Quy định mới về nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân

Theo Nội quy, phạm nhân phải nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về quản lý, giam giữ, giáo dục cải tạo; tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh, tuân thủ hướng dẫn của cán bộ cơ sở giam giữ phạm nhân. Trong quá trình sinh hoạt, học tập và lao động, phạm nhân phải giữ gìn trật tự, kỷ luật, tự giác rèn luyện, đồng thời giúp đỡ những phạm nhân khác cùng tiến bộ.

Khi phát hiện hành vi có nguy cơ xâm phạm an ninh, an toàn cơ sở giam giữ hoặc xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của bản thân và người khác, phạm nhân có trách nhiệm báo ngay cho cán bộ có thẩm quyền. Nội quy nghiêm cấm hành vi trốn, tổ chức trốn khỏi nơi giam giữ; chống đối, kích động, xúi giục, lôi kéo hoặc ép buộc phạm nhân khác gây rối an ninh, trật tự.

Phạm nhân phải chấp hành nghiêm quyết định, mệnh lệnh, yêu cầu, hướng dẫn hợp pháp của cán bộ cơ sở giam giữ. Việc báo cáo sai sự thật, che giấu hành vi vi phạm của bản thân hoặc của phạm nhân khác cũng bị nghiêm cấm. Bên cạnh đó, Nội quy không cho phép phạm nhân tự sát, tự gây thương tích, hủy hoại thân thể hoặc giúp người khác thực hiện các hành vi này; đánh đập, đe dọa, ức hiếp, hành hạ, làm nhục người khác; chiếm đoạt, hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản của cơ sở giam giữ, của bản thân hoặc của người khác.

Thông tư quy định cụ thể về lễ tiết, tác phong và trật tự sinh hoạt của phạm nhân. Theo đó, phạm nhân phải thực hiện nghiêm các quy định về thời gian, hiệu lệnh, lễ tiết trong sinh hoạt, học tập, lao động, nghỉ ngơi, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao và vui chơi giải trí. Việc kiểm tra, kiểm soát, điểm danh, kiểm diện hằng ngày phải được chấp hành đầy đủ.

Đối với phạm nhân nam, phải cắt tóc ngắn nhưng không được cắt trọc đầu, trừ trường hợp bị bệnh và có ý kiến của cán bộ y tế cơ sở giam giữ; không được để râu, ria mép. Phạm nhân nữ phải để tóc gọn gàng. Khi có lệnh tập hợp, phạm nhân phải mặc quần áo gọn gàng, nhanh chóng xếp hàng theo tổ, đội và giữ trật tự. Trong trường hợp có báo động hoặc xảy ra sự việc đột xuất, phạm nhân phải giữ nguyên vị trí, tuyệt đối tuân theo mệnh lệnh, chỉ dẫn của cán bộ cơ sở giam giữ.

Khi ra, vào cổng cơ sở giam giữ, phạm nhân phải bỏ mũ, nón, cầm ở tay phải và báo cáo rõ họ tên, tổ, đội với cán bộ có trách nhiệm. Trường hợp đi theo tổ, đội, phạm nhân phải đi thành hàng đôi; tổ trưởng, đội trưởng phạm nhân có trách nhiệm báo cáo tên tổ, đội và số lượng người với cán bộ phụ trách. Đối với phạm nhân khuyết tật, Giám thị trại giam hoặc Giám thị trại tạm giam căn cứ tình hình thực tế để có quy định phù hợp.

Ảnh minh họa.

Về sinh hoạt hằng ngày, phạm nhân phải nằm đúng vị trí trong buồng giam, ngủ, nghỉ đúng giờ, giữ gìn vệ sinh cá nhân, buồng giam và các khu vực công cộng. Việc nhận khẩu phần ăn, ăn uống phải thực hiện đúng thời gian, địa điểm quy định, bảo đảm vệ sinh và an toàn thực phẩm.

Thông tư nghiêm cấm phạm nhân tự ý viết, vẽ, treo, dán tranh ảnh; khạc nhổ, vứt rác bừa bãi hoặc thực hiện các hành vi gây mất vệ sinh môi trường. Phạm nhân không được tự ý thay đổi chỗ nằm, đi lại ngoài phạm vi được phép; sử dụng lửa, điện trái phép; tụ tập, ăn uống trái phép; sử dụng rượu, bia, chất kích thích, chất ma túy hoặc các chất bị cấm khác.

Đáng chú ý, việc hút thuốc lá, thuốc lào, tàng trữ hoặc sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị cấm tại buồng giam, bệnh xá, buồng kỷ luật, nhà giam riêng, nhà thăm gặp, hội trường, thư viện, nơi học tập, sinh hoạt tập thể, nhà xưởng lao động, học nghề và các khu vực có nguy cơ cháy, nổ hoặc có biển “Cấm lửa”, “Cấm hút thuốc”.

Trong giao tiếp, phạm nhân sử dụng tiếng Việt, trừ trường hợp là người nước ngoài hoặc người dân tộc thiểu số chưa biết tiếng Việt. Phạm nhân xưng hô với cán bộ là “tôi” và “cán bộ”; với khách đến thăm hoặc làm việc là “tôi” và “quý khách”. Trong thời gian học tập, lao động, học nghề, hội nghị, hội thi, hội thao, buổi lễ hoặc sinh hoạt tập thể, phạm nhân xưng hô với nhau là “tôi”, “anh” hoặc “chị”.

Khi gặp cán bộ hoặc khách đến thăm, làm việc, phạm nhân phải giữ khoảng cách từ 5m đến 7m, đứng nghiêm, bỏ mũ, nón, cầm ở tay phải và chào theo quy định. Trong các trường hợp gặp người thân thích, tiếp xúc với người đến thăm, người làm việc hoặc người ngoài, phạm nhân phải mặc quần áo dài do cơ sở giam giữ cấp và chấp hành sự giám sát của cán bộ.

Thông tư cũng quy định rõ phạm nhân không được tự ý gửi, nhận thư, tiền, đồ vật; gặp người thân thích; tiếp xúc với người ngoài; liên lạc điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh bằng phương tiện điện tử khi chưa được phép hoặc không đúng với người, nội dung đã đăng ký. Các hành vi quan hệ tình dục, dâm ô hoặc xâm hại tình dục khác giữa phạm nhân với nhau hoặc với người khác bị nghiêm cấm, trừ trường hợp vợ, chồng được gặp theo chế độ do pháp luật quy định.

Phạm nhân không được xăm, trổ trên cơ thể mình hoặc người khác; không được tự gắn, đeo hoặc cất giấu trên cơ thể các vật thể bằng kim loại hoặc vật chất khác. Việc lập hội, nhóm, bè phái dưới mọi hình thức; có thái độ, lời nói, hành vi thiếu văn hóa, gây gổ hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác cũng bị cấm.

Về đồ dùng trong buồng giam, phạm nhân chỉ được đưa vào các vật dụng thiết yếu do cơ sở giam giữ cấp hoặc cho phép theo quy định, như quần áo, chăn, màn, chiếu, khăn mặt, dép, túi đựng đồ dùng, gối vải, cốc nhựa, bàn chải đánh răng, kem đánh răng, xà phòng, dầu gội, sữa tắm, sách báo, tài liệu đã được kiểm duyệt, giấy viết, bút viết, kính thuốc gọng nhựa và một số đồ dùng thiết yếu khác.

Đối với phạm nhân nữ, được mang theo lược nhựa, kẹp tóc nhựa, đồ dùng vệ sinh phụ nữ và đồ dùng sinh hoạt cho trẻ em trong trường hợp có con ở cùng tại cơ sở giam giữ. Đồ dùng cá nhân phải được sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, bảo đảm vệ sinh và để đúng nơi quy định.

Thông tư yêu cầu quần áo thường của phạm nhân, trừ quần lót, áo lót và áo ba lỗ, phải được đóng dấu “phạm nhân” theo quy định. Phạm nhân không được cho, cho mượn, mượn, tự ý sửa đổi kiểu dáng quần áo do cơ sở giam giữ cấp hoặc tẩy xóa dấu đóng trên quần áo.

Các hành vi đưa vào, sử dụng hoặc tàng trữ đồ vật thuộc danh mục cấm; tự tạo vật dụng có thể gây mất an ninh, an toàn; nuôi, nhốt động vật; tàng trữ, sử dụng sách báo, tài liệu, phim, băng đĩa, phương tiện điện tử hoặc văn hóa phẩm có nội dung trái pháp luật đều bị nghiêm cấm. Nội quy cũng cấm việc truyền bá tư tưởng chống Nhà nước, nội dung đồi trụy, bạo lực; móc nối, đưa, phát tán trái phép thông tin, hình ảnh ra bên ngoài hoặc lên không gian mạng.

Đối với tiền gửi lưu ký, phạm nhân được sử dụng để mua thực phẩm tại căng tin nhằm ăn thêm và mua đồ dùng cần thiết cho sinh hoạt, học tập theo quy định. Trường hợp muốn tương trợ vật chất cho phạm nhân khác, phạm nhân phải có đơn đề nghị và được Giám thị trại giam hoặc Giám thị trại tạm giam đồng ý. Tổng giá trị tương trợ trong tháng không được vượt quá mức được sử dụng để mua đồ ăn thêm theo quy định.

Phạm nhân có tiền, giấy tờ có giá, thẻ thanh toán điện tử, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý, giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ hoặc tư trang chưa sử dụng phải gửi lưu ký để cơ sở giam giữ quản lý. Các tài sản này được hoàn trả khi phạm nhân chấp hành xong án phạt tù, được tạm đình chỉ chấp hành án, tha tù trước thời hạn có điều kiện, đặc xá hoặc chuyển sang cơ sở giam giữ khác.

Thông tư nghiêm cấm việc tự ý tương trợ vật chất khi chưa được chấp thuận; đánh bạc, tổ chức đánh bạc, mua bán, trao đổi, vay mượn dưới mọi hình thức giữa phạm nhân với nhau hoặc với người khác.

Trong lao động, học nghề, phạm nhân phải thực hiện đúng nơi quy định, đúng nội dung được phân công; chấp hành nghiêm kỷ luật, an toàn, vệ sinh lao động; tích cực lao động, học nghề theo hướng dẫn của cán bộ phụ trách. Phạm nhân có thể được xem xét miễn, giảm thời gian lao động, giảm chỉ tiêu hoặc định mức lao động trong trường hợp bị bệnh, có nhược điểm về thể chất, tâm thần hoặc có chỉ định của cơ sở y tế.

Phạm nhân được nghỉ lao động trong các trường hợp không đủ sức khỏe, đang điều trị tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; phụ nữ mang thai, nuôi con nhỏ hoặc thực hiện các chế độ học tập, học nghề, gặp thân nhân, tiếp xúc lãnh sự và liên lạc theo quy định. Nội quy nghiêm cấm hành vi thuê, ép buộc phạm nhân khác phục vụ hoặc làm thay công việc; chống đối, chây lười, trốn tránh lao động, học nghề, học tập và các hoạt động khác.

Ngoài thời gian lao động, học tập và sinh hoạt chung, phạm nhân được tham gia hoạt động thể dục, thể thao, văn hóa, văn nghệ, đọc sách, báo, nghe đài, xem truyền hình theo điều kiện thực tế của cơ sở giam giữ. Vào ngày nghỉ, dịp lễ, tết, các cơ sở giam giữ có thể tổ chức hoạt động phù hợp nhằm nâng cao đời sống tinh thần, giáo dục và hỗ trợ cải tạo phạm nhân.

Tuy nhiên, phạm nhân không được lợi dụng các hoạt động này để trốn tránh lao động, chống đối, gây rối trật tự; tự ý rời khỏi khu vực được phép; tiếp xúc trái phép; móc nối, truyền tin hoặc bàn bạc vi phạm nội quy. Việc biểu diễn, sáng tác, truyền bá nội dung trái quy định; sử dụng dụng cụ thể thao sai mục đích; tàng trữ, trao đổi tài liệu không được phép; lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo để tuyên truyền nội dung trái pháp luật cũng bị nghiêm cấm.

Thông tư cũng quy định trách nhiệm của người đến gặp, thăm gặp, tiếp xúc lãnh sự, làm việc hoặc phối hợp tổ chức hoạt động giáo dục tại cơ sở giam giữ phạm nhân. Theo đó, người đến cơ sở giam giữ phải mặc trang phục gọn gàng, lịch sự; xuất trình giấy tờ hoặc hình thức xác định thẩm quyền, trách nhiệm theo quy định; chấp hành các quy định về quản lý, giam giữ, giáo dục cải tạo phạm nhân và hướng dẫn của cán bộ cơ sở giam giữ.

Người đến làm việc, thăm gặp không được tự ý tiếp xúc với phạm nhân, vào các khu vực quản lý, giam giữ, học tập, lao động, dạy nghề hoặc khu vực khác; không được tự ý tiếp nhận, chuyển tiền, tài liệu, đơn, thư hoặc đồ vật cho phạm nhân. Việc sử dụng thiết bị thông tin liên lạc, quay phim, chụp ảnh, ghi âm, ghi hình hoặc phương tiện điện tử khi làm việc, tiếp xúc với phạm nhân chỉ được thực hiện khi phục vụ nhiệm vụ theo quy định và được cơ sở giam giữ cho phép.