Định hướng triển khai thực hiện thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội

Thực hiện chủ trương của Đảng về tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích Nhà nước tại Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, Bộ Chính trị đã giao Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao chủ trì nghiên cứu, xây dựng Đề án “Nghiên cứu hoàn thiện quy định của pháp luật về khởi kiện vụ án dân sự trong trường hợp chủ thể các quyền dân sự là nhóm dễ bị tổn thương hoặc trường hợp liên quan đến lợi ích công nhưng không có người đứng ra khởi kiện” (sau đây gọi là Đề án). Kết quả nghiên cứu Đề án đã được Bộ Chính trị thông qua tại Kết luận số 120-KL/TW ngày 22/01/2025, đồng ý giao VKSND thực hiện thí điểm việc khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý, tăng cường hiệu lực, hiệu quả trong thực tiễn thực thi pháp luật về bảo vệ người yếu thế và lợi ích công.

Ngày 24/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (sau đây gọi là Nghị quyết số 205/2025), có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026. Đây là dấu mốc quan trọng trong tiến trình cải cách tư pháp, thể hiện sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước ta đối với VKSND là cơ quan có thể bảo vệnhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công một cách triệt để, hiệu quả.

Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 120-KL/TW thông qua Đề án, Đảng ủy, lãnh đạo VKSND tối cao đã thành lập Ban Chỉ đạo, ban hành các kế hoạch triển khai thực hiện[1], trong đó xác định các yêu cầu đối với toàn ngành Kiểm sát nhân dân trong việc thực hiện thí điểm như sau:

Thứ nhất, toàn Ngành nhận thức thống nhất đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là sứ mệnh lịch sử của VKSND trong giai đoạn mới, phải nỗ lực, khắc phục khó khăn, quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ này.

Thứ hai, VKSND các cấp phải chủ động, tích cực, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ, nhất là các đơn vị, VKSND thực hiện thí điểm.

Thứ ba, việc triển khai thực hiện thí điểm phải bám sát các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nêu tại Kết luận số 120-KL/TW và quy định của pháp luật thể chế hóa Kết luận số 120-KL/TW của Bộ Chính trị.

Thứ tư, Thủ trưởng các đơn vị thuộc VKSND tối cao, Viện trưởng VKSND cấp tỉnh, khu vực trực tiếp chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; chịu trách nhiệm trước Viện trưởng VKSND tối cao về việc thực hiện nhiệm vụ; lựa chọn, bố trí đội ngũ Kiểm sát viên, công chức có năng lực, kinh nghiệm trong công tác để thực hiện nhiệm vụ này.

Thứ năm, các nhiệm vụ phải được triển khai thực hiện đồng thời; xác định rõ chủ thể thực hiện, thời hạn thực hiện, thời hạn hoàn thành từng nhiệm vụ, bảo đảm phân công hợp lý, khoa học; tổ chức thực hiện nhiệm vụ có trọng tâm, trọng điểm, khẩn trương, kịp thời, đúng tiến độ; công việc đạt chất lượng, hiệu quả cao và có kết quả cụ thể; phòng ngừa triệt để các hành vi vi phạm, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí trong quá trình thực hiện thí điểm.

Để kịp thời triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025 của Quốc hội, Đảng ủy, lãnh đạo VKSND tối cao định hướng thực hiện các nhiệm vụ trong từng giai đoạn cụ thể như sau:

1. Các nhiệm vụ chuẩn bị cho việc thực hiện thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự công ích

Ngay sau khi Nghị quyết số 205/2025 được Quốc hội thông qua, VKSND tối cao đã quyết liệt, khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ chuẩn bị cho việc thí điểm. Đến cuối năm 2025, đã hoàn thành các nhiệm vụ chính sau đây:

- Xây dựng pháp luật hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 205/2025 của Quốc hội:

Một là, VKSND tối cao đã cùng 12 cơ quan[2] xây dựng, ban hành Thông tư liên tịch số 09/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-KTNN-TTCP-BCA-BTP-BTC-BCT-BXD-BYT-BNNMT-BVHTTDL-BDTTG ngày 03/11/2025 hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Hai là, VKSND tối cao đã cùng 07 tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội[3] xây dựng, ban hành Quy chế phối hợp số 01/2025/QCPH-VKSNDTC-HLHPNVN -HNCTVN-HBVQTEVN-HBTNKTVTMCVN-HBVTNVMTVN-HKHKTATTPVN-HBVNTDVN ngày 03/11/2025 thực hiện thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Ba là, VKSND tối cao đã ban hành Hướng dẫn số 42/HD-VKSTC ngày 28/11/2025 về quy trình khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công trong ngành Kiểm sát nhân dân trong thời gian thực hiện thí điểm.

Các văn bản nêu trên có hiệu lực thi hành cùng thời điểm với Nghị quyết số 205/2025, bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, toàn diện, đồng bộ cho việc triển khai thi hành Nghị quyết số 205/2025 trên thực tế. Đồng thời, ngày 26/12/2025, VKSND tối cao đã tổ chức Hội nghị phổ biến, quán triệt quy định của Nghị quyết, thông tư liên tịch, quy chế phối hợp và hướng dẫn trên cho Lãnh đạo, Kiểm sát viên, công chức toàn ngành Kiểm sát nhân dân.

- Phát hiện, lựa chọn, báo cáo các vụ việc xâm phạm quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công:

Một là, các VKSND tỉnh, thành phố tổng hợp, báo cáo kết quả thụ lý, giải quyết các vụ, việc có liên quan đến quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công ở địa phương; đồng thời khảo sát, báo cáo tình hình chung về các quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và các lĩnh vực lợi ích công có dấu hiệu vi phạm cần được bảo vệ ở địa phương. Trên cơ sở các báo cáo, VKSND tối cao tổng hợp, xây dựng báo cáo chung, làm cơ sở cho việc nghiên cứu, xây dựng các văn bản pháp luật và chỉ đạo, hướng dẫn của VKSND tối cao[4].

Hai là, các VKSND cấp tỉnh, khu vực tại 06 tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm lựa chọn vụ án, vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công được bảo vệ theo Nghị quyết số 205/2025, lập hồ sơ, đề xuất các biện pháp xác minh, thu thập thông tin, tài liệu, chứng cứ, báo cáo VKSND tối cao cho ý kiến[5]. Đến tháng 10/2025, các VKSND cấp tỉnh, khu vực thí điểm đã lựa chọn báo cáo 162 vụ việc, được VKSND tối cao xác định 147 vụ việc thuộc đối tượng khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025, tạo điều kiện cho các Viện kiểm sát thí điểm sẵn sàng thực hiện từ 01/01/2026[6].

- Tuyên truyền mạnh mẽ Nghị quyết số 205/2025 của Quốc hội:

Ban Chỉ đạo công tác tuyên truyền ngành Kiểm sát nhân dân đã xác định tuyên truyền thực hiện Nghị quyết số 205/2025 của Quốc hội là một trong những nội dung trọng tâm của công tác tuyên truyền của Ngành năm 2026[7]. Ngày 26/12/2025, Báo Bảo vệ pháp luật, Vụ Kiểm sát án dân sự, Viện Khoa học kiểm sát VKSND tối cao và 06 VKSND tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm đã ký kết Quy chế phối hợp tuyên truyền việc triển khai thực hiện thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Các Viện kiểm sát thí điểm cũng tích cực, chủ động thực hiện các hình thức tuyên truyền phong phú, sâu rộng đến từng phường, xã, tổ dân phố, khu dân cư; trên đường phố, phương tiện giao thông công cộng; tại trụ sở cơ quan nhà nước, đoàn thể... Đồng thời, thời gian qua, các Viện kiểm sát thí điểm đã cung cấp kịp thời thông tin, kết quả giải quyết vụ việc cho cơ quan báo chí trong và ngoài Ngành để kịp thời đăng tải, tuyên truyền, tạo dư luận xã hội tốt cho việc thực hiện nhiệm vụ mới của Viện kiểm sát.

- Bước đầu chuẩn bị về tổ chức bộ máy, nhân sự và điều kiện bảo đảm cho việc thực hiện thí điểm:

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo VKSND tối cao, các VKSND tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích khi tiến hành sắp xếp lại cấp tỉnh, cấp khu vực đã đồng thời tổ chức rà soát, tăng cường năng lực cho Phòng 9 ở VKSND cấp tỉnh, bộ phận kiểm sát án dân sự ở VKSND khu vực; bố trí đội ngũ công chức có năng lực, kinh nghiệm để thực hiện nhiệm vụ thí điểm[8]; đồng thời, xây dựng dự toán để Cục Tài chính, Văn phòng VKSND tối cao bố trí kinh phí và các điều kiện bảo đảm cho các hoạt động, trong đó ưu tiên kinh phí mua sắm trang thiết bị phục vụ kiểm tra, xác minh (máy tính, máy ảnh và bước đầu nghiên cứu trang bị flycam...); kinh phí giám định, định giá tài sản, thuê chuyên gia, nhà khoa học để đánh giá tác động môi trường; kinh phí hỗ trợ cho cộng tác viên, chuyên gia tư vấn.

2. Các nhiệm vụ trong thời gian thực hiện thí điểm

Để quyết tâm thực hiện thành công Nghị quyết số 205/2025 của Quốc hội, rút ngắn thời gian thí điểm, toàn ngành Kiểm sát nhân dân phải tập trung thực hiện nghiêm túc, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp sau đây:

- Quán triệt, nâng cao nhận thức trong toàn Ngành và phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ:

Các đơn vị Viện kiểm sát tổ chức quán triệt để thống nhất nhận thức trong toàn Ngành về bản chất của nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích là nhiệm vụ, trách nhiệm được Bộ Chính trị, Quốc hội giao, là nhiệm vụ mới, khó, nhạy cảm, gắn trực tiếp với uy tín, vị thế của Ngành nên phải được thực hiện nghiêm túc, thận trọng với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Phải đưa nhiệm vụ này vào chương trình, kế hoạch công tác; không để nhiệm vụ này bị xem nhẹ hoặc triển khai một cách hình thức.

Đối với các VKSND tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm: Nơi nào tỉnh ủy, thành ủy chưa ban hành nghị quyết hoặc chỉ thị về việc triển khai thực hiện nhiệm vụ tố tụng công ích thì Viện trưởng VKSND tỉnh, thành phố phải chủ động, tích cực tham mưu, đề xuất; nơi nào chưa ban hành quy chế phối hợp giữa VKSND với các cơ quan, tổ chức có liên quan thì sớm triển khai thực hiện để bảo đảm có sự lãnh đạo của cấp ủy và sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức trong thực hiện nhiệm vụ.

- Quan tâm lựa chọn và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, trình độ, bản lĩnh, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ:

Vụ trưởng Vụ Kiểm sát án dân sự (Vụ 9) VKSND tối cao, Viện trưởng VKSND các tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm lựa chọn Kiểm sát viên tinh nhuệ, có tư duy nhạy bén, sáng tạo; có kiến thức, năng lực, kinh nghiệm, kỹ năng, có bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm, dám làm, dám chịu trách nhiệm để làm nòng cốt cho công tác này, trực tiếp phụ trách giải quyết vụ việc cụ thể và hướng dẫn, hỗ trợ các Kiểm sát viên khác trong đơn vị; không bố trí cho đủ số lượng một cách dàn trải, hình thức.

Quá trình thực hiện nhiệm vụ cần kịp thời biểu dương, khen thưởng Kiểm sát viên, công chức làm tốt, có thành tích; đồng thời chấn chỉnh, thay thế những người chưa đáp ứng yêu cầu. Lấy kết quả, chất lượng thực hiện nhiệm vụ thí điểm làm tiêu chí quan trọng trong đánh giá, xếp loại và phân công, bố trí cán bộ.

Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng để trang bị, nâng cao nhận thức, kỹ năng, kinh nghiệm cho đội ngũ Kiểm sát viên, công chức làm công tác này.

- Chủ động nghiên cứu, đề ra các giải pháp để nắm bắt đầy đủ, kịp thời thông tin về các vụ việc dân sự công ích:

Trong thực hiện thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích, nắm bắt thông tin là khâu đầu tiên, có ý nghĩa quyết định. Do đó, VKSND các cấp phải coi đây là nhiệm vụ quan trọng, nền tảng, phải thực hiện chủ động, thường xuyên, có trách nhiệm, làm tiền đề cho việc thực hiện hiệu quả nhiệm vụ.

Các đơn vị, Viện kiểm sát không chỉ tiếp nhận thông tin khi đã có vụ việc rõ ràng mà phải chủ động phát hiện dấu hiệu xâm phạm quyền dân sự, lợi ích công, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm, bảo vệ trẻ em...

Cần chú trọng thông tin từ hoạt động nghiệp vụ của ngành Kiểm sát như công tố, kiểm sát điều tra đối với các vụ việc có liên quan đến tài sản, lợi ích công; giải quyết án dân sự, hành chính; kiểm sát thi hành án dân sự, thi hành án hành chính, kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Qua mỗi hoạt động nghiệp vụ, Kiểm sát viên phải có ý thức phát hiện dấu hiệu xâm phạm quyền dân sự, lợi ích công để kịp thời báo cáo, đề xuất xử lý.

Chủ động tìm kiếm thông tin về vi phạm thông qua công tác phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chuyên môn và qua báo chí, phương tiện thông tin đại chúng, kể cả mạng xã hội. Chủ động, tăng cường theo dõi thông tin từ báo chí, dư luận xã hội, là các nguồn thông tin khá quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

Thông tin về vụ việc dân sự công ích phải được tiếp nhận, phân loại, theo dõi đầy đủ, phải làm chắc và chặt chẽ từ đầu, bảo đảm số lượng nhưng phải chọn vụ việc điển hình, có tác động xã hội, có sức lan tỏa mạnh mẽ để làm tốt và phục vụ công tác truyền thông, nhằm tạo sự đồng thuận.

Các VKSND tỉnh, thành phố không thực hiện thí điểm vẫn phải chủ động nắm bắt thông tin, tổng hợp, tích lũy nguồn vụ việc được phát hiện qua công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, tiếp công dân và các nguồn khác. Xác định các vụ việc có đủ điều kiện của vụ án dân sự công ích để ban hành thông báo, kiến nghị các chủ thể có liên quan thực hiện việc khởi kiện. Văn bản thông báo khởi kiện, kiến nghị khởi kiện và kết quả thực hiện các vụ việc này được báo cáo đầy đủ về VKSND tối cao (qua Vụ 9) để tổng hợp vào kết quả thực hiện thí điểm của toàn Ngành. Khi phát hiện thông tin về vụ việc dân sự công ích qua thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình phải thông báo kịp thời cho các Viện kiểm sát tại các tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm có thẩm quyền khởi kiện hoặc VKSND tối cao.

- Nâng cao chất lượng kiểm tra, xác minh thông tin, tài liệu, chứng cứ, coi đây là khâu then chốt:

Kiểm tra, xác minh thông tin, tài liệu, chứng cứ có ý nghĩa quyết định đến việc khởi kiện hoặc không khởi kiện, do đó phải quan tâm thực hiện tốt, hiệu quả việc này. Mỗi vụ việc phải được xác định đầy đủ vấn đề pháp lý cần làm rõ, đối tượng, phạm vi; xây dựng kế hoạch cụ thể, tránh làm tràn lan hoặc bỏ sót nội dung trọng tâm.

Đối với các vụ việc khi cần thiết và có điều kiện, phải tổ chức kiểm tra hiện trường, làm việc trực tiếp với người bị ảnh hưởng, chính quyền cơ sở và cộng đồng dân cư để làm rõ bản chất vụ việc. Đối với các vụ việc liên quan đến môi trường, tài nguyên, đất đai, an toàn thực phẩm, thiệt hại tài sản… phải chủ động, kịp thời trưng cầu giám định, định giá, lấy ý kiến chuyên môn làm căn cứ xác minh. Việc kiểm tra, xác minh phải hướng tới yêu cầu khởi kiện và tranh tụng tại Tòa án nên chỉ thu thập, sử dụng chứng cứ hợp pháp, có giá trị chứng minh, đủ sức thuyết phục. Kết quả kiểm tra, xác minh phải được rà soát, đánh giá, phản biện nội bộ; chỉ quyết định khởi kiện khi có đầy đủ chứng cứ và căn cứ pháp luật.

Các VKSND tỉnh, thành phố không thực hiện thí điểm có trách nhiệm phối hợp với VKSND tối cao và các VKSND tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm trong quá trình thực hiện việc xác minh, thu thập thông tin, tài liệu, chứng cứ hoặc thực hiện theo ủy thác.

- Chú trọng chất lượng yêu cầu, thông báo, kiến nghị trước khi khởi kiện:

Thông báo, kiến nghị là bước bắt buộc trước khi khởi kiện, thể hiện trách nhiệm, tính thận trọng và nguyên tắc không làm thay các chủ thể có trách nhiệm khởi kiện; không được xem là thủ tục hình thức hoặc làm cho đủ quy trình. Do đó, chỉ ban hành thông báo, kiến nghị khi đã kiểm tra, xác minh rõ hành vi vi phạm, hậu quả pháp lý và căn cứ pháp luật; tránh kiến nghị chung chung, thiếu cơ sở, thiếu tính thuyết phục.

Nội dung thông báo, kiến nghị, yêu cầu phải cụ thể, rõ hành vi vi phạm, căn cứ pháp luật, trách nhiệm phải thực hiện, biện pháp khắc phục và thời hạn thực hiện; không được mang tính nhắc nhở chung chung. Thông báo, kiến nghị phải gửi đúng cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, trách nhiệm giải quyết theo quy định của pháp luật; tránh gửi tràn lan, không rõ trách nhiệm, làm giảm hiệu lực của văn bản.

Mục đích của Viện kiểm sát là chấm dứt vi phạm, khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp hoặc lợi ích công bị xâm hại, không nhằm khởi kiện, chỉ khởi kiện khi các biện pháp thông báo, kiến nghị, yêu cầu không đạt hiệu quả; do đó sau khi ban hành thông báo, kiến nghị phải theo dõi, đôn đốc việc thực hiện. Việc các chủ thể được thông báo, kiến nghị, yêu cầu nhưng không thực hiện, thực hiện không đầy đủ hoặc không đúng nội dung thông báo, kiến nghị, yêu cầu phải được lập hồ sơ, đánh giá rõ, làm căn cứ pháp lý trực tiếp cho quyết định khởi kiện.

- Khi quyết định khởi kiện phải chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ, luận cứ đầy đủ; tranh tụng thuyết phục tại phiên tòa:

Kiểm sát viên được phân công phải xây dựng hồ sơ khởi kiện chặt chẽ, nắm vững chứng cứ để bảo vệ quan điểm khởi kiện tại các phiên tòa, phiên họp.

Trong quá trình xét hỏi và tranh luận, Kiểm sát viên phải chủ động đặt câu hỏi, làm rõ các tình tiết mấu chốt của vụ án; kịp thời phản biện các quan điểm không phù hợp với pháp luật hoặc không đúng bản chất vụ việc. Tranh tụng phải làm rõ tính chất công ích của vụ án, hậu quả xã hội của hành vi vi phạm, trách nhiệm bảo vệ lợi ích công. Quan điểm tranh tụng tại phiên tòa phải nhất quán với yêu cầu khởi kiện và kết quả kiểm tra, xác minh; không để xảy ra việc thay đổi quan điểm, rút quyết định khởi kiện thiếu căn cứ, làm giảm tính thuyết phục và uy tín của Viện kiểm sát.

- Tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn, tổng kết thực tiễn, kịp thời rút kinh nghiệm cho các địa phương:

Vụ 9 và các VKSND tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm phải xác định công tác kiểm tra, hướng dẫn, tổng kết thực tiễn, rút kinh nghiệm là nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt trong thời gian thí điểm. Vụ trưởng Vụ 9 và Viện trưởng VKSND tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm phải trực tiếp chỉ đạo công tác này; thường xuyên nghe báo cáo, cho ý kiến chỉ đạo giải quyết vướng mắc.

Đẩy mạnh tổng kết thực tiễn theo từng nhóm vụ việc, lĩnh vực cụ thể. Trên cơ sở tổng kết thực tiễn, cần biên soạn, phổ biến kịp thời các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, tình huống điển hình, bài học kinh nghiệm; từng bước hình thành “kho dữ liệu nghiệp vụ” phục vụ thống nhất việc nghiên cứu, giải quyết các vụ án dân sự công ích.

- Tăng cường các điều kiện bảo đảm để thực hiện nhiệm vụ:

Các VKSND tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm đề xuất nhu cầu và Cục Tài chính chủ trì, phối hợp với Văn phòng VKSND tối cao, Vụ 9, Cục Thống kê tội phạm và chuyển đổi số bố trí dự toán kinh phí và các điều kiện bảo đảm cho các hoạt động, trong đó ưu tiên: Kinh phí mua sắm trang thiết bị phục vụ kiểm tra, xác minh (máy tính, máy ảnh và bước đầu nghiên cứu trang bị flycam...); kinh phí giám định, định giá tài sản, thuê chuyên gia, nhà khoa học để đánh giá tác động môi trường; kinh phí hỗ trợ cho cộng tác viên, chuyên gia tư vấn.

- Tăng cường công tác tuyên truyền về thực hiện nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích:

Xây dựng kế hoạch truyền thông tổng thể cho nhiệm vụ thí điểm; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí, truyền thông trung ương và địa phương để tạo sự lan tỏa rộng rãi; tập trung truyền tải thông tin đến các tầng lớp nhân dân về ý nghĩa, lợi ích, cách thức người dân có thể tham gia cung cấp thông tin cho Viện kiểm sát; phản ánh kịp thời các vụ việc điển hình, vụ việc đã giải quyết để tuyên truyền, cảnh báo, răn đe, phòng ngừa vi phạm.

Ngành Kiểm sát nhân dân xác định việc triển khai thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong giai đoạn 2025 - 2030. Với vai trò là cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, VKSND các cấp phải thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và tinh thần tiên phong trong bảo vệ pháp luật, quyền con người, quyền công dân, lợi ích Nhà nước và lợi ích công cộng.

Sau thời gian thí điểm, kết quả triển khai sẽ là cơ sở thực tiễn quý báu để báo cáo, đề xuất Bộ Chính trị, Quốc hội quyết định mở rộng phạm vi thực hiện trên toàn quốc. Đây là nền tảng quan trọng cho một nền tư pháp hiện đại, nhân văn, lấy người dân là trung tâm.

Theo Tạp chí Kiểm sát in số Chuyên đề tháng 2/2026