Toạ đàm liên ngành góp ý, hoàn thiện xây dựng hệ thống dữ liệu về người dưới về người dưới 18 tuổi phạm tội và người dưới 18 tuổi là bị hại trong các vụ án hình sự

Đồng chí Hoàng Minh Tiến, Cục Trưởng Cục Thống kê tội phạm và Chuyển đổi số VKSND tối cao dự và chủ trì Toạ đàm. Cùng tham dự Toạ đàm có bà Nguyễn Thanh Trúc, Phó Trưởng phòng Bảo vệ trẻ em - Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam.

Toàn cảnh Tọa đàm.

Phát biểu khai mạc buổi Tọa đàm, Cục Trưởng Cục Thống kê tội phạm và Chuyển đổi số VKSND tối cao Hoàng Minh Tiến cho biết, thực hiện Chương trình hợp tác giữa VKSND tối cao và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) trong khuôn khổ của Dự án “Tăng cường tư pháp với người chưa thành niên tại Việt Nam giai đoạn 2022 - 2026” Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Cục Thống kê tội phạm và Chuyển đổi số) đã phối hợp với Phòng Bảo vệ trẻ em, Quỹ Nhi đồng - Liên hợp quốc (UNICEF) biên soạn tài liệu “Xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu về người dưới 18 tuổi phạm tội và bị hại, phụ nữ là nạn nhân của bạo lực trên cơ sở giới và người dưới 18 tuổi bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính”.

Cục Trưởng Cục Thống kê tội phạm và Chuyển đổi số VKSND tối cao Hoàng Minh Tiến.

Ngày 24/9/2025, Viện trưởng VKSND tối cao đã ban hành Quyết định số 358/QĐ-VKSTC về Chế độ báo cáo thống kê ngành Kiểm sát nhân dân, trong đó nhóm biểu thống kê về người chưa thành niên phạm tội và người dưới 18 tuổi là bị hại (Biểu số 13.I, 13.II, 13.III và Biểu số 14) giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, do Quyết định số 358/QĐ-VKSTC được xây dựng trước khi Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 có hiệu lực, hệ thống chỉ tiêu thống kê hiện hành chưa thể chế hóa đầy đủ các quy định mới. Điều này tạo ra khoảng trống trong việc thu thập, tổng hợp và đánh giá số liệu thực tế về việc áp dụng các chính sách nhân đạo của Đảng và Nhà nước. Do đó, việc xây dựng một hệ thống dữ liệu quốc gia có chất lượng, chuẩn hóa và thống nhất là yêu cầu khách quan, cấp bách phục vụ cho cả quản trị tư pháp lẫn hội nhập quốc tế.

Việc thống nhất bộ chỉ tiêu thống kê và chuẩn hóa biểu mẫu giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan quản lý ngành là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tất cả các bên liên quan “nói cùng một ngôn ngữ”. Nếu không thống nhất chỉ tiêu, số liệu của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án sẽ rơi vào tình trạng cát cứ, mâu thuẫn, gây khó khăn cho việc đánh giá toàn diện bức tranh tư pháp. Bên cạnh đó, việc thống nhất quy trình thu thập giúp kiểm soát chặt chẽ tính chính xác của dữ liệu, tuân thủ các nguyên tắc logic nghiệp vụ. Đồng thời, các quy trình nghiệp vụ phức tạp như chuyển vụ án, tạm đình chỉ, phục hồi, hoặc tách, nhập vụ án phải được hướng dẫn thống nhất bằng các mã định danh dữ liệu để tránh trùng lặp hoặc bỏ sót đối tượng.

Dữ liệu thống kê chuẩn hóa có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ trẻ em và phụ nữ. Thông qua các trường dữ liệu được thiết kế chi tiết về nhân thân, hoàn cảnh gia đình, mối quan hệ giữa bị hại và bị can, cũng như các biện pháp bảo vệ khẩn cấp, trợ giúp pháp lý hay hỗ trợ tâm lý đã áp dụng, hệ thống tư pháp có thể giám sát chặt chẽ mức độ nhạy cảm giới và tính thân thiện của quy trình tố tụng. Dữ liệu thực chứng này là cơ sở vững chắc để các nhà hoạch định chính sách đánh giá hiệu quả thi hành Luật, từ đó kịp thời điều chỉnh, bổ sung các chương trình phòng ngừa tội phạm, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng và nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp xã hội.

Các đại biểu trình bày tham luận tại Tọa đàm.

Tại Tọa đàm, các đại biểu đã tập trung thảo luận, góp ý, xem xét, đánh giá về các tiêu chí thống kê về người dưới 18 tuổi phạm tội và người dưới 18 tuổi là bị hại trong các vụ án hình sự để có những đề xuất, kiến nghị nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý, khai thác, sử dụng mang tính thời sự hiện nay và trong tương lai hiệu quả hơn; kiến nghị, đề xuất nhằm hoàn thiện cơ chế thu thập, quản lý, chia sẻ dữ liệu về người dưới 18 tuổi phạm tội và người dưới 18 tuổi là bị hại trong các vụ án hình sự.

Bên cạnh đó, các đại biểu đã thảo luận, góp ý để hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong việc xây dựng, chia sẻ dữ liệu quốc gia về người dưới 18 tuổi phạm tội và bị xâm hại trong các vụ án hình sự; các giải pháp, tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, nhất là Quỹ Nhi đồng, Liên hợp quốc (UNICEF) trong khuôn khổ Dự án "Tăng cường tư pháp và pháp luật tại Việt Nam" để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế thu thập, phân tích, quản lý và chia sẻ số liệu về người dưới 18 tuổi phạm tội và người dưới 18 tuổi là bị hại trong các vụ án hình sự trong thời gian tới tại Việt Nam.

PV