Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc

Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. (Ảnh: QH)

Sáng 24/8/2026, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Với 467/470 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 93,40%, Luật được thông qua nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực kiến trúc.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027, góp phần tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về kiến trúc.

Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo một số nội dung chính đã được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật.

Một trong những nội dung được quan tâm trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật là cơ chế kiểm soát chuyên môn của cơ quan cấp tỉnh khi thực hiện phân cấp cho cấp xã trong lập, ban hành quy chế quản lý kiến trúc.

Các đại biểu tham dự tại Hội trường. (Ảnh: QH)

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Chính phủ đề nghị giữ nguyên phương án của dự thảo Luật. Việc phân cấp, ủy quyền và cơ chế kiểm soát chuyên môn đã được pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương quy định.

Theo đó, khi thực hiện phân cấp, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quy định cụ thể yêu cầu, cơ chế kiểm soát nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn phù hợp với từng trường hợp.

Quy định này vừa đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vừa bảo đảm trách nhiệm quản lý và kiểm soát chất lượng chuyên môn trong lĩnh vực kiến trúc.

Về đề nghị quy định thời gian thẩm định quy hoạch phù hợp với từng cấp độ của đồ án, qua đó bảo đảm chất lượng thẩm định, Chính phủ đề nghị giữ nguyên quy định về thời hạn tối đa 20 ngày.

Theo giải trình của Chính phủ, việc rút ngắn thời gian thẩm định nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nhưng không làm thay đổi yêu cầu về nội dung, chất lượng thẩm định cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Cách tiếp cận này hướng tới việc đơn giản hóa, rút ngắn quy trình giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời bảo đảm các yêu cầu chuyên môn trong công tác thẩm định quy hoạch.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Báo cáo một số nội dung chính đã được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. (Ảnh: QH)

Đối với công tác quản lý, hành nghề kiến trúc, Chính phủ tiếp thu đề nghị về việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải gắn với cơ chế kiểm soát, đồng thời đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu.

Dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý và hoàn thiện theo hướng tăng cường hậu kiểm, phát triển nghề nghiệp liên tục, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu hành nghề.

Việc chuyển đổi phương thức quản lý này nhằm tạo thuận lợi hơn cho hoạt động hành nghề, giảm các thủ tục không cần thiết, đồng thời tăng cường công cụ quản lý dựa trên dữ liệu.

Theo đó, cải cách thủ tục hành chính được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Việc tăng cường hậu kiểm không đồng nghĩa với giảm yêu cầu quản lý mà hướng tới phương thức quản lý phù hợp hơn với thực tiễn, trong đó cơ sở dữ liệu hành nghề đóng vai trò quan trọng trong theo dõi, kiểm soát và bảo đảm chất lượng hoạt động kiến trúc.

Phan Anh