VKSND khu vực 1 (Gia Lai): Nâng cao chất lượng kiểm sát việc áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc

Qua kiểm sát 02 hồ sơ do Công an phường Quy Nhơn lập, VKSND khu vực 1 - Gia Lai đã phát hiện những vi phạm liên quan trực tiếp đến căn cứ, đối tượng và trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp. Trên cơ sở đó, VKSND khu vực 1 - Gia Lai không chấp nhận đề nghị và ban hành kiến nghị yêu cầu khắc phục, Công an phường Quy Nhơn đã chấp nhận toàn bộ nội dung kiến nghị và có văn bản trả lời.

Cụ thể đối với trường hợp Đ.V.Q.H: Hồ sơ thể hiện, H bị Cơ quan điều tra bắt, tạm giữ, tạm giam từ ngày 12/01/2026, nhưng đến ngày 15/01/2026 Công an phường Quy Nhơn vẫn lập hồ sơ đề nghị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Qua kiểm sát, VKSND khu vực 1 - Gia Lai xác định việc đề nghị trong trường hợp này không đúng quy định tại khoản 2 Điều 28 Luật Phòng, chống ma túy năm 2021, do không có đối tượng để áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Đối với trường hợp Đ.T.Tr: Kết quả xác minh ngày 10/7/2026 của VKSND khu vực 1 - Gia Lai xác định trong các ngày 09 và 11/6/2026, Tr đã gửi đơn đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện đến UBND phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai. Tuy nhiên, Công an phường Quy Nhơn vẫn lập hồ sơ đề nghị đưa người này đi cai nghiện ma túy bắt buộc. Viện kiểm sát xác định việc lập hồ sơ là không đúng trình tự, thủ tục và không đúng đối tượng theo quy định tại các Điều 28, 29 và 30 Nghị định số 116/2021/NĐ-CP ngày 21/12/2021 của Chính phủ.

Hai trường hợp vi phạm bị phát hiện và kiến nghị nêu trên cho thấy hiệu quả của việc kiểm sát ngay từ khâu lập hồ sơ. Nếu chỉ tập trung vào phiên họp của Tòa án, những thiếu sót, vi phạm có thể không được nhận diện đầy đủ. Việc nghiên cứu kỹ hồ sơ, đối chiếu tài liệu với điều kiện áp dụng và chủ động xác minh khi có dấu hiệu bất thường đã giúp Viện kiểm sát kịp thời chỉ ra vi phạm, bảo đảm việc áp dụng biện pháp xử lý hành chính đúng đối tượng, đúng căn cứ pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị đề nghị áp dụng.

Kiểm sát chặt chẽ, thực chất ngay từ khâu lập hồ sơ

Từ thực tiễn kiểm sát, VKSND khu vực 1 - Gia Lai yêu cầu Kiểm sát viên nghiên cứu từng hồ sơ một cách toàn diện, tập trung vào những vấn đề có ý nghĩa quyết định như nhân thân, độ tuổi, tình trạng nghiện ma túy, điều kiện áp dụng; đồng thời kiểm tra tính đầy đủ, hợp pháp của tài liệu và việc tuân thủ thẩm quyền, thời hạn, trình tự, thủ tục của cơ quan lập hồ sơ.

Đồng chí Phạm Hoàng Thu Thủy, Viện trưởng VKSND khu vực 1 - Gia Lai tham gia phiên tòa xét xử lưu động vụ án về ma túy tại Cơ sở cai nghiện tỉnh Gia Lai.

Khi phát hiện hồ sơ thiếu tài liệu, chưa làm rõ căn cứ hoặc có dấu hiệu không bảo đảm điều kiện áp dụng, Kiểm sát viên chủ động yêu cầu bổ sung, xác minh, làm rõ trước khi Tòa án xem xét. Tại phiên họp, Kiểm sát viên đánh giá khách quan tài liệu, chứng cứ và phát biểu quan điểm trên cơ sở quy định của pháp luật.

Thực tế kiểm sát 24 hồ sơ, trong đó có 02 hồ sơ không chấp nhận và được Tòa án thống nhất, cho thấy chức năng kiểm sát được thực hiện xuyên suốt từ quá trình lập, kiểm tra hồ sơ đến phiên họp. Việc phát hiện và kiến nghị khắc phục vi phạm không chỉ xử lý từng trường hợp cụ thể mà còn góp phần phòng ngừa vi phạm tương tự.

Chủ động phối hợp, phòng ngừa vi phạm

Bên cạnh kiểm sát từng hồ sơ, VKSND khu vực 1 - Gia Lai tăng cường phối hợp với Tòa án, cơ quan lập hồ sơ, Cơ sở cai nghiện tỉnh Gia Lai và các cơ quan liên quan để kịp thời trao đổi, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Những thiếu sót, vi phạm được phát hiện qua kiểm sát được tổng hợp, phân tích, kiến nghị khắc phục, qua đó nâng cao chất lượng lập và kiểm tra hồ sơ.

Đơn vị cũng phối hợp tổ chức 01 phiên tòa lưu động tại Cơ sở cai nghiện tỉnh Gia Lai để xét xử một vụ án về ma túy do Viện kiểm sát truy tố. Hoạt động này góp phần tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật và ý thức phòng ngừa tội phạm, tệ nạn ma túy cho người đang cai nghiện.

Tiếp tục nâng cao chất lượng kiểm sát

Thời gian tới, VKSND khu vực 1 - Gia Lai tiếp tục nâng cao trách nhiệm của Kiểm sát viên, kiểm sát chặt chẽ căn cứ, điều kiện, trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; chú trọng phát hiện, yêu cầu khắc phục vi phạm ngay từ khâu lập hồ sơ. Đồng thời, đơn vị tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi hồ sơ, cập nhật kịp thời quy định pháp luật mới và tăng cường phối hợp liên ngành.

Qua đó, bảo đảm việc áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đúng đối tượng, có căn cứ, đúng trình tự, thủ tục; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị áp dụng, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm, tội phạm về ma túy trên địa bàn.

Ngọc Thanh – VKSND Khu vực 1 – Gia Lai