Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. (Ảnh: QH)

Chiều 23/8/2026, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội nghe Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.

Kết quả, có 473/474 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,60%. Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt gồm 4 chương, 36 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

Theo Đại tướng Phan Văn Giang, dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ và nguyên tắc áp dụng, bảo đảm tính hợp hiến, thống nhất với hệ thống pháp luật, tương thích với các điều ước quốc tế và phù hợp với thực tiễn.

Các quy định về quản lý, kiểm soát, phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt được hoàn thiện theo hướng quản lý trên cơ sở rủi ro, đồng thời xác định rõ căn cứ, thẩm quyền và trách nhiệm của từng chủ thể.

Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm hoạt động quản lý, kiểm soát được thực hiện chủ động, có trọng tâm, phù hợp với tính chất và mức độ của từng nguy cơ, đồng thời tránh chồng chéo với các quy định của pháp luật chuyên ngành.

Dự thảo Luật cũng chú trọng bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện các biện pháp phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Việc hoàn thiện các quy định theo hướng này góp phần tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ để phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ ngay từ sớm, từ xa, nhất là trong bối cảnh hoạt động liên quan đến vũ khí hủy diệt hàng loạt có tính chất phức tạp, liên ngành, liên lĩnh vực và gắn với các quan hệ quốc tế.

Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trình bày Báo cáo. (Ảnh: QH)

Một nội dung được chú trọng trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật là tổ chức thực hiện và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, lực lượng có liên quan. Theo đó, các quy định về cơ chế phối hợp liên ngành, chia sẻ dữ liệu, lực lượng và nguồn lực đã được rà soát, chỉnh lý theo hướng phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện và không làm phát sinh tổ chức, biên chế.

Cùng với đó, các quy định về điều khoản chuyển tiếp, thi hành Luật, ngôn ngữ và kỹ thuật lập pháp cũng được tiếp tục rà soát, chỉnh lý nhằm bảo đảm tính rõ ràng, chặt chẽ và khả thi của các quy định sau khi Luật có hiệu lực.

Nhấn mạnh ý nghĩa của việc ban hành Luật, Đại tướng Phan Văn Giang cho rằng phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt là nhiệm vụ cấp thiết, có tính liên ngành, liên lĩnh vực và quốc tế sâu rộng.

Việc Quốc hội thông qua Luật tạo cơ sở pháp lý để Việt Nam chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia, tính mạng và sức khỏe của Nhân dân.

Đồng thời, Luật góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, phục vụ mục tiêu phát triển đất nước nhanh và bền vững; khẳng định trách nhiệm và cam kết nhất quán của Việt Nam trong thực hiện các điều ước quốc tế và nghị quyết có liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt cũng được kỳ vọng góp phần tạo dựng môi trường an toàn, minh bạch cho hợp tác đầu tư, thương mại và khoa học, công nghệ; qua đó nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Với việc xác lập các nguyên tắc quản lý, kiểm soát trên cơ sở rủi ro, đồng thời củng cố cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu và trách nhiệm của các chủ thể, Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tạo thêm cơ sở pháp lý để Việt Nam nâng cao năng lực phòng ngừa và ứng phó với những nguy cơ an ninh phi truyền thống có tính chất đặc biệt nghiêm trọng.

Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

Trịnh Quyết