Giới thiệu Tạp chí Kiểm sát số 16/2026

Pháp luật dân sự Việt Nam đã có những quy định rất cụ thể về chế định thừa kế nói chung và thừa kế theo di chúc nói riêng. Tuy nhiên, với quy định về thời hiệu khởi kiện và hậu quả pháp lý trong trường hợp hết thời hiệu khởi kiện gắn với việc giải quyết vụ án khi đánh giá hiệu lực pháp lý của di chúc, người lập di chúc, nội dung của di chúc, hình thức của di chúc, giải thích nội dung di chúc... vẫn còn những vướng mắc trong thực tiễn. Bài viết “Xác định hiệu lực pháp lý của di chúc trong giải quyết tranh chấp thừa kế -Góc tiếp cận từ một vụ án” của tác giả Nguyễn Minh Hằng trên chuyên mục NGHIÊN CỨU – TRAO ĐỔI phân tích một số vấn đề pháp lý trong một vụ án, nêu quan điểm bình luận và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Loại trừ chứng cứ là một nội dung quan trọng của chế định chứng cứ trong tố tụng hình sự. Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 lần đầu tiên ghi nhận nguyên tắc loại trừ chứng cứ tại khoản 2 Điều 87. Tuy nhiên, theo tác giả Lê Xuân Lục – Hoàng Hải Yến qua bài viết Bàn về nguyên tắc loại trừ chứng cứ trong tố tụng hình sự”, quy định về loại trừ chứng cứ trong vẫn còn một số hạn chế, bất cập về phạm vi, nội dung và các trường hợp loại trừ áp dụng nguyên tắc loại trừ chứng cứ; do đó, cần nghiên cứu hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự về vấn đề này.

Nghị quyết số 205/2025 thiết lập một số cơ chế tố tụng đặc thù, trong đó có quy định không cho phép bị đơn đưa ra yêu cầu phản tố trong vụ án dân sự công ích. Quy định này khác với cơ chế tố tụng dân sự thông thường, nơi quyền phản tố của bị đơn được ghi nhận như một quyền tố tụng. Bài viết “Bàn về việc không quy định quyền phản tố trong vụ án dân sự công ích” của tác giả Phạm Hoàng Nam – Nguyễn Thị Tuyết Kha trên chuyên mục CÔNG TÁC KIỂM SÁT tập trung phân tích cơ sở pháp lý và tính cần thiết của việc giới hạn quyền phản tố của bị đơn, đồng thời đánh giá sự phù hợp của quy định này với Bộ luật Tố tụng dân sự.

Thông qua việc bình luận một vụ việc cụ thể, trên chuyên mục THỰC TIỄN KINH NGHIỆM, tác giả Nguyễn Thị Hoài qua bài viết “Bàn về hợp đồng vô hiệu do trái đạo đức xã hội” đã chỉ ra việc thiếu quy định về điều chỉnh hành vi lợi dụng hoàn cảnh cấp bách của bên yếu thế để đạt được lợi ích vật chất - một biểu hiện của trái đạo đức xã hội; trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật, góp phần bảo đảm tính đồng bộ trong áp dụng pháp luật; nâng cao tính an toàn pháp lý và hiệu quả cho các giao dịch.

Thu hồi tài sản bất hợp pháp không qua thủ tục kết tội là công cụ hữu hiệu mới xuất hiện, được ngày càng nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng nhằm đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt là tội phạm tham nhũng. Tuy nhiên tại Việt Nam, phương thức này vẫn chưa được ghi nhận. Bài viết “Thu hồi tài sản bất hợp pháp không qua thủ tục kết tội tại Trung Quốc và kinh nghiệm cho Việt Nam” của tác giả Phạm Quý Đạt - Phùng Khánh Huyền trên chuyên mục THÔNG TIN KHOA HỌC phân tích, đánh giá các quy định thu hồi tài sản bất hợp pháp không qua thủ tục kết tội tại Trung Quốc, từ đó gợi mở những kinh nghiệm cho Việt Nam.

Ngoài ra, Tạp chí Kiểm sát số 16/2026 còn có một số bài viết như: “Hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự” của tác giả Nguyễn Phương Anh; “Bàn về việc không quy định quyền phản tố trong vụ án dân sự công ích” của tác giả Phạm Hoàng Nam - Nguyễn Thị Tuyết Kha; “Hoàn thiện pháp luật cạnh tranh trong nền kinh tế số: Kinh nghiệm của một số quốc gia châu Âu và đề xuất cho Việt Nam.” của tác giả Phạm Minh Tuyên…

Trân trọng giới thiệu và kính mời Quý độc giả đón đọc./.

   Khánh Trâm