VKSND khu vực 1 (Gia Lai): Phối hợp xét xử lưu động vụ án sử dụng trái phép chất ma túy tại cơ sở cai nghiện

Phiên tòa xét xử bị cáo Lê Q.D. về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, theo khoản 2 Điều 255 Bộ luật Hình sự và bị cáo Trịnh T.A. về tội sử dụng trái phép chất ma túy, theo khoản 1 Điều 256a Bộ luật Hình sự.

Tham dự phiên tòa có lãnh đạo VKSND, TAND khu vực 1 - Gia Lai; lãnh đạo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Gia Lai; đại diện các cơ quan, ban, ngành địa phương, cán bộ, chiến sĩ và phóng viên Báo Gia Lai, Báo Pháp luật Việt Nam. Đặc biệt, 105 học viên của Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 tỉnh Gia Lai được trực tiếp theo dõi toàn bộ quá trình xét xử.

Đồng chí Phạm Hoàng Thu Thủy, Viện trưởng VKSND khu vực 1 - Gia Lai tham dự phiên tòa; đồng chí Nguyễn Chí Đại, Phó Viện trưởng trực tiếp thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử. Vụ án được đơn vị lựa chọn làm phiên tòa rút kinh nghiệm, kết hợp số hóa hồ sơ, báo cáo án bằng sơ đồ tư duy và công bố tài liệu, chứng cứ bằng hình ảnh.

Kiểm sát viên công bố cáo trạng tại phiên tòa.

Theo Cáo trạng truy tố của VKSND khu vực 1 - Gia Lai, chiều 4/2/2026, Trịnh T.A. – người đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy đến nhà Lê Q.D. tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai chơi cùng một số người khác. Rạng sáng hôm sau, D. nảy sinh ý định sử dụng ma túy, liên hệ mua 300.000 đồng ma túy đá, lấy bộ dụng cụ đã chuẩn bị sẵn rồi rủ những người có mặt cùng sử dụng. Khoảng 7 giờ ngày 5/2/2026, thêm một người đến và tiếp tục tham gia sử dụng ma túy theo lời rủ của D.

Ngay sau đó, lực lượng chức năng phát hiện vụ việc. Kết luận giám định xác định chất rắn màu trắng bám dính trên bộ dụng cụ thu giữ tại nhà D. là Methamphetamine; trong các mẫu nước tiểu được thu của những người tham gia đều phát hiện Methamphetamine.

Toàn cảnh phiên tòa.

Tại phiên tòa, Kiểm sát viên tập trung xét hỏi để làm rõ vai trò, hành vi và trách nhiệm hình sự của từng bị cáo, đồng thời trình chiếu tài liệu, chứng cứ đã được số hóa. Các bị cáo thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi phạm tội. Trên cơ sở kết quả xét hỏi, tranh tụng công khai và đánh giá toàn diện chứng cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận quan điểm của Viện kiểm sát, tuyên phạt bị cáo Lê Q.D. 9 năm tù về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; bị cáo Trịnh T.A. 2 năm tù về tội sử dụng trái phép chất ma túy.

Điều 256a về tội sử dụng trái phép chất ma túy, được bổ sung bởi Luật số 86/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Điều luật không hình sự hóa mọi trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy mà xác định trách nhiệm hình sự đối với các nhóm chủ thể cụ thể. Trong đó, người sử dụng trái phép chất ma túy khi đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện có thể bị phạt tù từ 2 năm đến 3 năm.

Trong vụ án, Trịnh T.A. sử dụng Methamphetamine trong thời gian quản lý sau cai nên hành vi thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 256a Bộ luật Hình sự. Việc xét xử ngay tại cơ sở cai nghiện, trước 105 học viên, vì vậy mang ý nghĩa cảnh báo đặc biệt trực tiếp: sau cai nghiện, nghĩa vụ chấp hành pháp luật và các yêu cầu quản lý vẫn tiếp tục; hành vi tái sử dụng ma túy trong trường hợp luật định có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự.

Trong phần xét hỏi và luận tội, Kiểm sát viên lồng ghép phân tích quy định mới của pháp luật, hậu quả của ma túy đối với sức khỏe, gia đình và xã hội; đồng thời kiến nghị các cơ quan liên quan tăng cường biện pháp quản lý, giáo dục, phòng ngừa tái nghiện và tội phạm về ma túy.

Phiên tòa cũng là dịp bồi dưỡng nghiệp vụ thiết thực. Việc số hóa hồ sơ, sử dụng sơ đồ tư duy và trình chiếu chứng cứ tạo điều kiện để Kiểm sát viên trao đổi, đánh giá kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, xây dựng đề cương xét hỏi, luận tội, tranh luận, đối đáp và xử lý tình huống phát sinh tại phiên tòa; qua đó tiếp tục nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử hình sự.

Đưa vụ án ra xét xử lưu động tại cơ sở cai nghiện không chỉ bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật mà còn biến phiên tòa thành một bài học pháp lý trực quan. Mỗi bản án được tuyên là lời cảnh tỉnh đối với những người đang cai nghiện, quản lý sau cai và cộng đồng: tránh xa ma túy không chỉ để bảo vệ sức khỏe, tương lai mà còn để không phải trả giá bằng chính tự do của mình.

Võ Phong – VKSND khu vực 1 – Gia Lai