Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông

Nghị định bổ sung nhiều quy định nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính, khai thác hiệu quả dữ liệu dùng chung, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời hoàn thiện mô hình tổ chức và hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp.

Theo Nghị định số 309/2026/NĐ-CP, Cổng Dịch vụ công quốc gia là cổng tích hợp thông tin và cung cấp dịch vụ công trực tuyến, tình hình giải quyết và kết quả giải quyết thủ tục hành chính thống nhất trên phạm vi cả nước; thực hiện kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính; đồng thời cung cấp các dịch vụ số phục vụ người dân, doanh nghiệp theo quy định của pháp luật và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Việc sửa đổi, bổ sung các quy định lần này tiếp tục cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số trong cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp thông qua việc khai thác hiệu quả dữ liệu đã được số hóa và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là bổ sung khoản 2a và khoản 2b sau khoản 2 Điều 4 quy định về nguyên tắc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông.

Theo đó, cơ quan tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính; không được yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại các giấy tờ, thông tin mà dữ liệu đã được cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu công bố và kết nối, chia sẻ theo quy định.

Chỉ trong trường hợp không thể khai thác dữ liệu do sự cố, thảm họa hoặc thông tin chưa chính xác, cơ quan có thẩm quyền mới được yêu cầu tổ chức, cá nhân bổ sung các thông tin, giấy tờ cần thiết theo quy định của pháp luật.

Quy định này tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc "người dân chỉ phải cung cấp thông tin, dữ liệu một lần", đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc khai thác, sử dụng dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng khuyến khích các cơ quan, tổ chức triển khai ki-ốt thông minh tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả, Trung tâm Phục vụ hành chính công và các Điểm tiếp nhận, trả kết quả nhằm hỗ trợ tổ chức, cá nhân tiếp cận và thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến.

Việc sử dụng ki-ốt thông minh phải bảo đảm không làm thay đổi thẩm quyền, trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả thủ tục hành chính của cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Ảnh minh họa.

Điều chỉnh mô hình tổ chức Bộ phận Một cửa ở cấp bộ và cấp tỉnh

Nghị định sửa đổi quy định về tổ chức Bộ phận Một cửa tại cấp bộ đối với các cơ quan trung ương được tổ chức theo hệ thống ngành dọc tại địa phương.

Theo quy định mới, người đứng đầu cơ quan ngành dọc quyết định việc tổ chức Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả. Trường hợp không tổ chức Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả tại cơ quan mình thì phải bố trí cán bộ, công chức, viên chức đến làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã nơi cơ quan đặt trụ sở để thực hiện việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính.

Đối với cấp tỉnh, Nghị định bổ sung quy định cho phép các thành phố, căn cứ đặc thù quản lý dân cư, điều kiện hạ tầng số và mức độ ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh theo mô hình một cấp trực thuộc Ủy ban nhân dân thành phố.

Theo mô hình này, Hội đồng nhân dân thành phố quyết định số lượng các chi nhánh và điểm tiếp nhận, trả kết quả trực thuộc Trung tâm để thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn.

Trường hợp không lựa chọn mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp, Ủy ban nhân dân thành phố tiếp tục thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh theo quy định hiện hành.

Quy định rõ tổ chức, nhân sự Trung tâm Phục vụ hành chính công

Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về người làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh và cấp xã.

Theo đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh và Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp được bố trí công chức, viên chức, nhân viên thuộc quản lý của Trung tâm; đồng thời có công chức, viên chức do các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và cơ quan ngành dọc cử đến thực hiện nhiệm vụ.

Ngoài ra, Trung tâm còn có thể sử dụng nhân sự của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính công ích hoặc doanh nghiệp cung ứng dịch vụ để thực hiện các công việc hỗ trợ theo hợp đồng lao động.

Đối với Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, Nghị định quy định lãnh đạo Trung tâm gồm Giám đốc tương đương Trưởng phòng và không quá hai Phó Giám đốc tương đương Phó Trưởng phòng thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã.

Các Phó Giám đốc giúp Giám đốc thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ theo phân công và chịu trách nhiệm trước Giám đốc cũng như trước pháp luật về nhiệm vụ được giao.

Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã có công chức, nhân viên thuộc quản lý của Trung tâm; công chức, viên chức của các phòng chuyên môn, cơ quan ngành dọc được cử đến làm việc; đồng thời có thể bố trí nhân sự của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính công ích và doanh nghiệp cung ứng dịch vụ hỗ trợ theo hợp đồng lao động.

Việc sửa đổi, bổ sung các quy định về tổ chức bộ máy và nguyên tắc giải quyết thủ tục hành chính tại Nghị định số 309/2026/NĐ-CP tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc vận hành cơ chế một cửa, một cửa liên thông theo hướng hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026.

Tự Thức