quan CSĐT Công an TP. Hồ Chí Minh; TAND cùng cấp; Công an các phường và Hội đồng định giá tài sản; cùng lãnh đạo, Kiểm sát viên VKSND khu vực 9.

Chủ động khắc phục thiếu sót ngay từ giai đoạn điều tra

Tại Hội nghị, các đại biểu theo dõi hai chuyên đề về tăng cường giải quyết vụ việc, vụ án hình sự tạm đình chỉ và thực trạng, giải pháp hạn chế án trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Phần tham luận tập trung vào những khó khăn trong xác minh, thu thập tài liệu, truy tìm đối tượng, giám định, định giá tài sản cũng như cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình giải quyết án.

Đối với án tạm đình chỉ, VKSND khu vực 9 xác định công tác quản lý, theo dõi và giải quyết phải được tiến hành thường xuyên, chặt chẽ, gắn với trách nhiệm cụ thể của lãnh đạo và Kiểm sát viên.

Đại diện Công an phường An Lạc phát biểu tham luận.

Thời gian qua, đơn vị đã chủ động rà soát, phân loại hồ sơ theo tính chất, nguyên nhân và tình trạng pháp lý; phân công Kiểm sát viên trực tiếp nghiên cứu, quản lý, theo dõi từng vụ việc, đồng thời tăng cường phối hợp với Cơ quan điều tra để rà soát căn cứ tạm đình chỉ, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự và điều kiện phục hồi giải quyết. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu cũng được chú trọng nhằm phục vụ công tác quản lý, theo dõi hồ sơ.

Tuy nhiên, thực tiễn vẫn phát sinh nhiều khó khăn. Một số hồ sơ đã tồn tại trong thời gian dài, tài liệu không đầy đủ; người liên quan thay đổi nơi cư trú, việc truy tìm, xác minh gặp trở ngại. Sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, đầu mối quản lý một số hồ sơ cũng có sự thay đổi, trong khi hoạt động giám định, định giá tài sản hoặc trả lời kết quả xác minh ở một số trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ.

Đại diện Công an phường Phú Thạnh phát biểu tham luận.

Từ đó, chuyên đề đặt ra yêu cầu tiếp tục kiểm tra kỹ căn cứ tạm đình chỉ, thường xuyên rà soát thời hiệu và điều kiện phục hồi; chủ động đôn đốc kết quả giám định, định giá, xác minh. Đối với từng vụ việc, Kiểm sát viên phải bám sát tiến độ, phối hợp với Điều tra viên thực hiện các biện pháp cần thiết, không để hồ sơ tạm đình chỉ trở thành hồ sơ bị bỏ quên hoặc kéo dài khi căn cứ tạm đình chỉ đã không còn.

Ở chuyên đề trả hồ sơ để điều tra bổ sung, hội nghị xác định đây là một chế định tố tụng cần thiết khi còn những vấn đề quan trọng của vụ án phải tiếp tục được làm rõ. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là phải hạn chế những trường hợp trả hồ sơ xuất phát từ các thiếu sót đáng lẽ có thể phát hiện, khắc phục sớm hơn.

Qua thực tiễn, những tồn tại được chỉ ra chủ yếu liên quan đến chất lượng thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ; việc xây dựng và theo dõi thực hiện yêu cầu điều tra ở một số vụ án chưa thật sự toàn diện; công tác nghiên cứu hồ sơ, dự liệu những tình huống có thể phát sinh tại phiên tòa còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc trao đổi giữa Điều tra viên, Kiểm sát viên và Thẩm phán trong một số trường hợp chưa được thực hiện sớm, dẫn tới những vấn đề chỉ được đặt ra khi vụ án đã chuyển sang giai đoạn tố tụng tiếp theo.

Đại diện Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP. Hồ Chí Minh phát biểu tham luận.

Do đó, VKSND khu vực 9 xác định phải nâng chất lượng thực hành quyền công tố ngay từ giai đoạn điều tra; yêu cầu điều tra phải cụ thể, có trọng tâm, bao quát những vấn đề cần chứng minh và được kiểm tra việc thực hiện thường xuyên.

Đối với vụ án phức tạp, còn có cách hiểu khác nhau về chứng cứ, tội danh hoặc trách nhiệm hình sự, cần chủ động trao đổi nghiệp vụ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Mỗi trường hợp trả hồ sơ cũng phải được rà soát, phân loại, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và những nội dung cần rút kinh nghiệm để tránh lặp lại ở các vụ án sau.

Nâng cao trách nhiệm Kiểm sát viên, tăng cường phối hợp ngay từ đầu

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, đồng chí Ngô Phạm Việt, Phó Viện trưởng VKSND TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh,  trước hết đến trách nhiệm của cán bộ, Kiểm sát viên trong từng vụ việc, vụ án.

Toàn cảnh hội nghị.

Theo đồng chí, trách nhiệm này phải được thể hiện ngay từ khi tiếp nhận, kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm. Kiểm sát viên phải nghiên cứu thực chất hồ sơ, xác định đúng hướng giải quyết, bám sát diễn biến điều tra và chủ động đề ra những yêu cầu cần thiết. Nếu ngay từ giai đoạn đầu không nhận diện đầy đủ những vấn đề phải chứng minh, yêu cầu điều tra thiếu cụ thể hoặc không phù hợp thì rất dễ dẫn đến kéo dài thời hạn giải quyết, phải tạm đình chỉ hoặc trả hồ sơ để điều tra bổ sung.

Đối với những vụ án có tính chất phức tạp, đồng chí Ngô Phạm Việt đề nghị lãnh đạo đơn vị nghiên cứu tổ chức lực lượng phù hợp, có thể thành lập tổ án, bố trí Kiểm sát viên có kinh nghiệm cùng tham gia, hướng dẫn cán bộ còn ít kinh nghiệm. Qua đó vừa tập trung trí tuệ trong giải quyết án, vừa tăng tính kiểm tra, giám sát và trách nhiệm trong từng khâu công tác.

Đại diện lãnh đạo Phòng 1 VKSND TP. Hồ Chí Minh phát biểu tham luận.

Một nội dung được đồng chí Phó Viện trưởng VKSND thành phố đặc biệt lưu ý là công tác phối hợp. Viện kiểm sát phải phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin; đồng thời chủ động làm việc với cơ quan giám định, định giá khi vụ án phát sinh những vấn đề liên quan.

Các yêu cầu về giám định, định giá tài sản, xác định thiệt hại hoặc những chứng cứ có ý nghĩa đối với việc định tội, định khung phải được nhận diện và đặt ra từ sớm. Không để đến khi sắp hết thời hạn điều tra mới phát hiện còn thiếu tài liệu, kết luận cần thiết, dẫn đến phải tạm đình chỉ hoặc trả hồ sơ để tiếp tục điều tra.

Trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc, Kiểm sát viên phải kịp thời báo cáo lãnh đạo phụ trách để có phương án xử lý; vấn đề vượt thẩm quyền cần chủ động thỉnh thị cấp trên, không để vụ việc kéo dài do thiếu trao đổi hoặc chậm quyết định. Đồng chí Ngô Phạm Việt xác định hai vấn đề mấu chốt để nâng chất lượng công tác là nâng cao trách nhiệm và tăng cường phối hợp.

Đại diện lãnh đạo TAND khu vực 9, TP. Hồ Chí Minh phát biểu tham luận.

Đồng chí cũng yêu cầu lãnh đạo VKSND khu vực 9 tiếp tục siết chặt công tác quản lý, điều hành, nâng cao kỷ luật, kỷ cương nghiệp vụ; Kiểm sát viên phải đặc biệt lưu ý việc theo dõi thời hiệu đối với các vụ việc, vụ án tạm đình chỉ.

Việc tạm đình chỉ không đồng nghĩa với kết thúc trách nhiệm theo dõi. Hồ sơ phải được quản lý thường xuyên, căn cứ tạm đình chỉ phải được kiểm tra và khi điều kiện phục hồi xuất hiện phải kịp thời phối hợp giải quyết. Nếu thiếu trách nhiệm, để vụ việc kéo dài đến hết thời hiệu thì hậu quả rất khó khắc phục.

Từ những vấn đề được trao đổi tại hội nghị, đồng chí Ngô Phạm Việt yêu cầu tiếp tục nâng cao trách nhiệm của từng Kiểm sát viên, trách nhiệm điều hành của lãnh đạo đơn vị và chất lượng phối hợp với Cơ quan điều tra, Tòa án cùng các cơ quan hữu quan. Đây là những giải pháp trực tiếp để hạn chế tình trạng tạm đình chỉ kéo dài, đình chỉ không đúng căn cứ cũng như những trường hợp phải trả hồ sơ điều tra bổ sung do nguyên nhân chủ quan.

Đồng chí Lê Minh Trí, Viện trưởng VKSND khu vực 9 phát biểu tiếp thu ý kiến chỉ đạo.

Phát biểu tiếp thu, đồng chí Lê Minh Trí, Viện trưởng VKSND khu vực 9 cho biết đơn vị sẽ nghiêm túc thực hiện các ý kiến chỉ đạo; tiếp tục tăng cường kiểm sát, rà soát án tạm đình chỉ, theo dõi chặt công tác giám định, định giá và thời hiệu; đồng thời nâng cao chất lượng hồ sơ ngay từ giai đoạn điều tra, chủ động phối hợp với Cơ quan điều tra và Tòa án.

VKSND khu vực 9 xác định việc hạn chế trả hồ sơ để điều tra bổ sung không đơn thuần là giảm số vụ phải trả, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng giải quyết án, bảo đảm các vấn đề cần chứng minh được làm rõ đầy đủ, kịp thời, giải quyết vụ án đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Theo BVPL