Tăng cường phối hợp trong thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự vì lợi ích công

Đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao dự và chỉ đạo Tọa đàm.

Tham dự Tọa đàm có lãnh đạo các đơn vị thuộc VKSND tối cao cùng lãnh đạo, công chức của 6 VKSND được giao thực hiện thí điểm gồm: Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Cần Thơ và Thành phố Hồ Chí Minh.

Xây dựng cơ chế phối hợp thống nhất để triển khai hiệu quả nhiệm vụ mới

Trình bày báo cáo đề dẫn, đồng chí Trần Thế Kính, Vụ trưởng Vụ Kiểm sát án dân sự (Vụ 9) VKSND tối cao cho biết, Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công là bước phát triển quan trọng trong cơ chế bảo vệ pháp luật, góp phần khắc phục khoảng trống pháp lý đã tồn tại trong thực tiễn nhiều năm qua.

Theo đồng chí Trần Thế Kính, đối với ngành Kiểm sát nhân dân, Nghị quyết số 205/2025/QH15 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bên cạnh hai chức năng hiến định là thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, VKSND được Quốc hội giao thêm nhiệm vụ mới là khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công.

Đây không chỉ là sự mở rộng về chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân mà còn khẳng định rõ hơn trách nhiệm của VKSND trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo tinh thần Hiến pháp năm 2013, được sửa đổi, bổ sung năm 2025.

đồng chí Trần Thế Kính, Vụ trưởng Vụ Kiểm sát án dân sự VKSND tối cao báo cáo đề dẫn tại Tọa đàm.

Báo cáo cũng cho thấy, qua 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15, phần lớn các vụ việc dân sự công ích không phát sinh trực tiếp từ hoạt động kiểm sát án dân sự mà được phát hiện thông qua các lĩnh vực công tác khác như thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử, kiểm sát thi hành án, giải quyết khiếu nại, tố cáo và các hoạt động kiểm sát tư pháp.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải tăng cường sự phối hợp giữa Vụ 9 với các đơn vị nghiệp vụ thuộc VKSND tối cao nhằm kịp thời phát hiện, tiếp nhận, đánh giá và xử lý các nguồn thông tin liên quan đến vụ việc dân sự công ích.

Theo đồng chí Trần Thế Kính, việc xây dựng quy chế phối hợp giữa Vụ 9 với các vụ, đơn vị thuộc VKSND tối cao là yêu cầu cấp thiết nhằm tạo cơ sở cho việc phát hiện, chuyển giao kịp thời nguồn thông tin, nâng cao hiệu quả xử lý và bảo đảm sự thống nhất trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 trong toàn Ngành.

Đại biểu tham dự Tọa đàm.

Để phát huy vai trò của các đơn vị nghiệp vụ trong việc phát hiện và chuyển giao nguồn thông tin về vụ việc dân sự công ích, các đại biểu thống nhất cho rằng cần xây dựng cơ chế phối hợp thực chất, thường xuyên và liên tục giữa Vụ 9 với các đơn vị thuộc VKSND tối cao.

Theo đó, cơ chế phối hợp cần xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị; thiết lập quy trình phát hiện và chuyển giao nguồn việc; xây dựng đầu mối tiếp nhận, xử lý thông tin; duy trì chế độ giao ban, trao đổi thông tin định kỳ; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và hình thành bộ tiêu chí nhận diện vụ việc dân sự công ích. Đây được xác định là những điều kiện quan trọng để bảo đảm việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 đạt hiệu quả, đồng bộ và thống nhất.

Dưới sự điều hành của đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao, các ý kiến tham luận tập trung trao đổi, phân tích những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ mới; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Vụ 9 với các đơn vị nghiệp vụ thuộc VKSND tối cao, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15 trong thời gian tới.

Đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao điều hành tham luận.

Thống nhất nhận thức, xác định khởi kiện công ích là nhiệm vụ trọng tâm

Phát biểu chỉ đạo tại Tọa đàm, đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao khẳng định, Nghị quyết số 205/2025/QH15 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và đã được Lãnh đạo VKSND tối cao xác định là nhiệm vụ chính trị, pháp lý trọng tâm của toàn Ngành.

Đồng chí yêu cầu mỗi đơn vị nghiệp vụ thuộc VKSND tối cao phải xác định rõ trách nhiệm trong việc phát hiện, nhận diện, chuyển giao và phối hợp xử lý thông tin về các vụ việc dân sự công ích. Theo đồng chí Nguyễn Đức Thái, trước hết cần thống nhất nhận thức, xác định nhiệm vụ khởi kiện công ích là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính đột phá của ngành Kiểm sát nhân dân. Tất cả các đơn vị, các khâu công tác phải quán triệt đầy đủ để Kiểm sát viên, Điều tra viên và công chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn chủ động nhận diện các dấu hiệu xâm phạm lợi ích công, lợi ích Nhà nước cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của nhóm dễ bị tổn thương, từ đó kịp thời báo cáo lãnh đạo đơn vị để xử lý theo quy định.

Đại biểu tham dự Tọa đàm.

Phó Viện trưởng VKSND tối cao cũng yêu cầu Vụ 9 tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại Tọa đàm, khẩn trương hoàn thiện dự thảo Quy chế tạm thời về phối hợp giữa Vụ 9 với các đơn vị nghiệp vụ thuộc VKSND tối cao để tổng hợp, báo cáo Viện trưởng VKSND tối cao xem xét ban hành.

Đối với các đơn vị thực hiện thí điểm và Vụ 9, đồng chí đề nghị tập trung phát hiện, lựa chọn các vụ việc điển hình có tác động xã hội lớn nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần khẳng định hiệu quả của cơ chế khởi kiện vụ án dân sự vì lợi ích công.

Cùng với đó, Vụ 9 cần định kỳ tổng hợp, báo cáo kết quả phối hợp trong việc chuyển giao, tiếp nhận và xử lý các vụ việc dân sự công ích; đồng thời các đơn vị phải tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm việc triển khai được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

Toàn cảnh Toạ đàm

Khẳng định quyết tâm chính trị của Lãnh đạo VKSND tối cao và sự đồng lòng của toàn Ngành, đồng chí Nguyễn Đức Thái bày tỏ tin tưởng Nghị quyết số 205/2025/QH15 sẽ được triển khai hiệu quả, góp phần mở ra lĩnh vực công tác mới của ngành Kiểm sát nhân dân, qua đó góp phần khẳng định vai trò trụ cột của VKSND trong bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Trịnh Quyết