Kết luận của Bộ Chính trị về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới
Ngày đăng : 10:21, 06/10/2026
Theo Kết luận, đến năm 2030, Việt Nam đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và tối thiểu 1 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về phương tiện bay không người lái (UAV). Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia; tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất phấn đấu đạt trên 85%.
Xác lập không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia, không gian phát triển mới
Kết luận số 99-KL/TW nêu rõ, thời gian qua, Việt Nam đã đạt một số kết quả bước đầu trong khai thác, phát triển không gian tầm thấp, song vẫn còn những tồn tại, hạn chế về cơ chế, chính sách, hạ tầng và nguồn nhân lực. Do đó, cần có cách tiếp cận thống nhất, đặt việc khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp trong tổng thể các chủ trương, định hướng lớn về phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
Bộ Chính trị xác định không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia, không gian phát triển mới của đất nước, không gian chủ quyền đặc biệt, gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền không phận, chủ quyền dữ liệu, an ninh mạng và bảo vệ các mục tiêu trọng yếu, biên giới, biển, đảo, các đô thị lớn.
Vì vậy, khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phải trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, chiến lược bảo vệ Tổ quốc, chiến lược an ninh quốc gia, chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và chiến lược nhân lực chất lượng cao.
Cùng với đó, Kết luận yêu cầu phát huy nội lực, nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ, hạ tầng và dữ liệu chiến lược; gắn phát triển không gian tầm thấp với công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ không gian, qua đó chuyển hóa thành sức mạnh quốc gia, đồng thời tạo sự đồng thuận xã hội trong phát triển kinh tế không gian tầm thấp và hệ sinh thái liên quan.
Một mục tiêu quan trọng được đặt ra là đến năm 2030 đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và tối thiểu 1 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về UAV. Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực, đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia.
Đáng chú ý, Kết luận đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất từ trên 30-40% vào năm 2030 lên trên 85% vào năm 2045, qua đó thúc đẩy năng lực nghiên cứu, sản xuất và làm chủ công nghệ trong nước.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Bộ Chính trị yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp trong các hoạt động kinh tế, dân sinh, quốc phòng, an ninh.
Các yêu cầu về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp cần được nghiên cứu tích hợp vào quy hoạch quốc gia, quy hoạch đô thị; đồng thời xác định rõ khu vực bay thử nghiệm, khu vực hạn chế và khu vực cấm bay. Hạ tầng thiết yếu cũng phải được quy hoạch, bố trí đồng bộ, phù hợp nhu cầu, tiềm năng và điều kiện từng ngành, lĩnh vực, địa phương, bảo đảm khả năng kết hợp phục vụ mục tiêu quốc phòng, an ninh khi cần thiết.
Mô hình quản trị quốc gia đối với kinh tế không gian tầm thấp được định hướng theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu, nền tảng số và quản trị rủi ro. Hoạt động quản lý được phân theo khu vực, tầng độ cao, loại hình hoạt động và mức độ rủi ro, bao quát từ đăng ký, định danh, cấp phép, điều hành, giám sát đến kiểm tra và xử lý vi phạm.
Trong năm 2027, Việt Nam sẽ xây dựng và hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hạ tầng, thiết bị và công nghệ quản lý phù hợp với yêu cầu tiêu chuẩn quốc tế; đồng thời nâng cao năng lực thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận và đánh giá sự phù hợp.
Kết luận cũng xác định Nhà nước giữ vai trò định hướng, dẫn dắt thị trường ban đầu thông qua cơ chế đặt hàng, thí điểm và ứng dụng trong khu vực công; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học tham gia nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa UAV.
Phát triển hạ tầng, công nghiệp UAV và nguồn nhân lực chất lượng cao
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Chính trị xác định là tăng cường đầu tư hạ tầng, nghiên cứu khoa học, thúc đẩy phát triển công nghiệp không gian tầm thấp.
Nhà nước ưu tiên đầu tư ngân sách cho hạ tầng thiết yếu phục vụ quản trị, khai thác và bảo vệ không gian tầm thấp theo hướng đồng bộ, hiện đại, dùng chung, có khả năng tích hợp, liên thông với hệ thống quản lý vùng trời, điều hành bay quân sự, dân dụng và các hệ thống quản lý chuyên ngành khác.
Nguồn lực nghiên cứu khoa học, ứng dụng và phát triển công nghệ không gian tầm thấp được ưu tiên bố trí có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm hiệu quả, tránh dàn trải, lãng phí. Công nghiệp không gian tầm thấp được phát triển theo hướng lưỡng dụng, từng bước làm chủ các công nghệ lõi như quản lý không lưu tầm thấp, chế tạo và điều khiển phương tiện bay tầm thấp, xử lý dữ liệu bay tự động, công nghệ thông tin kết nối và định vị, vật liệu, an toàn và an ninh.
Kết luận yêu cầu xây dựng chính sách hỗ trợ, ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai đối với doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ UAV phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Cùng với đó, hình thành các khu phức hợp công nghệ, cụm công nghiệp sản xuất và khu thử nghiệm bay UAV cấp quốc gia; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo về kinh tế không gian tầm thấp với sự tham gia của Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các đơn vị quốc phòng, an ninh.
Việc phát triển công nghiệp hỗ trợ và chuỗi cung ứng trong nước được đặt song song với từng bước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Doanh nghiệp được xác định giữ vai trò trung tâm trong nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm; trong đó tập trung đầu tư, hỗ trợ một số doanh nghiệp nòng cốt dẫn dắt chuỗi giá trị.
Không gian tầm thấp được định hướng khai thác phục vụ đa mục tiêu, ưu tiên các lĩnh vực như logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giám sát hạ tầng, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế và phát triển đô thị thông minh.
Đồng thời, áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh và quản trị mới. Cơ chế này phải xác định rõ phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá, phương thức giám sát cũng như điều kiện kết thúc hoặc mở rộng.
Cùng với phát triển công nghệ và hạ tầng, Kết luận nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao tương ứng với mức độ phát triển của các dự án và công nghệ khai thác, quản trị, bảo vệ không gian tầm thấp.
Việt Nam sẽ có chính sách thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học giỏi trong và ngoài nước; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ chiến lược và cán bộ các cấp về lãnh đạo, quản lý, thực thi nhiệm vụ trong lĩnh vực này.
Các chương trình đào tạo về UAV, kinh tế không gian tầm thấp và những ngành nghề mới liên quan được xây dựng, đồng thời khuyến khích liên kết giữa trường đại học và doanh nghiệp, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Các cơ sở đào tạo, cấp giấy phép, trung tâm thực hành huấn luyện và tổ chức cấp chứng chỉ, giấy phép được phát triển theo quy định.
Trong hợp tác quốc tế, Việt Nam chủ động, tích cực mở rộng hợp tác có chọn lọc về nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quản lý hoạt động bay, bảo đảm an toàn, an ninh, phát triển thị trường và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Kết luận đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm độc lập, tự chủ về công nghệ, dữ liệu, hạ tầng trọng yếu và năng lực quản trị quốc gia; có cơ chế ưu đãi, thu hút đầu tư từ các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới gắn với yêu cầu tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước và chuyển giao công nghệ.
Để tổ chức thực hiện, Đảng ủy Quốc hội được giao lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, hoàn thiện pháp luật về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp. Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo khẩn trương xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hành động, bảo đảm phân công rõ trách nhiệm, tiến độ, hiệu quả và bố trí đủ nguồn lực; định kỳ kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Kết luận.
Các tỉnh ủy, thành ủy có trách nhiệm lồng ghép nội dung khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; chủ động lựa chọn, đề xuất và triển khai các nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì chỉ đạo, định hướng tuyên truyền, nâng cao nhận thức; Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia, phát huy giám sát, phản biện xã hội và tạo đồng thuận. Ban Tổ chức Trung ương chủ trì công tác đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ; Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Văn phòng Trung ương Đảng theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, định kỳ sơ kết, tổng kết và báo cáo Bộ Chính trị.