Quy định mới về cơ chế, chính sách phát huy nguồn lực nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế

Nghị định quy định chi tiết các Điều 19, 21, 22, 23 và 24 của Nghị quyết số 250/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế.

Đối tượng áp dụng gồm công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang; người trực tiếp, thường xuyên làm công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế; nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế; các cơ sở giáo dục chuyên sâu về lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Ảnh minh họa.

Nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế có thể được hỗ trợ hằng tháng bằng 300% mức lương

Nghị định quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút, sử dụng nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế trong công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế thuộc các lĩnh vực ưu tiên, trọng tâm, chiến lược quốc gia.

Theo đó, căn cứ định hướng phát triển ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng tâm của quốc gia và địa phương, người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xác định cụ thể các lĩnh vực ưu tiên, trọng tâm trong công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế để áp dụng chính sách đặc thù thu hút, sử dụng nhà khoa học, chuyên gia.

Việc xác định lĩnh vực ưu tiên phải phù hợp với mục tiêu, định hướng phát triển đất nước, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc và đáp ứng xu hướng phát triển của thế giới.

Nhà khoa học về hội nhập quốc tế là người sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ ở trình độ tối thiểu tương đương bậc 4 trong Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quy định.

Bên cạnh yêu cầu về ngoại ngữ, nhà khoa học phải có ít nhất 10 năm làm việc trong lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế hoặc có ít nhất 10 năm trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu khoa học tại cơ sở đào tạo, nghiên cứu, chương trình, dự án thuộc lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Đồng thời, người được xác định là nhà khoa học về hội nhập quốc tế phải đáp ứng một trong hai điều kiện: có trình độ tiến sĩ trở lên, tốt nghiệp từ cơ sở đào tạo có uy tín quốc tế; hoặc là tác giả, đồng tác giả công trình nghiên cứu khoa học đạt giải thưởng quốc tế hoặc được ứng dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả thiết thực.

Đối với chuyên gia về hội nhập quốc tế, Nghị định cũng yêu cầu sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ ở trình độ tối thiểu tương đương bậc 4 trong Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam.

Ngoài điều kiện về ngoại ngữ, chuyên gia phải đáp ứng một trong các điều kiện: có ít nhất 10 năm làm việc hoặc đang giữ chức vụ quản lý tại tổ chức quốc tế, tổ chức khu vực trong hoặc ngoài nước và có uy tín chuyên môn trong lĩnh vực hội nhập quốc tế; chủ trì hoặc đồng chủ trì ít nhất một đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước về đối ngoại, hội nhập quốc tế đã được nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc.

Chuyên gia cũng có thể là người đang giữ hoặc đã giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý từ cấp Thứ trưởng hoặc tương đương trở lên; trực tiếp chủ trì hoặc tham gia tham mưu chính sách về hội nhập quốc tế, định hình cơ chế hợp tác, đàm phán, ký kết thỏa thuận hợp tác cấp quốc gia hoặc giải quyết vấn đề mang tính liên quốc gia, liên khu vực trong lĩnh vực phụ trách.

Ngoài ra, đối tượng này có thể là người đã tham gia dẫn dắt, định hướng, tham vấn chuyên môn tại các hội nghị, hội thảo khu vực, quốc tế về hội nhập quốc tế, hợp tác quốc tế của cơ quan, tổ chức nơi cá nhân giữ vai trò lãnh đạo; được Chính phủ Việt Nam đề cử và trở thành thành viên của cơ quan, tổ chức chuyên môn quốc tế; hoặc được người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh công nhận, bổ nhiệm chức danh chuyên gia về hội nhập quốc tế.

Căn cứ nhu cầu thực tiễn, người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thể thành lập Hội đồng chức danh chuyên gia để thẩm định, kiến nghị việc công nhận chuyên gia về hội nhập quốc tế. Người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định và chịu trách nhiệm về việc công nhận, bổ nhiệm chức danh chuyên gia; đồng thời thông báo cho Bộ Ngoại giao danh sách chuyên gia được công nhận.

Nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế là người Việt Nam thuộc các trường hợp theo quy định, nếu trong độ tuổi lao động, có nguyện vọng công tác lâu dài tại cơ quan, tổ chức trực tiếp, thường xuyên hoạt động trong lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế, được xem xét tiếp nhận vào công chức, viên chức theo quy định của pháp luật.

Các đối tượng này được hỗ trợ hằng tháng bằng 300% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng và được hưởng các chính sách khác theo quy định của pháp luật. Thời điểm hưởng hỗ trợ được tính từ khi cấp có thẩm quyền tiếp nhận vào công chức, viên chức hoặc công nhận, bổ nhiệm chức danh chuyên gia về hội nhập quốc tế.

Đối với nhà khoa học, chuyên gia đã quá độ tuổi lao động hoặc đang trong độ tuổi lao động nhưng không có nguyện vọng được tiếp nhận vào công chức, viên chức, nếu cơ quan, tổ chức có nhu cầu thì được xem xét ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức, viên chức hoặc hợp đồng khoán việc theo quy định.

Hằng năm, các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ và kết quả đóng góp của nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế. Việc đánh giá được tiến hành cùng thời điểm đánh giá, xếp loại chất lượng công chức, viên chức hằng năm. Kết quả đánh giá là căn cứ để quyết định tiếp tục hoặc cho thôi hưởng chế độ hỗ trợ.

Đối với nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế là công dân nước ngoài, Nghị định quy định ưu tiên mời tham gia đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu học thuật; hỗ trợ triển khai chương trình hợp tác, đào tạo, nghiên cứu với nước ngoài trong lĩnh vực hội nhập quốc tế. Việc sử dụng được thực hiện thông qua hợp đồng làm việc, với mức tiền công phù hợp theo thỏa thuận và các chính sách khác theo quy định của pháp luật.

Trong trường hợp cần thiết và trên cơ sở đồng thuận của cơ quan trực tiếp quản lý, nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh có thể được Bộ Ngoại giao điều động tham gia hỗ trợ, phục vụ hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế của Đảng và Nhà nước do Bộ Ngoại giao chủ trì hoặc điều phối; tham gia đào tạo, giảng dạy về đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Phát triển Học viện Ngoại giao thành cơ sở đào tạo chuyên sâu, trọng điểm quốc gia

Một nội dung đáng chú ý khác của Nghị định là định hướng phát triển Học viện Ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao thành cơ sở giáo dục đại học chuyên sâu, trọng điểm quốc gia về đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Theo Nghị định, Học viện Ngoại giao giữ vai trò chủ đạo trong công tác đào tạo, bồi dưỡng về đối ngoại, hội nhập quốc tế; nghiên cứu chiến lược và triển khai hoạt động ngoại giao học giả trong hệ thống các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng trên phạm vi cả nước.

Bên cạnh việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, Học viện Ngoại giao có trách nhiệm tham mưu Bộ trưởng Ngoại giao phê duyệt, tổ chức thực hiện chương trình đào tạo, bồi dưỡng dành cho công chức, viên chức, người trực tiếp, thường xuyên làm công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế và người tham gia ứng cử vào tổ chức quốc tế.

Học viện có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, đánh giá, tổng hợp, định kỳ hoặc đột xuất báo cáo cấp có thẩm quyền về việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng trong lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Đồng thời, Học viện Ngoại giao là đầu mối định hướng xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng; phát triển đội ngũ giảng viên; phát triển các ngành, chương trình đào tạo đại học, sau đại học; chia sẻ học liệu và hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng khác trong cả nước về lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Nghị định cũng giao Học viện Ngoại giao nhiệm vụ nghiên cứu lý luận, nghiên cứu chiến lược, dự báo tình hình quốc tế; cung cấp luận cứ khoa học phục vụ việc hoạch định và triển khai chính sách đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Học viện Ngoại giao được xác định là tổ chức đầu mối quốc gia trong triển khai hoạt động ngoại giao học giả; đồng thời là đầu mối kết nối, triển khai hoạt động hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu và trao đổi học thuật về đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Bộ Ngoại giao có trách nhiệm ưu tiên sắp xếp, bố trí nguồn lực để Học viện Ngoại giao thực hiện các nhiệm vụ chính trị do Đảng và Nhà nước giao, công tác nghiên cứu chiến lược, chuyển đổi số; tạo điều kiện thuận lợi để Học viện tiếp cận, phổ biến thông tin về đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Nghị định số 258/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các chế độ hỗ trợ hằng tháng đối với người trực tiếp, thường xuyên làm công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế; nhà khoa học, chuyên gia và người sử dụng thành thạo ngoại ngữ hiếm được áp dụng kể từ ngày Nghị quyết số 250/2025/QH15 có hiệu lực, tức từ ngày 1/1/2026.

Tự Thức