Quy định mới về xét tuyển, ưu tiên và tiếp nhận viên chức

Nghị định được áp dụng đối với viên chức theo quy định của Luật Viên chức số 129/2025/QH15; các cơ quan quản lý viên chức; cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền quản lý hoặc được giao trực tiếp quản lý đơn vị sự nghiệp công lập; cùng các đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập theo quy định của pháp luật hoặc theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Phạm vi điều chỉnh của Nghị định bao gồm hoạt động tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quản lý, thành lập của cơ quan có thẩm quyền của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh và cấp xã.

Theo Nghị định, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tuyển dụng được quyết định thực hiện tuyển dụng viên chức thông qua hình thức xét tuyển đối với từng nhóm đối tượng cụ thể. Việc quy định các trường hợp xét tuyển riêng nhằm tạo điều kiện thu hút, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực tại những lĩnh vực, địa bàn có yêu cầu đặc thù; đồng thời bảo đảm phù hợp với chính sách đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực của Nhà nước.

Theo đó, người cam kết tình nguyện làm việc từ đủ 3 năm trở lên tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn trong lĩnh vực y tế, giáo dục và các lĩnh vực cơ bản, thiết yếu khác theo quy định của pháp luật thuộc trường hợp được xét tuyển viên chức.

Người học theo chế độ cử tuyển theo quy định của Luật Giáo dục, sau khi tốt nghiệp trở về công tác tại địa phương nơi cử đi học, cũng được thực hiện xét tuyển. Quy định này góp phần bảo đảm hiệu quả của chính sách cử tuyển, tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa và khu vực còn nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, người có tài năng thuộc đối tượng thực hiện chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao theo quy định của Chính phủ hoặc quy định của cơ quan quản lý viên chức được xét tuyển. Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật về ngành, lĩnh vực cũng được thực hiện xét tuyển theo quy định.

Việc xác định các nhóm đối tượng được xét tuyển cho thấy định hướng ưu tiên thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tạo cơ chế phù hợp để bổ sung đội ngũ viên chức cho các địa bàn khó khăn, lĩnh vực thiết yếu và những vị trí việc làm có yêu cầu chuyên môn đặc thù.

Nghị định số 259/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể đối tượng và mức điểm ưu tiên trong thi tuyển hoặc xét tuyển viên chức. Theo đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động, thương binh, người hưởng chính sách như thương binh và thương binh loại B được cộng 7,5 điểm vào kết quả vòng 2.

Người dân tộc thiểu số; sĩ quan quân đội, quân nhân chuyên nghiệp phục viên; sĩ quan, hạ sĩ quan Công an nhân dân xuất ngũ; người làm công tác cơ yếu chuyển ngành; học viên tốt nghiệp đào tạo sĩ quan dự bị; người tốt nghiệp đào tạo chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã ngành quân sự cơ sở được phong quân hàm sĩ quan dự bị và đã đăng ký ngạch sĩ quan dự bị; cùng thân nhân của người có công với cách mạng và một số đối tượng chính sách khác được cộng 5 điểm vào kết quả vòng 2.

Người hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân; công nhân, viên chức quốc phòng thôi việc còn trong độ tuổi lao động; đội viên thanh niên xung phong; trí thức trẻ tình nguyện đến công tác tại các khu kinh tế - quốc phòng sau khi hoàn thành nhiệm vụ tham gia dự án được cộng 2,5 điểm vào kết quả vòng 2.

Đối với cán bộ công đoàn trưởng thành từ cơ sở, trong phong trào công nhân theo quy định của cấp có thẩm quyền, mức điểm ưu tiên là 1,5 điểm vào kết quả vòng 2.

Nghị định quy định rõ, trường hợp người dự thi tuyển hoặc dự xét tuyển thuộc nhiều diện ưu tiên thì chỉ được cộng mức điểm ưu tiên cao nhất. Quy định này bảo đảm việc thực hiện chính sách ưu tiên thống nhất, công bằng, đúng đối tượng; đồng thời hạn chế tình trạng áp dụng chồng chéo nhiều mức ưu tiên đối với cùng một người dự tuyển.

Một nội dung mới đáng chú ý là Nghị định bổ sung nhóm đối tượng được tiếp nhận vào làm viên chức. Theo Điều 15 Nghị định, chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc đang công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ngoài khu vực công lập có thể được tiếp nhận vào làm viên chức nếu phù hợp với quy định của Luật Viên chức.

Quy định này nhằm cụ thể hóa chủ trương thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, người có năng lực, kinh nghiệm thực tiễn, có khả năng đáp ứng ngay yêu cầu công việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Qua đó, tạo điều kiện để các đơn vị sự nghiệp công lập tiếp cận, sử dụng nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn sâu, kinh nghiệm quản trị, năng lực đổi mới sáng tạo và kỹ năng nghề nghiệp phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Cùng với việc bổ sung nhóm chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi và doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc, Nghị định không còn quy định cán bộ, công chức cấp xã là đối tượng được tiếp nhận vào làm viên chức. Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm thống nhất, phù hợp với quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2025.

Việc ban hành Nghị định số 259/2026/NĐ-CP là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện cơ chế tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức theo vị trí việc làm; nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức; bảo đảm việc tuyển dụng công khai, minh bạch, cạnh tranh, lựa chọn đúng người đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Phan Anh