Hội nghị giao ban công tác thí điểm tố tụng công ích dân sự Quý I/2026

Toàn cảnh Hội nghị tại điểm cầu VKSND tối cao.

Đồng chí Trần Thế Kính, Vụ trưởng Vụ 9 VKSND tối cao chủ trì Hội nghị. Tham dự Hội nghị có đồng chí Nguyễn Hoài Nam, Viện trưởng VKSND thành phố Hà Nội; các đồng chí Phó Vụ trưởng Vụ 9 và toàn thể Kiểm sát viên, công chức Vụ 9 VKSND tối cao.

Theo báo cáo tại hội nghị, trong quý I/2026 (từ ngày 1/1 đến hết ngày 13/4/2026), ngành Kiểm sát nhân dân đã tiếp nhận tổng số 703 vụ việc; Tổng số thông tin đã xử lý là 498 vụ việc. Trong đó: Chấm dứt do không có căn cứ 54 vụ việc; đủ căn cứ thụ lý 312 vụ việc; chủ thể tự nguyện chấm dứt vi phạm 15 vụ việc; VKS ban hành kiến nghị phòng ngừa, khắc phục vi phạm 187 vụ việc. Tổng số vụ việc đã thụ lý là 312 vụ việc, trong đó bảo vệ người dễ bị tổn thương 80 vụ việc, bảo vệ lợi ích công 232 vụ việc.

Đồng chí Phạm Hoàng Diệu Linh, Phó Vụ trưởng Vụ 9 VKSND tối cao trình bày Báo cáo tình hình thực hiện công tác thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích.

Báo cáo đã thống kê những kết quả cụ thể đã đạt được. Về bảo vệ nhóm yếu thế: Cấp giấy khai sinh cho 45 người; cấp căn cước công dân cho 124 người; cấp bảo hiểm y tế cho 07 người; công nhận kết quả học tập cho 02 người; xác định người giám hộ cho người chưa thành niên 02 vụ việc; đăng ký cư trú và cấp mã định danh cho trẻ em 14 người; đề nghị trợ cấp cho 01 trường hợp có hoàn cảnh khó khăn; đề nghị xác định mức độ khuyết tật để xem xét cấp giấy xác nhận khuyết tật cho công dân 01 vụ việc/03 người.

Trong lĩnh vực bảo vệ lợi ích công, kết quả đạt được cũng rất đáng ghi nhận. Tổng số tiền thu hồi, nộp ngân sách Nhà nước lên tới hơn 8,9 tỉ đồng, bao gồm tiền thuế, nợ bảo hiểm xã hội và bồi thường thiệt hại do hành vi xâm phạm tài nguyên, môi trường.

Đồng thời, hơn 72.958 m² nhà, đất công đã được thu hồi; 31 vụ việc gây ô nhiễm môi trường được ngăn chặn, xử lý; tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường tại 5 tuyến đường được chấm dứt; và 1 vụ việc liên quan đến bảo vệ di sản văn hóa được giải quyết.

Các điểm cầu trực tuyến.

Báo cáo đánh giá, Viện kiểm sát hai cấp đã tích cực trong việc phối hợp với các cơ quan hữu quan rà soát các vụ việc đủ điều kiện khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 và đã thực hiện quy trình khởi kiện theo hướng dẫn của VKSND tối cao, đến nay đã có nhiều vụ việc được thụ lý, giải quyết. Tuy nhiên đến thời điểm báo cáo, số vụ việc được xác định đủ điều kiện để thực hiện khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 chưa nhiều.

Thực tiễn này xuất phát từ yêu cầu rất chặt chẽ của cơ chế khởi kiện công ích, đòi hỏi phải đánh giá toàn diện, thận trọng trên nhiều phương diện trước khi quyết định khởi kiện.

Theo đó, đối với mỗi vụ việc, Viện kiểm sát chỉ xem xét khởi kiện khi đồng thời hội đủ các điều kiện cơ bản, bao gồm: xác định rõ lợi ích công bị xâm phạm; đánh giá đầy đủ về việc có hay không chủ thể có quyền khởi kiện và khả năng thực hiện quyền khởi kiện của các chủ thể này; đã áp dụng các biện pháp yêu cầu, thông báo, kiến nghị khởi kiện nhưng không được khắc phục hoặc khắc phục không triệt để; đồng thời phải bảo đảm hệ thống chứng cứ đầy đủ, có giá trị chứng minh và khả năng thi hành án trên thực tế.

Qua rà soát thực tiễn tại các khu vực cho thấy, phần lớn các vụ việc mặc dù có dấu hiệu vi phạm nhưng chưa đáp ứng đồng thời các điều kiện cần thiết.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Trần Thế Kính, Vụ trưởng Vụ 9 đã đánh giá cao công tác thực hiện thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích của 6 tỉnh, thành phố được thí điểm.

Đồng chí Trần Thế Kính, Vụ trưởng Vụ 9 VKSND tối cao phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Đối với Vụ 9, đồng chí đề nghị dự thảo báo cáo đề xuất Lãnh đạo VKSND tối cao gửi các cơ quan, bộ, ngành phân công đầu mối cung cấp thông tin về các vụ việc tố tụng dân sự công ích. Đối với VKSND các địa phương thực hiện thí điểm, cần thực hiện tốt công tác phối hợp nội bộ và phối hợp liên ngành, đồng thời căn cứ các Quy chế phối hợp và thông tư liên tịch đã ký kết triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 có kết quả trong thực tiễn. Bên cạnh đó, cần tăng cường hơn nữa công tác truyền thông về nhiệm vụ mới của ngành Kiểm sát nhân dân, đặc biệt tuyên truyền rộng rãi về các vụ việc đã được giải quyết trên báo chí và các nền tảng mạng xã hội.

Trong thời gian tới, VKSND các tỉnh, thành phố được giao thí điểm cần tập trung lựa chọn được những vụ việc có tầm ảnh hưởng rộng, được dư luận xã hội quan tâm và có đủ các điều kiện cần thiết để thực hiện khởi kiện; tăng cường đào tạo chuyên sâu, nâng cao năng lực đội ngũ Kiểm sát viên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

PV