Từ 1/8/2026, người dự phiên tòa không được livestream, chỉ được ghi hình khi khai mạc và tuyên án

Thông tư gồm 09 Điều quy định nguyên tắc tổ chức phiên tòa, phiên họp, nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp. Thông tư này thay thế cho Thông tư số 02/2017/TT-TANDTC ngày 28 tháng 7 năm 2017 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành Quy chế tổ chức phiên tòa.

Hình ảnh minh họa.

Theo Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC, việc ghi âm lời nói chỉ được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp, trong khi việc ghi hình chỉ được thực hiện tại thời điểm khai mạc phiên tòa, phiên họp và khi Hội đồng xét xử tuyên án hoặc công bố quyết định.

Đối với trường hợp ghi âm trong toàn bộ quá trình xét xử hoặc ghi hình Hội đồng xét xử, thẩm phán ngoài các thời điểm nêu trên, người thực hiện phải được sự đồng ý của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp. Đặc biệt, nếu ghi âm hoặc ghi hình những người tiến hành tố tụng khác hoặc người tham gia phiên tòa như bị cáo, bị hại, luật sư, đương sự, người làm chứng..., ngoài sự chấp thuận của chủ tọa phiên tòa còn phải có sự đồng ý của chính người được ghi âm, ghi hình.

Quy định này được đánh giá là bước cụ thể hóa việc bảo vệ quyền nhân thân, quyền về hình ảnh và thông tin cá nhân của những người tham gia tố tụng.

Một điểm mới đáng chú ý khác là Thông tư quy định người tham gia hoặc tham dự phiên tòa không được mang vào phòng xử án các thiết bị có chức năng truyền, nhận, xử lý, lưu trữ hoặc trao đổi dữ liệu số. Các thiết bị thuộc diện hạn chế bao gồm điện thoại di động, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh cũng như các thiết bị có khả năng ghi âm, ghi hình hoặc thu phát tín hiệu điện tử. Chỉ trong trường hợp được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp chấp thuận, các thiết bị này mới được phép sử dụng trong phòng xử án.

Đối với các hoạt động tố tụng, việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, phục vụ xét xử trực tuyến hoặc thực hiện ghi âm, ghi hình phải tuân theo sự điều hành của chủ tọa phiên tòa.

Thông tư 12/2026/TT-TANDTC cũng quy định rõ nghiêm cấm hành vi phát trực tiếp (livestream) hoặc truyền phát trực tuyến diễn biến phiên tòa, phiên họp.

Bên cạnh đó, người tham gia phiên tòa không được đăng tải hoặc phát tán các thông tin sai sự thật; thông tin có thể ảnh hưởng đến nguyên tắc độc lập xét xử; xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của bị cáo, bị hại, đương sự và những người tham gia tố tụng khác hoặc vi phạm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật đời tư và các bí mật được pháp luật bảo vệ.

Theo Tòa án nhân dân Tối cao, quy định này nhằm hạn chế tình trạng cắt ghép, phát tán thông tin thiếu khách quan trên mạng xã hội, gây tác động tiêu cực đến hoạt động xét xử và quyền của các chủ thể tham gia tố tụng.

Những quy định mới tại Thông tư 12/2026/TT-TANDTC không nhằm hạn chế quyền tiếp cận thông tin của người dân mà hướng tới việc thiết lập khuôn khổ pháp lý rõ ràng đối với hoạt động ghi âm, ghi hình trong phòng xử án.

Việc siết chặt quản lý thiết bị điện tử, nghiêm cấm livestream và quy định rõ trách nhiệm của người tham gia phiên tòa được kỳ vọng sẽ góp phần bảo đảm sự tôn nghiêm của hoạt động xét xử, giữ vững nguyên tắc độc lập của Hội đồng xét xử, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia tố tụng.

Thanh Lâm