VKSND khu vực 1 - Gia Lai: Kiểm sát chặt chẽ việc giải quyết vụ án kinh doanh thương mại có khoản nợ gần 160 tỷ đồng

VKSND khu vực 1 - Gia Lai vừa tham gia phiên tòa trực tuyến xét xử sơ thẩm vụ án kinh doanh thương mại tranh chấp hợp đồng tín dụng, giữa nguyên đơn là Công ty Cổ phần Jupiter AMC và bị đơn là Công ty Cổ phần Phương Mai Bay. Phiên tòa được kết nối từ điểm cầu TAND khu vực 1 - Gia Lai đến Trại tạm giam Chí Hòa.

Toàn cảnh phiên tòa.

Đây là vụ án có giá trị tranh chấp lớn, liên quan đến nhiều chủ thể và chuỗi giao dịch chuyển nhượng khoản nợ. Đáng chú ý, tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất tại Khu kinh tế Nhơn Hội, gắn với dự án Phương Mai Bay Resort, trong khi tình trạng pháp lý của dự án có những vấn đề cần được xem xét thận trọng trong quá trình giải quyết vụ án.

Từ khoản vay 100 tỷ đồng đến khoản nợ gần 160 tỷ đồng

Theo hồ sơ vụ án, ngày 28/01/2021, Công ty Cổ phần Phương Mai Bay ký hợp đồng vay vốn với Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), mục đích vay để góp vốn vào Công ty Địa ốc Thủ Thiêm. Ngày 03/02/2021, VPBank giải ngân số tiền 100 tỷ đồng theo khế ước nhận nợ. Để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ, Công ty Phương Mai Bay thế chấp quyền sử dụng đất tại khu kinh tế Nhơn Hội; đồng thời ông Nguyễn L. và ông Nguyễn Văn L. ký các hợp đồng bảo lãnh bằng toàn bộ tài sản thuộc sở hữu của mình.

Quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty Phương Mai Bay đã thanh toán một phần tiền gốc và lãi, sau đó vi phạm nghĩa vụ trả nợ. Ngày 30/6/2023, VPBank chuyển nhượng khoản nợ cho Công ty TNHH Mua bán nợ Galaxy. Đến ngày 12/7/2024, Công ty Galaxy tiếp tục chuyển nhượng toàn bộ khoản nợ cho Công ty Cổ phần MBN Jupiter, sau đổi tên thành Công ty Cổ phần Jupiter AMC.

Theo các giao dịch mua bán nợ được thể hiện trong hồ sơ, quyền yêu cầu thanh toán khoản nợ, quyền đối với tài sản bảo đảm và quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh được chuyển giao cho bên nhận chuyển nhượng. Việc xác định hiệu lực và phạm vi của các giao dịch này là một trong những nội dung quan trọng cần được kiểm sát trong quá trình giải quyết vụ án.

Nhiều quan hệ pháp luật cần được làm rõ

Tính chất phức tạp của vụ án không chỉ xuất phát từ giá trị tranh chấp mà còn nằm ở chuỗi quan hệ pháp luật liên quan đến hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp, hợp đồng bảo lãnh và các hợp đồng chuyển nhượng khoản nợ qua nhiều chủ thể.

Theo hồ sơ, tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất gắn với dự án Phương Mai Bay Resort. Trong quá trình giải quyết vụ án, Ban Quản lý khu kinh tế có thông tin về việc dự án từng bị ngừng hoạt động; trường hợp dự án chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật về đầu tư thì Nhà nước có thể thực hiện việc thu hồi đất theo quy định. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần xem xét đồng thời quyền yêu cầu thanh toán của chủ nợ hiện tại, hiệu lực của các biện pháp bảo đảm, phạm vi xử lý tài sản thế chấp và nghĩa vụ của bên bảo lãnh khi tài sản bảo đảm không đủ để thanh toán nghĩa vụ.

Những vấn đề trên đặt ra yêu cầu đối với Kiểm sát viên không chỉ kiểm sát trình tự, thủ tục tố tụng mà còn phải nghiên cứu kỹ hồ sơ, đối chiếu các giao dịch liên quan và đánh giá đầy đủ căn cứ pháp lý của từng yêu cầu, từng biện pháp bảo đảm. Việc chuyển giao quyền yêu cầu và quyền liên quan đến biện pháp bảo đảm phải được xem xét trên cơ sở Bộ luật Dân sự năm 2015 và các quy định pháp luật có liên quan.

Kiểm sát viên đề nghị giải quyết khoản nợ gần 160 tỷ đồng

Qua nghiên cứu hồ sơ và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Kiểm sát viên xác định các hợp đồng tín dụng, thế chấp và bảo lãnh được giao kết trên cơ sở tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật; đồng thời xác định việc chuyển nhượng khoản nợ từ VPBank sang Công ty Galaxy và sau đó sang Công ty Jupiter AMC có căn cứ theo hồ sơ vụ án.

VKSND khu vực 1 - Gia Lai theo dõi phiên tòa trực tuyến tại điểm cầu.

Tại phần thủ tục phiên tòa, ông Nguyễn Văn L., là một trong những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, tham gia từ điểm cầu Trại tạm giam Chí Hòa và đề nghị Hội đồng xét xử tạm ngừng phiên tòa với các lý do liên quan đến sức khỏe, chất lượng đường truyền, việc tiếp cận hồ sơ và thời gian mời luật sư. Do vụ án đã được hoãn đến lần thứ ba và căn cứ hồ sơ, diễn biến tố tụng tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát đã phát biểu quan điểm về việc không chấp nhận đề nghị tạm ngừng và đề nghị Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vụ án.

Trên cơ sở đánh giá các tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng, Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Jupiter AMC, buộc Công ty Cổ phần Phương Mai Bay thanh toán số tiền còn nợ tính đến ngày 30/9/2026 là 159.929.320.503 đồng, gồm 99.999.997.410 đồng nợ gốc, 59.672.520.145 đồng nợ lãi và 256.802.948 đồng lãi chậm trả; đồng thời tiếp tục chịu khoản lãi phát sinh từ ngày 01/10/2026 cho đến khi thanh toán hết nợ.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 1 - Gia Lai đã đề nghị xác định rõ phương án xử lý tài sản bảo đảm: trường hợp Công ty Phương Mai Bay không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ thì Công ty Jupiter AMC có quyền yêu cầu xử lý tài sản thế chấp theo quy định pháp luật và thỏa thuận hợp pháp giữa các bên. Trường hợp giá trị tài sản thế chấp không đủ thanh toán nghĩa vụ và Công ty Phương Mai Bay không thực hiện phần nghĩa vụ còn thiếu thì ông Nguyễn L. và ông Nguyễn Văn L. thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh trong phạm vi, điều kiện của các hợp đồng đã ký.

Ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả kiểm sát hoạt động tố tụng

Việc tổ chức phiên tòa trực tuyến được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết số 33/2021/QH15 của Quốc hội về tổ chức phiên tòa trực tuyến và Thông tư liên tịch số 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP ngày 15/12/2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành tổ chức phiên tòa trực tuyến. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động xét xử, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng.

Từ thực tiễn phiên tòa cho thấy, giá trị của xét xử trực tuyến không chỉ nằm ở khả năng kết nối các điểm cầu, rút ngắn thời gian và tiết kiệm chi phí, mà quan trọng hơn là công nghệ phải được vận hành để phục vụ yêu cầu xét xử đúng pháp luật, bảo đảm quyền tranh tụng, quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm sát hoạt động tố tụng.

Kim Trúc – VKSND Khu vực 1 - Gia Lai